Πλίνθοι και κέραμοι x 3: Κείμενα που γράφτηκαν όχι για να ενημερώσουν, να καθοδηγήσουν αλλά αφορμές, ελπίζουμε, για συζήτηση. Ένα χάρτινο blog για να είμαστε και μέσα στη μόδα των καιρών.

Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμένοι διαφορετικών ανθρώπων έχοντας μαζί με δικά μου κείμενα και φωτογραφίες (ό,τι δεν έχει υπογραφή) σκέψεις του Γρηγόρη Λυμπεράκη, του Κώστα Χριστοδουλή και αποσπάσματα άλλων που διάβασα και κράτησα.

Αφορμή ήταν οι συζητήσεις γα τις πλατείες της Ισπανίας και η ελληνική εκδοχή τους, Έφεραν στην επιφάνεια σκέψεις και προβληματισμούς που γυροφέρνουν μέσα μου όλο αυτό το διάστημα. Σκέψεις και ερωτήματα που πολλές φορές αδυνατώ να απαντήσω:

- Ο επαναστατημένος λαός της Λιβύης ζητάει την βοήθεια της Δύσης, την «εγκαλεί» γιατί δεν επεμβαίνει πιο αποφασιστικά κι ε­μείς αυτό το καταδικάζουμε ομοφώνως σχεδόν.

- Ο επαναστατημένος λαός της Ισπανίας κάνει κατάληψη στις πλατείες και την επομένη στις εκλογές το Λαϊκό δεξιό κόμμα παίρ­νει 2.000.000 ψήφους παραπάνω.

Γέμισε ο τόπος κινήματα. Δεν πληρώνω, δεν δηλώνω, δεν απογράφομαι, δεν θέλω χωματερές, δεν, δεν, δεν… και η συντριπτική πλειοψηφία των συμπολιτών μας δε θέλει εκλογές, δηλαδή να συνεχίσουμε έτσι όπως πάμε, αλλά και όταν αυτές γίνουν, ανατροπές ουσιαστικές δεν προβλέπονται. Μάλλον κάποιος απ’ τους συνήθεις υπόπτους, βοηθούμενος από την αποχή, θα αναλάβει πάλι τη διαχείριση της ζωής μας.

Φτάνει να κατέβω στο δρόμο, να κατασκηνώσω στην πλατεία, να μην πληρώσω διόδια; Μήπως μερικές φορές, ίσως όχι για όλους αλλά για πολλούς, αυτά αποτελούν μια «σύγχρονη» μεταφορά  του «καναπέ» στο δημόσιο χώρο;

Ερμηνεύει την πολυπλοκότητα του κόσμου τα: «φονιάδες των λαών Αμερικάνοι», «είμαστε όλοι Έλληνες!!!»  ή δημιουργεί ιδεολογικά παράδοξα και «περίεργους» συγχρωτισμούς;

Δεν έχω απαντήσεις.

Παλιότερα ήμουν πιο ευτυχισμένος. Ο κόσμος όλος ήταν τακτοποιημένος στα κουτάκια του. Το καλό εδώ το κακό εκεί. Ή νόμιζα πως ήταν τακτοποιημένος.

Έφτανε το:

«Παιδιά σηκωθείτε να βγούμε στους δρόμους

γυναίκες και άντρες με όπλα στους ώμους

στο κόκκινο λάβαρο πάντα πιστοί…»

…και η πίστη!

Αχ αυτή η πίστη! Αυτή η βεβαιότητα, η σιγουριά που έχει κάποιος για κάτι. Σου λύνει πολλά προβλήματα. Σε κάνει σίγου­ρο. Ευτυχι­σμένο. Δεν το ψάχνεις. Είσαι σίγουρος πως κάνεις το σωστό. Και όσοι δεν το βλέπουν, πρόβλημά τους…

Σήμερα δε νιώθω το ίδιο. Και ψάχνω. Όχι για νέα πίστη αλλά για λόγια που θ’ ανοίξουν χαραμάδες σκέψης. Που θα μπορούν να με­του­σιωθούν σε δράσεις και σε πρακτικές όχι απλά εκτόνωσης αλλά και αλλαγής μιας πραγματικότητας που φαντάζει πολλές φορές τόσο πολύ άκαμπτη, τόσο πολύ στέρεη.

Σ’ αυτή την αναζήτηση κράτησα στην άκρη δυο κείμενα  ανθρώπων που «παρακολουθώ» δικτυακά,  για τις συγκεντρώσεις των «Αγανακτισμένων»  στο Σύνταγμα. Και τα δυο γράφτηκαν στην αρχή των συγκεντρώσεων, ο λόγος που τα κράτησα είναι αυτός. Έ­χουν μια πιο πηγαία, πιο «αγνή» τοποθέτηση σε σχέση με τις χιλιάδες αναλύσεις που ακολούθησαν:

Το πρώτο είναι του Ν. Σαραντάκου από το ιστολόγιό του «Οι λέξεις έχουν τη δική τους σημασία»:

Επειδή πήγα κι εγώ στο Σύνταγμα… (26 Μαΐου 2011)

…Η συγκέντρωση, κατά γενική ομολογία, ήταν πετυχημένη. Δεν ξέρω να υπολογίζω αριθμούς, πάντως είχε πολύ κόσμο. Πολύ κόσμο και κυρίως νέους, πολλές κοριτσοπαρέες, πολλά παιδιά με ποδήλατα, όμως είχε και μεγαλύτερους. Σημαίες (ελληνικές βέβαια) δεν είδα πολλές, ενώ τα δελτία ειδήσεων διέκριναν πλήθος, ίσως ήταν σε άλλη συγκέντρωση…

Το ισπανικό πανό της φωτογραφίας είναι απάντηση στην είδηση-αρβύλα ότι στη Μαδρίτη σηκώθηκε πανό που έγραφε «Σιγά, οι Έλληνες κοιμούνται» ή κάτι ανάλογο. Για τους μη ισπανομαθείς, γράφει: «Ξυπνήσαμε! Τι ώρα είναι; Τώρα είναι ώρα να φύγουνε!» Αυτό το πανό δεν είχε υπογραφή, αλλά νομίζω ότι το έφεραν (αόριστος) μέλη του Μετώπου Αλληλεγγύης και Ανατροπής.

Υπήρχε άλλο ένα πανό που έδειχνε ένα ελικό­πτερο, που ο έλικάς του είχε (νομίζω) σχήμα ανοι­χτής παλάμης, και έγραφε Ουστ! Μετά ήρθε και ένα τρίτο πανό που το υπέγραφε ο Σύλλογος Επισφαλών και Ανέργων και που ήταν ελληνοϊσπανικό: Para todos todo – Για όλους όλα. Αυτά τα τρία πανό ήταν ακίνητα, τοποθετημένα μπροστά στον Άγνωστο. Υπήρχε κι ένα περιφερόμενο, που έλεγε «Ξυπνήσαμε». Άλλοι κρατούσαν αυτοσχέδια αφισάκια τυπωμένα στον εκτυπωτή όπως ERROR 404 – DEMOCRACY NOT FOUND. Και ένας μοναχικός σήκωνε δύο «πικέτες» -μία για τη διαφθορά και μία για τη σύνταξή του, 380,60 ευρώ.

Επειδή πήγα απροειδοποίητα, δεν είχα παρέα κι έτσι γύριζα όλη την ώρα πέρα-δώθε -βρήκα αρκετούς γνωστούς. Δεν υπήρχε ή δεν μου φάνηκε να υπάρχει κάποια πολυμελής οργανωμένη ομάδα που να φωνάζει συνθήματα, ενώ λίγες ήταν και οι ντουντούκες και οι περισσότεροι που είχαν ντουντούκα λες και έκαναν διαγωνισμό πoιος θα πει τη μεγαλύτερη εξυπνάδα. Από αυτά τα περίπλοκα συνθήματα κανένα δεν έπιασε, του­λάχιστον εκεί που ήμουν εγώ. Το σύνθημα που άκουσα συχνότερα ήταν «Εεεε -Ωωωω Πάρτε το μνημόνιο και φύγετε από δω – Ουστ». Πολύ ακού­­στηκε και το «Κλέφτες!» ενώ λιγότερο το «Φέρτε πίσω τα κλεμμένα». Δεν επιχείρησα να φωνάξω «Πολιτικοί το δίκαιον!». Ακούστηκαν και κάμποσα υβριστικά συνθήματα που η μαμά μου δεν με αφήνει να επαναλάβω -και που δεν θα τα επαναλάμβανα έτσι κι αλλιώς γιατί δεν μ’ αρέ­σουν -να καεί, να καεί και τέτοια. «Ο λαός απαιτεί τα λαμόγια στο Γουδί» (αλλά και «οι προδότες»), το παλιό «Δεν σε θέλει ο λαός πάρ’ τη μάνα σου και μπρος» (αλλά για άλλον γιο και άλλη μάνα τώρα). Κάμποσα συνθήματα ήταν αφιερωμένα στον αντι­πρόεδρο της κυβέρνησης, όπως «Πάγκαλε χο­ντρομπαλά, φέρε πίσω τα λεφτά» ή το σύνθετο «Όσο νυχτώνει το χρέος μεγαλώνει – κι εσύ μ* Πάγκαλε φουσκώνεις σαν μπαλόνι». Επίσης, «Παπανδρέου παπατζή – δεν τα φάγαμε μαζί». Για άλλους υπουργούς δεν ακούστηκαν συνθήματα.

Οι δυνάμεις της τάξεως είχαν αποκλείσει την πρόσβαση στον Άγνωστο -ήταν όμως χαλαροί και  είδα πολλούς να συζητάνε με συγκεντρωμένους. Έτσι κι αλλιώς, μπαγουδικά συνθήματα δεν άκουσα. Αντίθετα, ακούστηκε το γνωστό σύνθημα για τους αλήτες, ρουφιάνους δημοσιογράφους, όταν μια ομάδα συγκεντρωμένων είδε κάποιους να φωτογραφίζουν από την ταράτσα της Μεγάλης Βρετανίας (από εκεί που πυροβολούσαν στις 3 Δεκεμβρίου 1944). Και βέβαια, πολλές ανοιχτές παλάμες και πάρα πολλοί που φωτογράφιζαν είτε με φωτογραφικές είτε με κινητά.

Αυτά για τη συγκέντρωση. Τι θα γίνει στη συνέχεια, δεν το ξέρω, αλλά χάρηκα για την μεγάλη προσέλευση. Λένε ότι οι συγκεντρώσεις αυτές λειτουργούν εκτονωτικά, δεν αποκλείω να έχουν δίκιο, αλλά προς το παρόν δεν συμφωνώ.

Τι θα γίνει γενικότερα, επίσης δεν το ξέρω. Ομολογώ πάντως ότι με ξένισε πάρα πολύ η δήλωση της Μαρίας Δαμανάκη, ότι Το σενάριο της απομάκρυνσης της Ελλάδας από το ευρώ βρίσκεται πλέον στο τραπέζι καθώς και η μεθόδευσή του.

Το ίδιο θα με ξένιζε, ας πούμε, αν έβγαινε ένας υπουργός κι έλεγε ότι δρομολογείται αναστολή μερικών άρθρων του Συντάγματος. Το λέω αυτό επειδή, απ’ όσο ξέρω, αποπομπή από την ευρωζώνη δεν νοείται – σήμερα τουλάχιστον. Και επειδή, όπως το βλέπω, το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό, κάθε άλλο. Είναι όλη η περιφέρεια της ευρωζώνης που βρίσκεται λίγο-πολύ στην ίδια μοίρα ή ίσως όλοι οι εργαζόμενοι της Ευρώπης.

Το δεύτερο είναι του Θ. Γεωργακόπουλου απ’ τη δική του σελίδα:

Τί Γίνεται Όταν Μένουν Ελάχιστα Να Μας Ενώνουν:

Οι Αγανακτισμένοι, Η Ισπανία Και Η Επανάσταση (25 Μαΐου 2011)

Αν ξεδιαλέξεις όλα όσα μπορούν να χωρίσουν τους ανθρώπους και τα βάλεις στην άκρη, θα σου έχουν μείνει μόνο αυτά που τους ενώνουν. Αυτό έγινε χτες στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις, από ότι φαίνεται: Μερικές χιλιάδες Έλληνες άφησαν στην άκρη οτιδήποτε θα μπορούσε να τους χωρίσει σε ομάδες, και κατέβηκαν στην πλατεία για να διαμαρτυρηθούν, μιμούμενοι τους Ισπανούς που κάνουν το ίδιο εδώ και δέκα μέρες. Η επιτυχία της εκδήλωσης είναι κάτι εξ’ ορισμού θετικό και ευχά­­ριστο, αν όμως ψάξεις λίγο το θέμα και το σκεφτείς, βγαίνουνε κι άλλα συμπεράσματα, πιο λυπητερά.

Εξηγούμαι:

Το καλό της υπόθεσης

Το καλό της υπόθεσης είναι ότι αυτοί που πήγαν εκεί πέρα πέρασαν ωραία, κι αυτό δεν είναι κάτι επιφανειακό ή ασήμαντο. Το να νιώθεις μέρος ενός πράγματος σημαντικότερου από τον ε­αυτό σου και να δραστηριοποιείσαι σε κάτι διαφορετικό από όσα κάνεις κάθε μέρα είναι θεμελιώδες κομμάτι της ανθρώπινης εμπειρίας. Είναι το ίδιο που νιώθει ο Atenistas όταν μαζεύει την πλαστική σακούλα, ας πούμε. Δεν αλλάζει τον κόσμο, δε λύνει τίποτα, αλλά είναι κάτι, και σε κάνει να νιώθεις λίγο πιο πλήρης και λίγο πιο ενάρετος. Μπορεί βέβαια να γίνει και επικίνδυνο αυτό, να νομίσεις δηλαδή ότι όντως αλλάζεις τον κόσμο και να εφησυχάζεις, αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία. Η χαρά της συμμετοχής είναι σημαντικό πράγμα.

Ακόμα πιο σημαντικό: Το ότι έγινε μια διαδήλωση στο κέντρο της Αθήνας και κανένα κεφάλι δεν άνοιξε, κανένα δακρυγόνο δεν έπεσε, κανένα αυτοκίνητο δεν κάηκε και καμιά βιτρίνα δεν έσπασε. Αυτό που πολύς κόσμος δεν ξέρει για την Ισπανία είναι πως οι διαδηλώσεις εκεί είναι φαινόμενο σπάνιο. Εδώ είναι φαινόμενο εξευτελισμένο. Ακούει ο άλλος «διαδήλωση» και το μυαλό του δεν πάει σε ενάρετες μάζες που διεκδικούν το αύριο, αλλά σε συνδικαλιστές και κομματόσκυλα, μπαχαλάκηδες και ΜΑΤ.

Η χτεσινή συγκέντρωση έδειξε ότι το να γίνει μια κανονική συγκέντρωση διαμαρτυρίας είναι κάτι το εφικτό σ’ αυτή τη χώρα, δεν υπάρχει μόνο στη σφαίρα της φαντασίας.

Το κακό της υπόθεσης

Για το κακό της υπόθεσης ας επιστρέψουμε στην πρώτη παράγραφο: Χτες οι παρευρισκόμενοι, αριστεροί και δεξιοί, φασίστες και άνθρωποι, νοικοκυραίοι και χίψτερ, βάλαν στην άκρη αυτά που τους χώριζαν για να μπορέσουν να συνυπάρξουν ειρηνικά στην πλατεία τέσσερις ώρες. Το αποτέλεσμα ήταν ότι έβαλαν στην άκρη τόσα πολλά πράγματα που τελικά δεν έμεινε σχεδόν τίποτα.

Η επιτυχία της συγκέντρωσης οφείλεται ακριβώς στο ότι δεν είχε κανένα απολύτως ιδεολογικό χρώμα και κανένα συγκεκριμένο αίτημα. Γιατί μόλις μπουν αυτά στη σαλάτα πάει περίπατο η συναίνεση: Οι ακροδεξιοί θα αρχίσουν τα δικά τους, οι αριστερές συνιστώσες τα δικά τους, οι κομμουνιστές το ίδιο, κάθε ένας θα θυμηθεί τον πόνο του και θα πει το παραμύθι του που δεν θα συμπίπτει με σχεδόν κανενός άλλου. Όλοι αγανακτισμένοι είναι, αλλά ο καθένας για τους δι­κούς του λόγους.

Το ίδιο, βέβαια, έγινε και στην Ισπανία. Το μανιφέστο της εκεί διαδήλωσης είναι τόσο κωμικά ασαφές και γυμνό από κακές πολιτικές λέξεις που το μόνο μήνυμα που περνάει είναι το «Δεν μας αρέσει η κατάσταση όπως είναι. Δεν ξέρουμε τί πρέπει να γίνει για να αλλάξει, και το ότι ψηφί­ζουμε συνέχεια τους ίδιους εδώ και 50 χρόνια δεν μοιάζει να έχει αποτέλεσμα, οπότε βρείτε τρόπο να γίνει αλλιώς». Κι εκεί οι άνθρωποι καλά περνάνε, αλλά ουσιαστικό αποτέλεσμα χωρίς αιτήματα δεν μπορεί να υπάρξει, και αιτήματα χωρίς ιδεολογία (δυστυχώς, στην πράξη) δεν μπο­ρούν να σχηματιστούν. Και εκείνη η κινητοποίηση και η δικιά μας η συγκέντρωση είναι στην ουσία τους απολιτικές, κι αυτό δεν το λέω για κακό. Τη λέξη «απολιτικός» τη χρησιμοποιούν ως κάτι αρνητικό μόνο ιδεολογικοί Ταλιμπάν και κομματό­σκυλα – εγώ τη χρησιμοποιώ ως κάτι το θεσπέσιο και επιθυμητό για όλη την ανθρωπότητα. Αλλά η συναίνεση που χρειάζεται για τέτοιες εξεγέρσεις στις Δυτικές δημοκρατίες μόνο απολιτική μπορεί να είναι – και ως εκ τούτου δεν μπορεί να κάνει πολιτική. Στις χού­ντες του Μαγκρέμπ μπορεί: Εκεί υπάρχουν πολύ περισσότερα που ενώνουν τους ανθρώπους.

Εδώ το μόνο μας κοινό είναι ότι δεν μας αρέσει η ζωή μας. Όλα τα άλλα μας χωρίζουν.

Υ.Γ. Μια άλλη (εν μέρει) απολιτική επανάσταση πολύ γνωστή και προβεβλημένη που μου θύμισε αναγνώστης ήταν ο Μάης του ’68 στη Γαλλία. Η εξέγερση ξεκίνησε από το πανεπιστήμιο της Να­ντέρ επειδή ήθελαν να χωρίσουν τα αγόρια από τα κορίτσια στην εστία κι έτσι οι φοιτητές θα δυσκολεύονταν να κάνουνε σεξ – πιο απολιτική αφορμή για επανάσταση πιθανότατα δεν έχει ξαναϋπάρξει.

Κάτι που επίσης ίσως δεν ήξερες για το Μάη του ’68: Ήταν μια αποτυχία. Στις εκλογές που ακολούθησαν θριάμβευσε ο Ντε Γκολ, ενώ η αντιδιαδήλωση των Γάλλων νοικοκυραίων κατά του Μάη μάζεψε ένα εκατομμύριο κόσμο στους δρόμους.

Τελικά οι εξεγερμένοι άνθρωποι, ενωμένοι από τα πολύ βασικά, μια χαρά πέρασαν. Αλλά δεν άλλαξε και τίποτα.

απ’ το ημερολόγιο:

Βράδυ στα τραπεζάκια έξω από το φρούριο της Πάτρας η συζήτηση γυρνάει για άλλη μια φορά στους μετανάστες.

Υπαρκτά προβλήματα μπλέκονται με ιστορίες (φανταστικές ;;) για ανοίκειες επιθέσεις, κλοπές, για περιοχές ολόκληρες «αποκλεισμένες» απ’ τους κατοίκους.

Ο φόβος για τους άγνωστους αυτούς ανθρώπους, αμούστακα παιδιά οι περισσότεροι, ότι πιο τολμηρό και δυναμικό έχουν να βγάλουν οι δικές τους κοινωνίες, μεγεθύνεται γίνεται συλλογική απόρριψη του ξένου…

Δεν έχω πολλές φορές επιχειρήματα για ν’ αντικρούσω αυτόν το φόβο.

Η εύκολη δαιμονοποίηση του υπαρκτού φόβου με το «αυτά τα λένε οι φασίστες», πιο πολύ φαντάζει σαν δικό μου άλλοθι και κάλυψη. Ούτε η χριστιανικού τύπου ηθική προτροπή «όλοι αδέρφια είμαστε» καταφέρνει κάτι…

Γιατί βέβαια φταίει ο καπιταλισμός και οι κοινωνικές ανισότητες αλλά μερικά πράγματα δεν μπορούν να περιμένουν την κομμουνιστική επικράτηση σε όλον τον κόσμο.

…

Σιωπώ και σκέφτομαι:

Είναι παράνομοι…

Παιδιά που κυνηγάνε νταλίκες στην Εθνική για να κρυφτούν μέσα και να περάσουν απέναντι, στην Ιταλία, και από κει στη Γη της (δικής τους) Επαγγελίας.

Παιδιά που στέκονται με τις ώρες στα συρματοπλέγματα που χωρίζουν το δρόμο απ’ το λιμάνι της Πάτρας κοιτώντας τα καράβια να φεύγουν.

Παιδιά που ανακυκλώνουν δικές τους ιστορίες. Φτιάχνουν τους δικούς τους ήρωες, όχι αυτούς που πολέμησαν τον εχθρό, αλλά αυτούς που τα κατάφεραν και πέρασαν απέναντι.

Παιδιά που περιμένουν. Μέχρι ν’ απελπιστούν. Μέχρι να καταλάβουν ότι το τέρμα του δρόμου είναι το λιμάνι της Πάτρας.  Αλλά και επιστροφή δεν υπάρχει. Και τότε…

Βγαίνει πολλές φορές ο θυμός για τους έχοντες. Η αγανάκτηση για το δικό τους φαντασιακό εχθρό… Γίνονται αγανακτισμένοι πολίτες.

Μόνο που δεν είναι πολίτες για να «δικαιολογούνται» πολλές πράξεις τους. Για να δικάζονται και να καταδικάζονται μόνο ατομικές ενέργειες. Κάθε τι παρεμβατικό θεωρητικοποιείται ως συλλογική ευθύνη όλων των «ξένων».

Είναι παράνομοι…

Και ο κύκλος κλείνει για να αρχίσει πάλι ο συλλογισμός απ’ την αρχή. Ξανά και ξανά…

Δεν ξέρω αν υπάρχουν εύκολες συνταγές για πολύπλοκα κοινωνικά προβλήματα αλλά διαβάζοντας πρόσφατα ένα κείμενο του Γ. Η. Χάρη στα Νέα (Σάββατο 28 Μαΐου 2011) μου θύμισε μια παλιά ιστορία που δείχνει ότι υπάρχουν και άλλοι δρόμοι για να μην κλείσει ο κύκλος:

Το πείραμα του Ριάτσε και ο Σαββόπουλος* (Γ. Η. Χάρης)

Ο δήμαρχος του Ριάτσε δήλωσε στην κυβέρνηση πως ο δήμος του είναι έτοιμος να δεχτεί ένα μέρος από τους ανεπιθύμητους παντού αλλού Τυνήσιους πρόσφυγες που έφτασαν στη Λαμπεντούζα (Le Monde, 27/4)

Ιούλιος 1998, ένα σκάφος προσαράζει σε μια παραλία κοντά στο χωριό Ριάτσε της Καλαβρίας, γνωστό από τους περίφημους Πολεμιστές του Ριάτσε, τα δύο χάλκινα ελληνικά αγάλματα που είχαν βρεθεί εκεί το 1972. Το σκάφος μετέφερε γύρω στους 300 Κούρδους, άντρες, γυναίκες, παιδιά.

Οι ντόπιοι περιμαζεύουν τους ξένους και τους παραχωρούν τα εγκαταλειμμένα σπίτια στο ορεινό πάνω χωριό, που το είχαν αφήσει οι ίδιοι όταν κατέβηκαν στη θάλασ-σα. Έτσι κι αλλιώς, και το παραθαλάσσιο χωριό τους τώρα ήταν σε απόλυτο μαρασμό, ελάχιστοι κάτοικοι είχαν απομείνει, καταστήματα βασικών ειδών δεν υπήρχαν πια, το σχολείο κόντευε να κλείσει.

Ο δάσκαλος του χωριού και κατοπινός δήμαρχος Ντομένικο Λουκάνο φτιάχνει σύλλογο με τη χαρακτηριστική ονομασία «Πόλη του Μέλλοντος» και σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ παρέχει νερό και ηλεκτρικό στους μετανάστες, κι εκείνοι ανταποδίδουν με προσωπική εργασία

«Ένας άνθρωπος είναι άνθρωπος, με νόμιμα χαρτιά ή όχι. Οι πιο φτωχοί κι απ’ τους φτωχούς θα σώσουν το Ριάτσε, και σε αντάλλαγμα θα σωθούν κι οι ίδιοι απ’ αυτό» ήταν το σύνθημα με το οποίο εκλέχτηκε ο Λουκάνο δήμαρχος το 2004 και ξανά το 2009, ενώ το 2010 ανακηρύχτηκε τρίτος καλύτερος δήμαρχος στον κόσμο από το City Mayors Foundation.

Και όντως, οι μετανάστες έσωσαν το Ριάτσε και σώθηκαν απ’ αυτό. Οι άντρες δούλεψαν στην οικοδομή, οι γυναίκες ραπτική και χειροτεχνία, δημιουργήθηκαν δουλειές και για τους ντόπιους και για ανέργους από τις γύρω περιοχές, ανακαινίστηκαν σπίτια του 17ου αιώνα και νοικιάζονταν στους τουρίστες, άνοιξαν ταβέρνες με κουρδική κουζίνα, οργανώθηκαν αποτελεσματικές ομάδες δασοπροστασίας, κυρίως γέμισε το σχολείο.

Οι πρώτοι Κούρδοι έφυγαν κάποια στιγμή για τη Γερμανία. Στη θέση τους ήρθαν μετανάστες από την Ερυθραία, την Παλαιστίνη, το Αφγανιστάν, τη Σομαλία, το Ιράκ κ.ά. Η ζωή για το αναγεννημένο πια Ριάτσε συνεχίστηκε.

Το πείραμα πέτυχε. Η «ρεαλιστική ουτοπία» προσέλκυσε και τον Βιμ Βέντερς, που γύρισε την «Πτήση», μια τριαντάλεπτη ταινία με τους ίδιους τους μετανάστες και τους ντόπιους κατοίκους.

Αυτήν τη συγκλονιστική ιστορία ενδέχεται να διάβασε ο ∆ιονύσης Σαββόπουλος, μολονότι είδε το φως κυρίως στο διαδίκτυο και ελάχιστα έως καθόλου στον Τύπο. Του διέφυγε όμως το ουσιώδες. Ότι στην περίπτωση του Ριάτσε η κοινωνία αγκάλιασε από μόνη της τους μετανάστες κι έγινε ένα μαζί τους.

Δεν της επιβλήθηκαν από κάποιον κεντρικό σχεδιασμό, μέσα από τον κρατικό μηχανισμό με τα όργανά του, την αστυνομία κτλ., και έπειτα από περινούστατη υπόδειξη ενός οσοδήποτε μεγάλου μουσικού.

Όσο για τη ρεαλιστική ουτοπία, σκέτη ουτοπία θα μένει για μας. Ενώ η πραγματικότητα, όλο και πιο εφιάλτης.

*Δική μου σημείωση:

Το κείμενο κάνει αναφορά σε δηλώσεις του Σαββόπουλου για τους μετανάστες:

«Μία λύση θα ήταν να μεταφερθούν οι παράνομοι μετανάστες σε μισοαφημένα νησιά ή χωριά, για να καλλιεργήσουν τη γη και να ζήσουν με τη βοήθεια του ΟΗΕ, γιατί μόνοι μας δεν μπορούμε. Κι όταν επιτέλους δεήσει η Ευρώπη να σχεδιάσει κοινή πολιτική για τους μετανάστες και φύγουν οι άνθρωποι, τότε οι ιδιοκτήτες των εγκαταλελειμμένων σπιτιών σε χωριά και νησιά μας, θα ‘χουν το σπιτάκι τους συντηρημένο κι απ’ έξω κανένα αμπέλι ή χωράφι καλλιεργημένο. στα νέα για την μεταφορά των μεταναστών σε νησιά και αγροτικές περιοχές.»  Δ. Σαββόπουλος στην Ελευθεροτυπία

αφήσαμε  να απλωθεί η θλίψη σαν την καταχνιά   αφήσαμε να απλωθεί ο φόβος σαν κύκλος σκοταδιού.   αφήσαμε τα όνειρά μας σαν την απότιστη, τη χέρσα γη.   τα παραμύθια μας και τους χορούς μας στους δείκτες των λογισμικών στον παπαγαλισμό των εξετάσεων αφήσαμε   Σε μάστορες των πλαστικών σε χαρτομηχανές αφήσαμε τον πλούτο μας	ΟΜΩΣ…  Σαν να είναι η ιστορία του χρόνου στην αφυλάκιστη σιωπή του φωνάζει ο ποιητής!   Υπάρχουν τα χείλη και θέλουν να χαμογελάσουν   Υπάρχουν τα μάτια και μπορούν να κοιταχτούν.   Υπάρχουν οι ψυχές και άφοβα θέλουν να ερωτευτούν.   Υπάρχουν οι πλατείες και χωράνε χιλιάδες λουλούδια και όνειρα…
	ΓΛυκός καιρός, περίεργος

Εξαρτάται…

Ήταν μια επίσκεψη στη Φινλανδία.
Να δούμε τι ήταν αυτό που κάνει το εκπαιδευτικό της σύστημα πετυχημένο. Να «κλέψουμε» τα παιδαγωγικά μυστικά, να θαυμάσουμε τις υποδομές, να μιλήσουμε με τους καλοπληρωμένους δασκάλους.
Να καταλάβουμε πώς μαθητές που στο Δημοτικό κάνουν τις μισές ώρες σε σχέση με τα δικά μας παιδιά, πώς δάσκαλοι που δεν έχουν κανέναν σύμβουλο να τους «συμβουλεύει» και να τους «αξιολογεί», πώς σχολεία που διοικούνται από την τοπική αυτοδιοίκηση καταφέρνουν να δημιουργούν ένα από τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα σ’ ολόκληρο τον κόσμο.
Είναι δύσκολο να αποκόψεις ένα εκπαιδευτικό σύστημα απ΄ την κοινωνία που αυτό λειτουργεί και να βγάλεις συνταγές αλλά μια λέξη που ακουγόταν συνέχεια, όπου και αν πηγαίναμε, τριβελίζει στο μυαλό μου:
Εξαρτάται…
- Πόσες ώρες διδάσκει ο δάσκαλος;
- Εξαρτάται…
- Πόσα παιδιά το ανώτερο έχει μια τάξη;
- Εξαρτάται…
- Τα παιδιά δουλεύουν σε ομάδες, τα θρανία έχουν σχήμα πι;
- Εξαρτάται…
- Πόσα χρήματα παίρνει το σχολείο;
- Εξαρτάται…
- Τι βιβλία χρησιμοποιείτε;
- Εξαρτάται…
Στα δικά μου αυτιά, τα αυτιά ενός πολίτη που θεωρητικά είναι συνηθισμένος στις υποτίθεται σταθερές δομές της χώρας μας, που ό,τι ξεφεύγει απ’ αυτές θεωρείτε καταπάτηση κεκτημένων και διάλυση του κοινωνικού κράτους, το εξαρτάται ηχούσε παράξενα…
Αυτή η ευελιξία, η λύση του κάθε προβλήματος ανάλογα με τις κάθε φορά συνθήκες, αυτό που στην προσωπική μας ζωή το εφαρμόζουμε οι περισσότεροι ήταν το αυτονόητο και για τη δημόσια ζωή στη Φινλανδία. Κι εκεί που περίμενες ότι θα έφερνε το χάος, τις ανισότητες, την καταστροφή δημιουργεί στην πράξη ένα πολύ λογικό σύστημα με κέντρο τον άνθρωπο και τις κάθε φορά ανάγκες του.
Προσωπικά δεν ανακάλυψα προχωρημένες παιδαγωγικές, τουλάχιστον κάτι που δεν ξέρουμε και στην μικρή Ελλαδίτσα μας. Ούτε τα σούπερ σχολεία. Είδα ένα σύστημα που λειτουργεί στη βάση της κοινής λογικής. Και αυτό φέρνει τα μέγιστα αποτελέσματα, δημιουργεί σχέσεις εμπιστοσύνης, μεγιστοποιεί τα αποτελέσματα της κάθε προσπάθειας.
Σίγουρα δεν είναι μια κοινωνία αγγέλων αλλά σίγουρα δίνει στους πολίτες της πολύ περισσότερες δυνατότητες να προχωρήσουν. Δυνατότητες που εμείς ούτε το φανταζόμαστε.

Άλλαξα καριέρα … κι έγινα καμαριέρα!!!

Είναι κάτι στιγμές που θαρρείς πως η Ιστορία φλερτάρει επίμονα με την καθημερινότητα μας. Μια βραδινή βόλτα στο Σύνταγμα αρκεί για να οσμιστείς σταγόνες ιστορίας, που αιωρούνται στον αττικό ουρανό. Και δεν μπορώ να καταλάβω πως μερικά πρόσωπα έχουν το ταλέντο να σε κάνουν να ανατριχιάζεις οποιαδήποτε χρονική στιγμή.
Μπορεί να είμαστε «η αδικημένη γενιά του 60, δίχως κατοχή και πείνα, χωρίς ρετσίνα», όπως έχει τραγουδήσει ο Τζίμης Πανούσης, όμως ως δάσκαλοι στις σχολικές μας γιορτές έχουμε ανατριχιάσει πάρα πολλές φορές με την απεγνωσμένη φωνή της Μαρίας Δαμανάκη να εκπέμπει από τους 1.050 χιλιόκυκλους. Την ίδια ανατριχίλα νιώσαμε τις προάλλες, αλλά για διαφορετικούς λόγους, όταν μας νουθετούσε να ακολουθήσουμε κατά πόδας το μνημόνιο. Βρε τι είναι η ρουφιάνα! (όχι η Μαρία… αλλά η Ιστορία).
Η Μαρία Δαμανάκη είναι η απομυθοποίηση της γενιάς του Πολυτεχνείου, που τελικά η πορεία της ήταν στρωμένη με τριαντάφυλλα… μόνο που για κάποιους ο δρόμος τους ήταν στρωμένος με τα ροδοπέταλα… και για άλλους με τ’ αγκάθια.
Από την άλλη έχουμε το Νέο Ολοήμερο Σχολείο να είναι η νέα πραγματικότητα στην Παιδεία μας. Αυτό το προσωνύμιο «Νέο» πολύ το γουστάρω… Μου θυμίζει κάτι αντίστοιχο που συμβαίνει και στο ποδόσφαιρο. Όταν μια Ποδοσφαιρική Εταιρία αποτύχει οικονομικά και πιάσει πάτο, δεν πειράζει… Αν έχει καλό πρόεδρο που έχει τις προσβάσεις του στο υφυπουργείο, προσκολλάται το «Νέος» κι ούτε γάτα ούτε ζημιά. Παραγράφονται χρέη και λοιπές ατασθαλίες και όλα καλά.
Θυμηθείτε τον Πανιώνιο πριν λίγα χρόνια. Εκεί που η νομοθεσία τον υποβίβαζε γιατί χρωστούσε σε όποιον μιλούσε Ελληνικά, σε μια νύχτα αναβαπτίστηκε από Πανιώνιος σε «Νέος Πανιώνιος», για να προστεθεί μ’ αυτόν τον τρόπο μια απλή και εύκολη οικονομοτεχνική θεωρία στα εγχειρίδια των Οικονομικών Επιστημών.
Αυτά που ακολούθησε η κυρία Διαμαντοπούλου και το Ολοήμερο Σχολείο, εκεί που είχε φτάσει στο τέλμα του και η αποτυχία του ήταν εμφανής, το αναβάπτισε σε «Νέο Ολοήμερο Σχολείο», νομίζοντας πως πέτυχε την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που επαγγελόταν. Όμως ως γνωστόν με «με πορδές ποτέ δεν βάφονται …κόκκινα τ’ αυγά». Τουλάχιστον, αν ήταν λίγο βροντερές μπορεί να τα έσπαγαν και να έφτιαχναν ομελέτα… αλλά στην προκειμένη περίπτωση μιλάμε για πορδίτσες χαμηλών ντεσιμπέλ.
Κλείνοντας θα ήθελα απ΄ αυτή τη στήλη να σας κάνω μια αποκάλυψη που αφορά στην περιβόητη καμαριέρα. Η καμαριέρα λοιπόν δεν ήταν μιγάς όπως ψευδώς διέδωσαν τα ΜΜΕ, αλλά ελληνικής καταγωγής. Πιο συγκεκριμένα ο πατέρας της καταγόταν από τη Βερδικούσα της Λάρισας, γι αυτό κι καμαριέρα χόρευε επιδέξια μπεράτι και μιλούσε απταίστως τα «καρδιτσιώτικα». Κι εδώ ακριβώς οφείλεται η παρεξήγηση με τον Στρος Καν. Ο φουκαράς μεγιστάνας με το που ξεστόμισε το όνομά του, είδε τη θεσσαλή καμαριέρα να τρέχει ωρυόμενη στους διαδρόμους της πολυτελούς σουίτας, και να φωνάζει βοήθεια. Η άμοιρη παρερμήνευσε το «στρώσ’ καν’». Δηλαδή «στρώσε και κάντο».
Αυτά και καλό καλοκαίρι!!!

Κώστας Χριστοδουλής

Πλίνθοι και κέραμοι Χ2: Κείμενα που γράφτηκαν όχι για να ενημερώσουν και  να καθοδηγήσουν. Κείμενα, αφορμές ελπίζουμε για συζήτηση.
Πλίνθοι και κέραμοι Χ2: Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμένοι διαφορετικών ανθρώπων έχοντας μαζί με τα δικά μου κείμενα, σκέψεις  και του Θανάση Βάσιου.

- Φταίει το ζαβό το ριζικό μας!
- Φταίει ο Θεός που μας μισεί!
- Φταίει το κεφάλι το κακό μας!
- Φταίει πρώτ’ απ’ όλα το κρασί!
«Ποιος φταίει; ποιος φταίει;» κανένα στόμα
δεν τόβρε και δεν τόπε ακόμα.

Έτσι στη σκοτεινή ταβέρνα
πίνουμε πάντα μας σκυφτοί
σαν τα σκουλήκια κάθε φτέρνα,
όπου μας έβρει, μας πατεί:
δειλοί, μοιραίοι κι’ άβουλοι αντάμα
προσμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα !

…οι στίχοι του Κώστα Βάρναλη στριφογυρίζουν στο μυαλό μου…

…σ’ έναν κόσμο που χάνεται η βεβαιότητα, σ’ ένα κόσμο που αλλάζει, σ’ ένα κόσμο που η σιγουριά(;) ή μακαριότητα (;) του χθες φαντάζει ήδη πολύ μακρινή, το σύνθημα «αντισταθείτε» όλο και περισσότερο μου φαντάζει πιο κενό από κάθε άλλη φορά…

Έτσι στη σκοτεινή ταβέρνα
πίνουμε πάντα μας σκυφτοί

…όσο πιο πολλά χέρια μουντζώνουν τη Βουλή, όσο πιο πολλούς «θυμωμένους» ανθρώπους βλέπω γύρω μου  τόσο πιο πολύ μελαγχολώ…

δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα
προσμένουμε, ίσως ένα θάμα!

…όσο πιο πολύ ακούω φίλους και γνωστούς να λένε έμμεσα ή άμεσα «εδώ μας τα παίρνουν όλα, δεν κάνω τίποτα, δεν αλλάζω τίποτα…» τόσο πιο πολύ απογοητεύομαι…

Κάνε άλμα πιο γρήγορο από την φθορά…
…. έγραφε στη Μαρία-Νεφέλη ο Ελύτης…

Κάνε άλμα πιο γρήγορο από την φθορά…
Κάνε άλμα πιο γρήγορο από την φθορά…

…είναι δύσκολο το καταλαβαίνω…

…όσο όμως και αν ψάχνω, πίσω στις συλλογικές μνήμες, όλο και περισσότερο μου φαντάζει ως η μόνη διέξοδος, αυτό που μπορεί να δημιουργήσει τα νέα κινήματα.
Κινήματα   απελευθερωμένα  από τα γρανάζια ενός δήθεν προοδευτισμού.
Απελευθερωμένα από τον «επαναστατικό» βερμπαλισμό  που στην πράξη, στην καθημερινότητα,  συντηρεί  ό,τι πιο διεφθαρμένο έχει υπάρξει σ’ αυτόν τον τόπο.

Γι’ αυτό όλο και περισσότερο δυσκολεύομαι να «αντισταθώ».
Όλο και περισσότερο αρνούμαι να ακολουθήσω τις πορείες και τις φωνές…
… όλο και περισσότερο τις βλέπω σαν την κολυμβήθρα του Σιλωάμ που ξεπλένει τις αμαρτίες ενός «συνδικαλιστικού κινήματος» που οικοδομήθηκε όχι στη συλλογικότητα και την κοινή δράση αλλά στην «εξυπηρέτηση» συμφερόντων σε πολύ προσωπικό επίπεδο.
Σαν το άλλοθι καρεκλοκένταυρων ηγεσιών και βολεμένων(;) πολιτών.

«Η διαμαρτυρία δεν είναι επανάσταση.» σημειώνει  ο φιλόσοφος Marcel Gauchet και συνεχίζει «…Νομίζω ότι υπάρχει μια σημαντική διαφορά ακριβώς επειδή, προκειμένου η διαμαρτυρία να φτάσει στην επανάσταση, χρειάζεται πίσω από τη διαμαρτυρία να υπάρχει μια ιδεολογική προσφορά, που θα της προσδίδει ταυτόχρονα την ένταση που κινητοποιεί στο συγκινησιακό επίπεδο και μια συνολική πρόοδο λιγότερο ή περισσότερο αξιόπιστη σε μαζική κλίμακα. Δεν βρισκόμαστε καθόλου σε αυτή την κατάσταση…»

Μα τι είναι αυτά που λες!!! Φωνάζουν οι σύντροφοί μου από μακριά…
Πρέπει να αντισταθούμε στην νεοφιλελεύθερη λαίλαπα… πρέπει να διαφυλάξουμε τα ιερά και  τα όσια του συνδικαλισμού…   και θα τα βρούμε μετά αυτά…

ΟΧΙ!!!

Μια ζωή αυτό κάναμε…
…και κάπου χάσαμε τη ψυχή μας, τον «νεανικό μας και αγνό ενθουσιασμό» υποταγμένοι στη σαγήνη των εύκολων χειροκροτημάτων…
…και τελικά «διαμαρτυρόμενοι» και «αντιστεκόμενοι» γίναμε  το άλλοθι της λούφας και της συναλλαγής…

…Δεν ξέρω αν ο καθηγητής Νανόπουλος είναι αριστερός ή πουλημένος στο διεθνή καπιταλισμό  αλλά η σκέψη του εκφράζει συμπυκνωμένα  αυτό που νιώθω σήμερα:

«… Να γκρεμίσουμε όλο το οικοδόμημα και να πάμε παρακάτω.
Να μη φοβηθούμε!
Στην ανθρώπινη ιστορία, οι κοινωνίες πήγαν μπροστά πάντα μέσα από τη διαίσθηση και τη φαντασία.
Η διαίσθηση και η φαντασία είναι το παν σε αυτή τη ζωή, και οι Έλληνες έχουμε πολλή διαίσθηση και φαντασία. […]
Επομένως, χρειάζεται διαίσθηση, φαντασία και όχι φόβος.
Δείτε τι έχει συμβεί και στην παγκόσμια ιστορία.
Πρέπει να υπάρχει κάποιος άγραφος νόμος που λέει ότι «πολύ μεγάλα πράγματα συμβαίνουν στη δημιουργικότητα των ανθρώπων στις εποχές εκείνες, όπου παράλληλα έχουμε και μεγάλες κοινωνικές αναταράξεις».
Αυτό συμβαίνει από την αρχαιότητα ως σήμερα..»

Δημ. Νανόπουλος,
Ακαδημαϊκός, θεωρητικός φυσικός, καθηγητής Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, συνέντευξη στον Μάκη Προβατά, BHMagazino, 16 Μαΐου 210

Κάνε άλμα πιο γρήγορο από την φθορά…

…είναι δύσκολο το καταλαβαίνω,

αλλά δεν μπορώ πια δήθεν να «αντιστέκομαι»… ούτε με νοιάζει η υστεροφημία μου…

Κοινωνική οικονομία…
…ίσως είναι μια  λύση. (Θανάσης Βάσιος)

Το καράβι της παγκόσμιας οικονομίας έχει πέσει σε σφοδρή θαλασσοταραχή και κλυδωνίζεται επικίνδυνα. Δυστυχώς οι αξιωματικοί της γέφυρας (κυβερνήσεις) δεν προβαίνουν σε κάποια ενέργεια  αλλαγής πορείας. Το μόνο που κάνουν είναι να παρέχουν σωστικά μέσα (πακέτα στήριξης) στους επιβάτες της πρώτης θέσης (οικονομική ολιγαρχία, τραπεζίτες, επενδυτικά κεφάλαια) οι οποίοι, λόγω της απληστίας που τους διακρίνει, προσπαθούν με κάθε τρόπο να πάρουν και άλλα. Οι επιβάτες της δεύτερης και τρίτης θέσης (εργαζόμενοι) βλέπουν να χάνονται ακόμη και τα ατομικά σωσίβια (εργασία) και βρίσκονται σε απόγνωση. Σχέδιο διάσωσης δεν υπάρχει. Εφαρμόζονται οι κλασικές αρχές: «ο σώζων εαυτόν σωθήτω» και «ο θάνατός σου η ζωή μου».
Σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες και μέχρι οι εργαζόμενοι να καταφέρουν να πάρουν το τιμόνι στα χέρια τους, ίσως η κοινωνική οικονομία να αποτελεί μια σανίδα σωτηρίας γι αυτούς στην πιθανή περίπτωση που το καράβι ναυαγήσει.
Αλλά τι είναι η κοινωνική οικονομία; Δίπλα στην οικονομία της αγοράς (Πρώτος τομέας) και τη δημόσια ή κρατική οικονομία (Δεύτερος τομέας) υπάρχει και η οικονομία που υλοποιείται από τους πολίτες με δική τους πρωτοβουλία. Διέπεται όχι από την αρχή του ανταγωνισμού αλλά από την αρχή της αμοιβαιότητας, της συνεργατικότητας και της εμπιστοσύνης (Τρίτος τομέας).
Ο χώρος αυτός ήταν υπαρκτός σε κάθε εποχή. Οι πρώτες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνταν στα πλαίσια της κοινωνικής οικονομίας εμφανίστηκαν στα μέσα του 19ου αιώνα ως συνεταιριστικές επιχειρήσεις, φορείς αλληλοβοήθειας ή ιδρύματα κυρίως στις αναπτυγμένες οικονομικά χώρες. Οι επιχειρήσεις αυτές λειτούργησαν με τη νομική μορφή του συνεταιρισμού ή της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρίας. Στον Ελλαδικό χώρο στα χρόνια της Τουρκοκρατίας δημιουργήθηκαν σημαντικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις στην Καστοριά (γουναρικά), στα Αμπελάκια (βαφή νημάτων), στα χωριά του Πηλίου (μεταξωτά και μάλλινα είδη) και σε άλλα μέρη. Αλλά και όλες οι αγροτικές και σπιτικές εργασίες την ίδια εποχή γίνονταν με συνεργασία και αλληλοβοήθεια.
Σήμερα, η κοινωνική οικονομία αντιπροσωπεύει το 10% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Απασχολούνται περίπου εννέα εκατομμύρια εργαζόμενοι και καλύπτει το 6% της συνολικής απασχόλησης. Η Ευρωπαϊκή και η παγκόσμια εμπειρία είναι πλούσια και ο τρίτος δρόμος της οικονομίας αναπτύσσεται συνεχώς. Σε αρκετές χώρες θεσπίζονται ειδικοί νόμοι για τις επιχειρήσεις αυτές, που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως παροχή κοινωνικών και προσωπικών υπηρεσιών, προστασία του περιβάλλοντος, παραγωγή βιολογικών προϊόντων, εκπαίδευση ενηλίκων, υπηρεσίες κατάρτισης, συνοικιακές, αναπτυξιακές επιχειρήσεις, αγροτοτουριστικοί συνεταιρισμοί, αυτοδιοικούμενα και αυτοδιαχειριζόμενα ταμεία αλληλεγγύης σε μεγάλους κλάδους εργαζομένων, κοινωνικές τράπεζες κ.ά.

Μερικές πρόσφατες  εμπειρίες κοινωνικής οικονομίας αναφέρονται συνοπτικά παρακάτω:

Σύστημα Τοπικών Ανταλλαγών (LETSystem)

Το σύστημα αυτό είναι το αποτέλεσμα της αναζήτησης λύσεων μιας ζωής χωρίς χρήμα. Είναι ένα «κοινοτικό νόμισμα», η χρήση του οποίου απέχει από το συμβατικό χρήμα και τα μειονεκτήματά του. Αφορά στους ανθρώπους που θέλουν να ανεξαρτητοποιηθούν από το χρήμα, δημιουργώντας έτσι ένα ανεξάρτητο σύστημα
ανταλλαγής υπηρεσιών, γνώσεων, αγαθών κ.ά. Το LETS εφαρμόζεται εύκολα. Τα άτομα μιας ομάδας (π.χ. ηλεκτρολόγος, υδραυλικός, γιατρός, δικηγόρος κ.ά.) συγκεντρώνονται και δημιουργούν έναν κατάλογο με τις δεξιότητες, τις υπηρεσίες και τα αγαθά που μπορούν να προσφέρουν, καθώς και αιτήματα για οτιδήποτε θέλουν να αγοράσουν, να δοκιμάσουν ή να δανειστούν. Ό,τι βρίσκεται στον κατάλογο μπορεί να ανταλλαχθεί μέσω ενός συστήματος που καταχωρεί λογαριασμούς σε τοπικό επίπεδο. Χρησιμοποιώντας κάποιος το LETS είναι σαν να χρησιμοποιεί έναν τραπεζικό λογαριασμό με τη διαφορά ότι δεν κατατίθενται πραγματικά χρήματα. Το σύστημα απλά καταγράφει πληροφορίες, όπως μια τραπεζική επιταγή ή μια πιστωτική κάρτα, καταχωρώντας τη συναλλαγή που έχει πραγματοποιηθεί. Σύστημα LETS έχει λειτουργήσει επιτυχώς σε πολλές χώρες της Ευρώπης, όπως Γερμανία και Αγγλία. (http://letslinkuk.org/)

Το «αλληλέγγυο κολοκύθι»

Είναι μια ένωση για τη διατήρηση της γεωργίας στο Παρίσι και περιλαμβάνει ως μέλη 100 νοικοκυριά. Τα νοικοκυριά αυτά συμβάλλονται για ένα χρόνο με ένα αγρότη βιοκαλλιεργητή, ο οποίος παραδίδει κάθε βδομάδα στα νοικοκυριά αυτά εποχικά λαχανικά. Οι οικογένειες δεσμεύονται να αγοράζουν την παραγωγή. Έτσι κερδισμένοι βγαίνουν και ο μικρός παραγωγός γιατί έχει σταθερό εισόδημα, αλλά και οι οικογένειες που αγοράζουν υγιεινά προϊόντα φθηνότερα χωρίς μεσάζοντες. Τέτοιες ενώσεις υπάρχουν πολλές στη Γαλλία, στη Βρετανία, στην Ιαπωνία, στην Αυστραλία κα. Στις ΗΠΑ περισσότερες από 12.500 μικρές αμερικάνικες φάρμες, που βρίσκονται κοντά σε αστικές περιοχές, διοχέτευσαν φέτος τη σοδειά τους στις τοπικές κοινωνίες μέσω του CSA (τοπική κοινότητα καλλιέργειας της γης).

Κοινωνικές τράπεζες

Οι λεγόμενες κοινωνικές ή ηθικές τράπεζες είναι τράπεζες που ενδιαφέρονται για την προέλευση του χρήματος των επενδυτών και των πελατών, που επενδύουν με όρους κοινωνικής ευθύνης, δεν έχουν στόχο την κερδοσκοπία αλλά την κοινωνική υπηρεσία. Τέτοιες είναι η Charity Bank, η GLS, η Triodos, η τράπεζα των φτωχών στην Ινδία που ίδρυσε ο νομπελίστας Γιουννούς κ.ά.
Πολλές ακόμη προσπάθειες υπάρχουν που εντάσσονται στην κοινωνική οικονομία άλλες πετυχημένες, άλλες όχι. Βέβαιο είναι ότι η κοινωνική οικονομία δρα, λειτουργεί και επιχειρεί στο πλαίσιο του υπάρχοντος οικονομικού συστήματος της αγοράς, γι’ αυτό και κατηγορείται από ένα τμήμα της αριστεράς, κυρίως της κομουνιστικής, ως «εναλλακτικός καπιταλισμός» ή ως «σωσίβιο του συστήματος». Είναι επίσης βέβαιο ότι δεν μπορεί από μόνη της να προκαλέσει τις κοινωνικοπολιτικές αλλαγές που είναι απαραίτητες για ένα καλύτερο κόσμο. Οι αρχές όμως της συλλογικότητας, της ισότητας, της αλληλεγγύης και της αμοιβαιότητας, πάνω στις οποίες στηρίζεται, μπορούν να αποτελέσουν τη μαγιά για τη δημιουργία οικονομικών σχημάτων πέρα από τον καπιταλισμό και την οικονομία της αγοράς. Ιδιαίτερα σε συνθήκες κρίσης σαν την τωρινή, οι  προτάσεις για κοινωνική οικονομία μπορούν να αποτελέσουν μια κάποια λύση, δίνοντας μια ανάσα στα χαμηλά στρώματα, όπως επίσης και να απελευθερώσουν δημιουργικές δυνάμεις στην προσπάθεια για μια κοινωνία με κέντρο τον άνθρωπο και όχι το χρήμα.

η  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
της ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
ω ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Χρόνια τώρα ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την εκπαίδευση…
Η αξιολόγηση…
… μια λέξη που σπέρνει ρίγη φόβου .
Θα σας αξιολογήσουμε!!!  μας φωνάζουν κουνώντας αυστηρά το χέρι οι κάθε φορά Υπουργοί Παιδείας και ψηφίζουν κι έναν νόμο…
Θα μας αξιολογήσουν!!!  ανακράζουμε κι εμείς και λουφάζουμε τρομαγμένοι πίσω από τις στοίβες των γραπτών των μαθητών μας.
Χρόνια τώρα περισπούδαστοι ινστρούχτορες αναλύουν τα δεινά που περιμένουν τον Έλληνα εκπαιδευτικό, αλλά πολύ περισσότερο την ίδια την εκπαίδευση αν έρθει η επάρατος αξιολόγηση.
Μιλάνε για τα «κακά» σχολεία που θα κλείσουν, το κάναν λέει και στη γηραιά Αλβιόνα, για τις δασκάλες που θα υποταχτούν στις ανοίκειες  ορέξεις διεστραμμένων  αξιολογητών, την παιδαγωγική μας ελευθερία και ησυχία που θα χάσουμε…

Κι εμείς, όλο και λουφάζουμε πίσω από τις στοίβες των γραπτών των μαθητών μας… κουνώντας το κεφάλι..

Χρόνια τώρα είχαμε μια γραμμή  άμυνας.

Είμαστε υπέρ της αξιολόγησης αλλά της «καλής», μέσα από τα συλλογικά όργανα, το σύλλογο διδασκόντων. Μιας αξιολόγησης  που θα αποτιμούσε  όχι μόνο τις  «ικανότητες» του εκπαιδευτικού αλλά το σύνολο του εκπαιδευτικού έργου. Τις ευθύνες όλων… Που θα βελτιώνει τη δουλειά μας και δεν θα «τιμωρούσε» με κακούς βαθμούς τους αμελείς…
Και φωνάζαμε  σε κάθε κατεύθυνση:
- Έχουμε «θέσεις» κύριοι!!!
Θέσεις γραμμένες σ’ ένα  βιβλιαράκι με πορτοκαλί γράμματα ξεχασμένο στα πίσω ράφια των γραφείων των Συλλόγων με τίτλο «Η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου»

…μέχρι που κάποια στιγμή,  μας πέταξαν το μπαλάκι πίσω…

…κι έφτασε ένα πρωί, ένα ιμειλ που καλούσε συμβούλους, δασκάλους  και διευθυντές να συζητήσουν για την εφαρμογή της «αυτοαξιολόγησης».

Δεν ξέρω ποιος από το Υπουργείο Παιδείας ξέθαψε το  βιβλιαράκι της ΔΟΕ για την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου, πρόσθεσε και κάμποσα επιστημονικά μπλα μπλα παραπάνω και το έστειλε στα σχολεία για πιλοτική υλοποίηση,  αλλά θα πρέπει να έχει και μεγάλη αίσθηση χιούμορ.
Διαβάζοντας δε τις «αντιδράσεις» και τους  «λεονταρισμούς»  μέσα σε ανακοινώσεις, πρακτικά συλλόγων διδασκόντων και καλέσματα παρατάξεων  είναι να κλαίς και γελάς μαζί…
Ο σουρεαλισμός σε όλο του το μεγαλείο… τύφλα να ‘χει ο Νταλί .
Και καλά, πολλοί  Σχολικοί Σύμβουλοι, Προϊστάμενοι και Διευθυντές δε θέλουν συλλογικές διαδικασίες αξιολόγησης γιατί και δουλειά παραπάνω θα κάνουν και θα αναδειχτούν οι δικές τους ευθύνες.
Εμείς; Γιατί όχι;

«Δεν είναι ακριβώς έτσι.» λέει ο Γρηγόρης.
«Δεν είναι καλό το κλίμα  για τέτοια τώρα που μας κόβουν τους μισθούς».

Δεν ξέρω πότε θα γίνει «καλό» το κλίμα, αλλά αποτελεί το λιγότερο αφέλεια σε μια  πολιτική ηγεσία που πολλές φορές έχει αποδείξει την ανικανότητά της και την απροθυμία της να αλλάξει επ’ ωφελεία των μαθητών την εκπαίδευση να  της προσφέρεις  στο πιάτο το καλύτερο άλλοθι για την επιβολή ενός αυταρχικού μονοπρόσωπου πλαισίου αξιολόγησης λέγοντας ουσιαστικά «εγώ δεν θέλω –εγώ  δεν μπορώ» να δοκιμάσω έστω πιλοτικά αυτά που προτείνω…

- Φταίει το ζαβό το ριζικό μας!
- Φταίει ο Θεός που μας μισεί!
- Φταίει το κεφάλι το κακό μας!
- Φταίει πρώτ’ απ’ όλα το κρασί!
«Ποιος φταίει; ποιος φταίει;» κανένα στόμα
δεν τόβρε και δεν τόπε ακόμα.

Το πρώτο είναι από την αιτιολογική έκθεση ενός νομοσχεδίου για την Παιδεία του 1899 που κατατέθηκε αλλά ποτέ δεν ψηφίστηκε μιας και οι αντιδράσεις οδήγησαν σε παραίτηση τον τότε Υπουργό Παιδείας Α. Ευταξία.

…το δεύτερο είναι ένα κείμενο για τις εξετάσεις που υπογράφει ο Εμμ. Ν. Παπασηφάκις το 1911:

ΚΑΤΑΡΓΗΘΗΤΩΣΑΝ ΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Εάν η Πολιτεία πιστεύη ότι πάντες οι λειτουργοί της Παιδείας είναι ικανοί και επομένως διδάσκουσι καλώς, περιττεύουσιν αι έξετάσεις διότι γνώσις και δεξιότης καλώς διδαχθείσα μένει διαρκής και εν τοιαύτη περιπτώσει ματαιοπονούμεν εις βάρος του παιδικού εγκεφάλου. Εάν δ’ έχη την υπόνοιαν ότι οι διδάσκαλοι είναι άνεπαρκώς παρεσκευασμένοι εις το έργον των και διατάττει εξετάσεις, ίνα βεβαιωθη πόσας γνώσεις άπεκόμισαν οι μαθηταί αυτόχρημα έγκληματεί. Άλλως τε τίνι τρόπω θά γνωρίση την άξίαν μαθητού τίνος, όταν άναθέτη την έξέτασιν και προαγωγήν αυτού εις αυτόν τούτον τον κακώς διδάσκοντα; [...]
Εν πάση περιπτώσει, αφού ούτως ή άλλως γίνονται, όταν ό μαθητής γνωρίζη ότι δια να διέλθη τας διαφόρους τάξεις του σχολείου πρέπει να προάγηται οφείλει να δίδη καλάς εξετάσεις, προσέχει διά τας εξετάσεις, μελετά διά τας εξετάσεις, φοιτά εις το σχολείον δια να δώση καλάς εξετάσεις, πιστεύει τέλος ότι σκοπός του σχολείου είναι να καθιστή τους μαθητάς ικανούς δια να δίδωσιν έξετάσεις. Μετ’ αγωνίας αλλά και συγκινήσεως προσδοκά την ημέραν της κρίσεως. Τας προ των εξετάσεων διακοπάς διέρχεται σκυμμένος εις το βιλίον, αφίνει κατά μέρος πάσαν άλλην τη παιδική του φύσει αρμόζουσαν ασχολίαν και μελετά αδιακόπως [...].
Ούτε αναγκαίον κακόν, ούτε θεσμός συνδεόμενος προς την υπόστασιν αυτήν της Παιδείας, είναι αι εξετάσεις αλλά μια των μεγαλυτέρων πληγών του εκπαιδευτικού μας συστήματος, την οποίαν εφ’ όσον δεν θεραπεύομεν οικοδομούμεν επ’ άμμου. Καταργηθήτωσαν λοιπόν αι έξετάσεις αι τοιαύτα και τοσαύτα κακό απεργαζόμεναι.

…και τα λεγόμενα του Αλέξη Δημαρά σε  μια συνέντευξή του:

- Ήταν μια από τις πιο λαμπερές στιγμές στην ιστορία της ελληνικής Εκπαίδευσης. Η περίοδος 1925-1932 κατά την οποία έγιναν βήματα, πολλά από τα οποία σήμερα εξακολουθούν να είναι αιτήματα. Τότε δόθηκε το δικαίωμα στους εκπαιδευτικούς να διαλέγουν εκείνοι τα διδακτικά βιβλία. Τότε καθιερώθηκαν προαιρετικά μαθήματα στη Μέση Εκπαίδευση. Τότε ενισχύθηκε η καλλιέργεια της Τέχνης στο σχολείο κ.ο.κ. Υπήρξαν κι άλλες τέτοιες στιγμές- με τον Δελμούζο στον Βόλο το 1908, με τον Κουντουρά στη Θεσσαλονίκη το 1928, με τις λύσεις που δόθηκαν στο πρώτο Παιδαγωγικό Συνέδριο στην Αθήνα το 1904…
- Πώς εξηγούνται όλα αυτά; Ήταν μήπως οι εκπαιδευτικοί πιο προχωρημένοι;
- Όχι! Ήταν η κοινωνία λιγότερο αγκυλωμένη…

… γιατί μια κοινωνία αγκυλωμένη σε στερεότυπα και δήθεν κεκτημένα δύσκολα πάει μπροστά…
Αλλά τώρα είναι η ευκαιρία… Όταν όλα μπαίνουν πάλι στο τραπέζι…

«… Να γκρεμίσουμε όλο το οικοδόμημα και να πάμε παρακάτω.
Να μη φοβηθούμε!
Στην ανθρώπινη ιστορία, οι κοινωνίες πήγαν μπροστά πάντα μέσα από τη διαίσθηση και τη φαντασία.
[…] Επομένως, χρειάζεται διαίσθηση, φαντασία και όχι φόβος.
Δείτε τι έχει συμβεί και στην παγκόσμια ιστορία.
Πρέπει να υπάρχει κάποιος άγραφος νόμος που λέει ότι «πολύ μεγάλα πράγματα συμβαίνουν στη δημιουργικότητα των ανθρώπων στις εποχές εκείνες, όπου παράλληλα έχουμε και μεγάλες κοινωνικές αναταράξεις». Αυτό συμβαίνει από την αρχαιότητα ως σήμερα..»

Πλίνθοι και κέραμοι Χ3 Κείμενα που γράφτηκαν όχι για να ενημερώσουν, να καθοδηγήσουν. Κείμενα, αφορμές ελπίζουμε για συζήτηση.
Πλίνθοι και κέραμοι Χ3 Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμένοι διαφορετικών ανθρώπων έχοντας μαζί με τα δικά μου κείμενα σκέψεις του Θανάση Βάσιου, και του Κώστα Χριστοδουλή

*ελπίδα η [αρχ. ελπίς]: α.η σχετική ή απόλυτη βεβαιότητα ότι θα συμβεί κάτι | ό,τι ελπίζει, προσδοκά κάποιος. β. το πρόσωπο ή το πράγμα από το οποίο ελπίζει κάποιος κάτι. Ελπίδα: Μια λέξη με δύναμη. Φορτισμένη με θετική ενέργεια. Μια λέξη που μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους. Να βοηθήσει να ανατραπούν δεδομένες καταστάσεις.

*ελπίδα η [αρχ. ελπίς]: Kαμιά ελπίδα σωτηρίας δεν έχουν. Kαμιά ελπίδα δεν υπάρχει. Διαψεύδεται η ελπίδα. Φρούδες ελπίδες, μάταιες, ανώφελες. Ελπίδα: Μια λέξη που έχει μέσα και το σπέρμα της απογοήτευσης. Μια λέξη που μπορεί να αδειάσει γρήγορα απ’ την ενέργειά της. Και στην πολιτική η ελπίδα γρήγορα μπορεί να διαψευστεί. Γρήγορα η ανικανότητα και η αδυναμία της Νέας Δημοκρατίας να δώσει απαντήσεις σε χρόνια αλλά και καθημερινά προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας θα σταματήσει να είναι το άλλοθι για την πολιτική του ΠΑΣΟΚ. Γιατί όλοι είμαστε πια πιο υποψιασμένοι. Γιατί όλοι περιμένουμε τα όμορφα τα λόγια τα μεγάλα να γίνουν και καθημερινές πράξεις. Γιατί το «πρώτα ο πολίτης» πρέπει από σύνθημα να γίνει πράξη.

«Βιάζεσαι – βιάζεσαι!!!» Μου λέει ο Σπύρος από απέναντι.

Δεν βιάζομαι καθόλου. Έχω πολύ μεγάλη υπομονή. Η καθημερινότητα όμως βιάζεται. Αυτή επιβάλλει τους ρυθμούς της, αυτή απαιτεί τα βήματα και όχι η επιθυμία η δική μου…

*ελπίδα η [αρχ. ελπίς]: H ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία, για να δηλώσουμε ότι ο άνθρωπος ελπίζει πάντα ως την τελευταία στιγμή. …αλλά αν πεθάνει δεν θα υπάρχει τίποτε άλλο

*Από το Λεξικό της κοινής νεοελληνικής του Ιδρύματος Μ. Τριανταφυλλίδη

Σκυμμένος στο γραφείο κοιτάω το ωρολόγιο πρόγραμμα του σχολείου. Νοέμβρης μήνας και λείπουν ακόμα δάσκαλοι. Χαμένες ώρες μαθημάτων για το τίποτα. Αποτέλεσμα της ανικανότητας; της αδιαφορίας; ανθρώπων που τους επιλέγουμε να μας διοικούν και να λύνουν προβλήματα. Τον 21ο αιώνα η Ελλαδίτσα μας δεν έχει καταφέρει ακόμα να έχει δασκάλους στην ώρα τους στα σχολειά και να μην λείπουν βιβλία.

«Βιάζεσαι!!!» η φωνή του Σπύρου στο κεφάλι. «Τώρα ανέλαβαν και βρήκαν ένα μπάχαλο. Θα έρθουν…»

Πλιγκ!!!

Ο ήχος από τον υπολογιστή.

Η ματιά πέφτει στην οθόνη. «Έχετε ένα νέο μήνυμα».

Ασυναίσθητα το χέρι ανοίγει το ιμέιλ:

4ο Γραφείο, κοινοποίηση από το Υπουργείο, 6 σελίδες επισυναπτόμενο. θέμα: «Αλλαγή τίτλου του Υπουργείου» …παρακαλούμε να αλλάξετε… ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ 1. Τα περιθώρια σελίδας θα είναι 2,5 (αριστερά) και 1,5 (πάνω). Προβλέπεται η χρήση νραμματοσειράς «Calibri». Εναλλακτικά, σε περιπτώσεις προβλημάτων συμβατότητας κ.ο.κ. μπορεί να γίνεται η χρήση της γραμματοσειράς «Arial», με αντίστοιχο μέγεθος γραμμάτων. Οι τίτλοι χωρίζονται σε τρεις ενότητες, όπως φαίνονται στη συνέχεια: 2. Το εθνόσημο θα είναι ασπρόμαυρη εικόνα με μέγεθος 42X42 pixels. Το μέγεθος γραμμάτων της 1ης σειράς (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ) είναι 12 Το μέγεθος γραμμάτων της 2ηζ σειράς (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) είναι 11 Το μέγεθος γραμμάτων της 3ης σειράς (ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ) είναι 10 κλπ κλπ κλπ

6 σελίδες οδηγίες και υποδείγματα για μη γίνει κανένα λάθος…

…Νοέμβρης μήνας δάσκαλοι λείπουν στα σχολεία. Ώρες χαμένες για να λουφάρουν κάποιοι ελέω υψηλών γνωριμιών και απ’ τις πρώτες ενέργειες του «νέου» Υπουργείου ήταν να μας δώσει οδηγίες για το πόσα εκατοστά περιθώριο πάνω και δεξιά θα έχουν τα υπηρεσιακά έγγραφα. Και το σημαντικότερο. Το εθνόσημα να έχει διαστάσεις 4χ4 πιξελ. Στη γραμματοσειρά πρέπει να αναγνωρίσω πως είναι πιο ευέλικτο. Αν δεν έχουμε καλιμπρι μπορούμε να επιλέξουμε και αριαλ.

6 σελίδες με τον χαρακτηρισμό ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ

Η εκπαίδευση μπαίνει στην νέα ηλεκτρονική εποχή με αιχμή του δόρατος το Γουόρντ!!!

Βιάζομαι!!! Να φύγω…

Είπες «Θα πάγω σ’ άλλη γη, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα.

Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή.

Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή…»

…

Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες.

Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς

τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς

και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.

Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μη ελπίζεις—

δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό…

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης

…Δεν μπορώ να φύγω…

Εδώ θα μείνω…

Αναζητείται ανάκαμψη… (Βάσιος Αθανάσιος)

Έχω ένα όραμα… …πρώτα να ενεργούν και μετά να μιλούν…

«Βιάζεσαι!!!» η φωνή του Σπύρου στο κεφάλι. «Τώρα ανέλαβαν και βρήκαν ένα μπάχαλο.»

Περιμένω…

Και ακούω:

Να λένε ότι θα μπει τάξη.

Να λένε ότι θα γίνει μια ορθολογική κατανομή του εκπαιδευτικού προσωπικού.

Περιμένω… Μέχρι τον Ιούνιο που θα γίνουν οι αποσπάσεις.

Για να δω αν πάλι εκπαιδευτικοί θα συνεχίσουν να κάνουν τον κλητήρα και τον γραφιά

στις Διευθύνσεις και τα Γραφεία εκπαίδευσης.

Για να δω αν εκπαιδευτικοί θα συνεχίσουν να κουβαλάνε τα χαρτοφυλάκια βουλευτών, νομαρχών,

παπάδων και πανεπιστημιακών.

Για το αν θα έχουμε τους δασκάλους στην ώρα τους στα σχολεία…

Περιμένω τα αυτονόητα…

…και όσο περιμένω διαβάζω και στον Ριζοσπάστη (25/10]2009) την «αριστερή κριτική»: «…Είναι επίσης άκρως αποκαλυπτικό ότι στην τοποθέτησή της στη Βουλή, ορμώμενοι από τα κενά, η υπουργός Παιδείας άρχισε να αγορεύει για τις… αποσπάσεις των εκπαιδευτικών σε άλλες διοικητικές υπηρεσίες(!) αφήνοντας να εννοηθεί ότι αντί για μαζικές προσλήψεις εκπαιδευτικών που υπαγορεύουν οι σύγχρονες ανάγκες θα «μερεμετιάσει» το σύστημα των αποσπάσεων…». Αλήθεια τι ακριβώς εννοούν και επιθυμούν οι σύντροφοι;

Έχω ένα όραμα… …της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης…

Πλιγκ!!!

Ο ήχος από τον υπολογιστή.

Η ματιά πέφτει στην οθόνη. «Έχετε ένα νέο μήνυμα.».

Ασυναίσθητα το χέρι ανοίγει το ιμέιλ.

4ο Γραφείο, κοινοποίηση από το Υπουργείο: Παρακαλείστε να συμπληρώσετε το παρακάτω έγγραφο για τις ανάγκες της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας: …πόσοι δάσκαλοι, πόσα παιδιά, πόσοι αλλοδαποί πόσοι παλιννοστούντες… κλπ κλπ κλπ …να το στείλετε στο Γραφείο, αυτό στη Διεύθυνση, αυτή στο Υπουργείο και αυτό στη Στατιστικής Υπηρεσία… Γραπτά εννοείται σ’ έναν πίνακα. Το κοιτάω και σκέφτομαι φωναχτά: «Μα γιατί δεν παίρνουν τα στοιχεία από τη βάση δεδομένων του Υπουργείου;» Ο Ευθύμης απέναντι χαμογελάει και ξαναλέει. «Βρε βγάλε μου ένα αντίγραφο να το έχω και θα τον κάνω εγώ τον πίνακα…» Μ’ αρέσει αυτή η ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Μια να περνάς τα στοιχεία στον υπολογιστή και μετά να τα ξαναπερνάς στο χαρτί… Πολύ μ’ αρέσει… «Βρε βγάλε μου ένα αντίγραφο να το έχω…» Δίκιο έχει… Βιάζομαι… Θα περιμένω…

Πολλές φορές συζητάμε για την υλικοτεχνική υποδομή, τα βιβλία, τα αναλυτικά προγράμματα. Πάντα όμως η συζήτηση επιστρέφει στη δική μας δουλειά, τη δική μας παρέμβαση. Σ’ αυτό το πλαίσιο θυμήθηκα  ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ  στις  07/04/2008 που επιμελήθηκε ο Τάκης Μίχας. Στηρίζεται σε μια παγκόσμια έρευνα για την ποιότητα των εκπαιδευτικών συστημάτων. Τώρα που περιμένουμε ένα ακόμη δισεκατομμύριο για την εκπαίδευση οι προβληματισμοί που εμπεριέχει είναι άκρως ενδιαφέροντες.

Καπνοαπαγόρευση;
Η υπόθεση σηκώνει τσιγάρο! (Κώστας Χριστοδουλής)

1. Στο άδειο μου πακέτο απόψε μπήκες Φ. Νικολάου
2. Τσιγάρο ατέλειωτο – Σ. Μάλαμας
3. Στο τσιγάρο που κρατώ – Γ. Κότσιρας
4. Τα τσιγάρα, τα ποτά και τα ξενύχτια – Χ. Κυριαζής
5. Ανάβω δυο τσιγάρα – Χ. Αλεξίου
6. Τι σου ’κανα και πίνεις τσιγάρο στο τσιγάρο – Π. Πάνου
7. Άναψε το τσιγάρο – Μ. Αγγελόπουλος
8. Πρωινό τσιγάρο – Νότης Μαυρουδής.
9. Τι μου τη χάρισες λοιπόν την ταμπακιέρα
10. Smoke on the water – Deep Purple
11. Cigarettes and Alcohol – Oasis
12. Smoke, smoke that cigarette – Willie Nelson

Έχω ένα όραμα μια σκέψη…

Κι εκεί που όλα είχαν τελειώσει να και ο Γιάννης ο Στεφανίδης με το κείμενο του.  Αυθαίρετες σκέψεις και αυθαίρετα μπαί­νει στο τέλος αυτού του φυλλαδίου. Συμμετοχή της τελευταίας στιγμής γιατί χατίρι δεν μπορώ να χαλάσω σε φίλους που εκθέ­τουν τον εαυτό τους και τις σκέψεις τους… Γιατί σήμερα έχουμε ανάγκη από το να εκθέτουμε τις σκέψεις μας. Έστω και αυθαίρετα… Έστω και την τελευταία στιγμή…

Πλίνθοι και κέραμοι λοιπόν Χ4

Μπάρμπα – Γιάννη γιατί δούλευες με τα κανάτια ;

Κυριακή 5 Οκτώβρη 2008 …εφημερίδα αναφερόμενη στον Μπαρμπα Γιάννη: … «Τι ήτο κατά βάθος;» ο Μπάρμπα Γιάννης, «Τρελός ή φιλόσοφος; …. `Η μεγαλοφυής και μέγας φαρσέρ και σατιριστής, ο οποίος εκορόιδευσε, εγλέντησε και ενέπαιξεν εκατόν και πλέον χιλιάδας έξυπνων δήθεν και εκ συνθήκης σοβαρών Αθηναίων;»… …φθάνει μόνον να φορεί γάντια διά να εισέλθει εις τον καλόν κόσμον και μ’ ένα υψηλό καπέλο είχε μάθει, φαίνεται ότι εις το ρωμέικο ημπορείς να έχεις πέρασιν χωρίς κεφάλι, όχι όμως και χωρίς καπέλο του λούσου κατόρθωσε να γίνει εις μίαν εβδομάδα πανελλήνιος. …Απλούς καραγκιόζης, … Ή μεταρρυθμιστής και επαναστάτης κοινωνικός… Ή μήπως εξ υπολογισμού, διά να κερδίσει όνομα, φήμην, πελάτας, κέρδη και ευμάρειαν;

…..………………………………………..

Δεκαετία του 2010. Στα σχολεία της Αθήνας ( και όχι μόνον ) κυκλοφορεί ο Μπαρμπα Γιάννης ο Έλληνας δάσκαλος. Οι μαθητές του τον αγαπούν πολύ αλλά μερικές φορές τον λυπούνται το φουκαρά όπως περιφέρεται από σχολείο σε σχολείο φτάνοντας ιδρωμένος και κατάκοπος. Τους μιλά για μια όμορφη κοινωνία που μπορούν να διαμορφώσουν με αξίες και ιδανικά ,με ανθρώπινη κατανόηση και αγάπη για το περιβάλλον και απορούν που το βρίσκει το κουράγιο να τους μιλά για θέματα που ούτε στα δευτεροκλασάτα παιδικά προγράμματα δεν «παίζουν» πια στην τηλεόραση. Φαίνεται πως δεν έχει κατανοήσει ακόμα ότι «εις το ρωμέικο ημπορείς να έχεις πέρασιν χωρίς κεφάλι, χωρίς νόησιν, όχι όμως και χωρίς μέσον, χωρίς την χείραν η οποία θα σε ανυψώσει ως τον φελόν εις τον αφρόν… εσύ λοιπόν γιατί δουλεύεις κυρ δάσκαλε εις ένα επάγγελμα που δεν σου επιτρέπει ζωή « λουσάτη»;

…..………………………………………..

Κυριακή 3 Μαΐου 2009 …εφημερίδα αναφερόμενη στον Μπαρμπα Γιάννη το δάσκαλο: Δάσκαλε, γιατί δίδασκες; (τους μαθητές σου….) Οι αυριανοί δάσκαλοι, όμως, φαίνεται πως είναι ρεαλιστές. Έτσι, το 90,6% προτιμά το συγκεκριμένο επάγγελμα επειδή προσφέρει σταθερές και σίγουρες συνθήκες εργασίας. Το 86% διότι αφήνει περισσότερο χρόνο ενασχόλησης με τη δική του οικογένεια. Το 84,3% λόγω του μεγαλύτερου διαστήματος διακοπών. Το 76% εξαιτίας της εύκολης επαγγελματικής αποκατάστασης… Το 69,9% γιατί το θεωρεί ξεκούραστο επάγγελμα!!!!!!!!!!!!!!

…..………………………………………..

Και δυο σκόρπιες σκέψεις …. Ίσως και να ΄ναι συναφείς: Αν και όλες οι κοινωνίες δημιουργούν οι ίδιες τις φαντασιακές σημασίες τους (δηλαδή τους θεσμούς, τους κανόνες, τις πεποιθήσεις, τις αντιλήψεις κτλ.), δεν έχουν όλες συνείδηση του γεγονότος αυτού….. Πολλές κοινωνίες συγκαλύπτουν τον κοινωνικό χαρακτήρα της θέσπισης των σημασιών τους, αποδίδοντας τη θέσμιση και τη θεμελίωσή τους σε εξωκοινωνικούς παράγοντες. Πώς θα ήταν τα μέσα ενημέρωσης αν δεν εγκλωβίζονταν στον ξύλινο πολιτικό λόγο, στα δρώμενά του και στο «ψέμα αίμα – σπέρμα»; Κ. ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ, Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΣΗΜΑΝΤΟΤΗΤΑΣ ….Υπάρχει μια νοοτροπία που θέλει να τα απλοποιήσει όλα. Κι αναρωτιέμαι γιατί; Γιατί οι άνθρωποι δεν πρέπει να μοχθούν; Γιατί ο καρπός τού μόχθου περιφρονείται τόσο πολύ, ενώ τόσο ανάγκη τον έχουμε τώρα; …. Αναρωτιέται λοιπόν κανείς τι θα παραλάβει και από ποιους η νέα γενιά με την οποία τόσο πολύ ασχολείται η παρούσα κατάσταση. Τι σκοπό έχουν άραγε οι υπεύθυνοι που μεταχειρίζονται τόσο άσχημα την κοινωνική ενημέρωση; Τι τέλος πάντων θέλουν να παραδώσουν και από ποιους το παρέλαβαν;

Για την αυθαίρετη σύνταξη:  Γιάννης Στεφανίδης, Δάσκαλος

Πλίνθοι και κέραμοι x5 Ξεκίνησα να γράφω πριν από 6 χρόνια. Δυο φορές το χρόνο, Οκτώβριο και Ιούνιο σε κάθε Γενική Συ­νέλευση του Συλλόγου. Και ενδιάμεσα σκόρπια κείμενα που μοιραζόταν σε φίλους και γνωστούς. Τον περασμένο Οκτώβρη για πρώτη φορά δεν ήμουν συνεπής στο ραντεβού. Σήμερα βγαίνει ετούτο το φυλλάδιο έχοντας και κείμενα του Θανάση Βά­σιου, του Γιάννη Στεφανίδη, του Κώστα Χριστοδουλή κι ένα ποίημα του Γρηγόρη Λυμπεράκη. Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμένοι διαφορετικών ανθρώπων με μια κόκκινη κλωστούλα να τους ενώνει. Άλλοτε χοντρή, άλλοτε λεπτή σχεδόν έτοιμη να σπάσει. Πάντα υπαρκτή όμως και ελπίζω ανθεκτική… Πλίνθοι και κέραμοι x5 Κείμενα που γράφτηκαν όχι για να ενημερώσουν, να καθοδηγήσουν. Κείμενα, αφορμές ελπίζουμε για συζήτηση. Ένα χάρτινο blog για να είμαστε και μέσα στη μόδα των καιρών. Κι επειδή η τεχνολογία έχει προχωρήσει αυτή η συζήτηση μπορεί να συνεχιστεί και σε κανονικό blog στο www.xsap.gr/blog

… Αλλά δεν είναι τραγικός παρά στις σπάνιες στιγμές που αποκτά συνείδηση. Ο Σίσυφος, προλετά­ριος των θεών, ανίσχυρος κι επαναστατημένος, ήξερε όλη την έκταση της άθλιας ύπαρξής τους: είναι εκείνη που σκέφτεται όσο διαρκή η κατάβασή του. Η σύνεση με την οποία δέχεται το μαρτύριό του συμπληρώνει την ίδια στιγμή τη νίκη του. Δεν υπάρχει μοίρα που να μη νικιέται με την περιφρόνηση…

…Έτσι… όπως χιλιάδες μέρες πριν όπως χιλιάδες μέρες μετά! Έτσι θα προχωράμε. Με υψωμένα τα χέρια και ανοιχτές τις παλάμες! …Έτοιμες… Έτοιμες να σφίξουν δυο κόκκινα τριαντάφυλλα Έτοιμες να σχηματίσουν το σήμα της νίκης. Έτοιμες να χαϊδέψουν την απέραντη μοναξιά μας…

Γρηγόρης Λυμπεράκης

Για τον παραλογισμό του εκπαιδευτικού συστήματος στη μικρή Ελλαδίτσα μας πολλά έχουν ειπωθεί. Παραλογισμός που στηρίζεται και στη φεουδαρχικού τύπου αντίληψη της πολιτικής που ενστερνίζονται οι εκάστοτε κυβερνώντες. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως το «έχει μπάρμπα στην Κορώνη» ζει και βασιλεύει τον 21ο αιώνα στη χώρα μας. Απόνερα αυτής της αντίληψης είναι οι χιλιάδες μικρές τρύπες στο κάθε φορά νομικό πλαίσιο ώστε να βολεύονται και να εξυπηρετούνται ψηφοφόροι, οπαδοί αλλά και «αντίπαλοι». Για τον «επίσημο» κομματικοδίαιτο συνδικαλισμό, «επαναστατικό» και «συμβιβασμένο» τέτοια θέματα προσπερνιόνται εύκολα μια και αποτελούν και συνδικαλιστική εκλογική πελατεία. Μικρό παράδειγμα μιας τέτοιας τρύπας είναι και οι αποσπάσεις εκπαιδευτικών σε Διοικητικές Υπηρεσίες. Τα λέει όμως καλύτερα ο Θανάσης Βάσιος στην καταγγελία που έκανε πριν λίγο καιρό στο Συνήγορο του Πολίτη: «Αγαπητοί κύριοι. Με την εγκύκλιο 43659/Δ2/14-04-09 καλούνται οι εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτε­ροβάθμιας εκπαίδευσης να υποβάλουν αίτηση απόσπασης για το σχολικό έτος 2009-2010 σε υπηρεσίες και φορείς αρμοδιότητας του ΥΠΕΠΘ. Στο κεφάλαιο Α2 της εγκυκλίου αναφέρεται ότι οι εκπαιδευτικοί που αποσπώνται στην Κεντρική Υπηρεσία του ΥΠΕΠΘ, στη Δ/νση Διοικητικής και Οικονομικής Στήριξης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, στα Γραφεία των Περιφερειακών Δ/νσεων Εκπ/σης, των Διευθύνσεων και Γραφείων Εκπαίδευσης, στα Γραφεία Φυσικής Αγωγής και τα Γραφεία Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης καθώς και στον Ο.Ε.Ε.Κ θεμελιώνουν δικαίωμα υποβολής αίτησης μετάθεσης και λαμβάνουν μονάδες μετάθεσης της οργανικής τους θέσης σύμφωνα με τη διάταξη της παρ.2 του άρθρου 9 του Ν. 2986/2002 (ΦΕΚ 24Α ). Για να έχει δικαίωμα μετάθεσης ένας εκπαιδευτικός πρέπει να έχει υπηρετήσει στην ορ­γανική του θέση και ανάλογα με τις μονάδες μετάθεσης που συγκεντρώνει καταλαμβάνει τη θέση που επιδιώκει σύμφωνα με το Π. Δ. 50/96. Στον υπολογισμό των μονάδων μετάθε­σης ένα από τα κριτήρια είναι οι συνθήκες διαβίωσης στις έδρες των σχολείων που υπηρέ­τησαν ή υπηρετούν. Μπορεί ένας εκπαιδευτικός ανάλογα με το σχολείο που υπηρετεί να συγκεντρώσει για ένα χρόνο υπηρεσίας μέχρι 12 μονάδες μετάθεσης, όταν για ένα παιδί λαμβάνει 4 μονάδες. Με τη δυνατότητα που παρέχει η εγκύκλιος και το νομικό πλαίσιο μπορεί κάποιος ε­κπαιδευτικός να είναι αποσπασμένος στην Αττική σε μια υπηρεσία του ΥΠΕΠΘ και να λαμ­βάνει τις μονάδες μετάθεσης που αντιστοιχούν στο σχολείο της οργανικής του θέσης που μπορεί π.χ. να είναι στις Κυκλάδες. Αντί για 1 μονάδα μετάθεσης που αντιστοιχεί στα σχο­λεία της Αττικής να λαμβάνει 12 μονάδες μετάθεσης που αντιστοιχούν σε ορισμένα σχολεία των Κυκλάδων ή άλλων περιοχών της Ελλάδας. Η δυνατότητα αυτή δημιουργεί άνιση μεταχείριση μεταξύ των εκπαιδευτικών, κατα­στρατηγεί το δίκαιο, δημιουργεί πεδίο για συναλλαγές και εξυπηρετήσεις ημετέρων και ζητώ να καταργηθεί».

…Δεκέμβρης. Αργά το βράδυ στην καφετέρια με το Θανάση και το Γρηγόρη να συζητάμε παθιασμένα για τις εξελίξεις. Οι λιγοστοί θαμώνες μας κοιτάνε περίεργα. Στην οθόνη ο Αλαβάνος μιλάει για την εξέγερση των νέων, την αρχή μιας νέας ελπίδας που σπέρνει το φόβο στ΄ απανταχού αφεντικά… …Σιωπή… Η αμήχανη σιωπή που ακολουθεί πάντα τις έντονες συζητήσεις… Η ματιά μου πέφτει στο κορίτσι που μας σέρβιρε. Καθισμένο στην άκρη του μπαρ με το κεφάλι σκυμ­μένο απ΄ την κού­ρα­ση. Όλη τη μέρα να δουλεύει με το χαμόγελο στα χείλη. Για 700€. Η τηλεόραση δείχνει γροθιές σηκωμένες, επιμελώς ατημέλητα ντυσίματα, μπλουζάκια με τον Τσεκεβάρα, παλαιστινιακές μαντήλες περίτεχνα ριγμένες… …Το κορίτσι έχει κλείσει τα μάτια. Στα πιο όμορφα χρόνια της είναι πολύ κουρασμένη. Όχι από ανία, ούτε απ’ το πρεσάρισμα των φροντιστηρίων. Έχει φύγει στις δικές της σκέψεις. Δεν έχει την πολυτέλεια της «επανάστασης» της τηλεόρασης. «Έφυγα» μαζί της. Τα πομπώδη συνθήματα έσβησαν πίσω μου… Η «επανάσταση» των μικροαστών μου είναι το ίδιο ξένη με την βαρβαρότητα του καπι­ταλισμού…

Μετά την κρίση τι; (Θανά­σης Βάσιος) Βρισκόμαστε στη δίνη παγκό­σμιας οικονομικής κρίσης. Άλλες χώρες βρίσκονται στο κέντρο της δίνης και στροβιλίζονται έντονα και άλλες στην περιφέρεια και αναταράσ­σονται λιγότερο. Η εναλλαγή από το κέντρο στην περιφέρεια και αντίστροφα είναι πολύ πιθανή και απρόβλεπτη, γι’ αυτό όλες οι χώρες προσπαθούν, λαμβάνοντας μέτρα, να γαληνέψουν τα νερά. Το γιατί φτάσαμε στην κρίση μπορούν σήμερα να μας το εξηγήσουν όλοι οι οικονομολό­γοι και μάλιστα με πολλές λεπτομέρειες. Όλοι έβλεπαν την ξέφρενη πορεία, λόγω των υπέρμετρων υπερβολών των χρηματο­πι­στω­τικών ιδρυμάτων, δεν μας προειδοποίησαν όμως για το γκρεμό που υπήρχε μπροστά μας. Γνωρίζουμε ότι η κρίση είναι ένα φαινόμενο εγγενές στην οικονομία της αγοράς. Γνωρί­ζουμε επίσης ότι οι βιομηχανίες της Δύσης (ΗΠΑ Ε.Ε ), προκειμένου να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη, μετέφεραν τα τελευταία χρόνια την παραγωγική διαδικασία ανατολικότερα σε χώ­ρες χαμηλού παραγωγικού κόστους και μπορεί αυτή η μετατόπιση να έφερε οικονομικά οφέλη, συνέβαλε όμως στην γεωγραφική αναδιανομή του πλούτου δημιουργώντας νέες οικονομικές δυνάμεις (όπως π.χ. την Κίνα). Ταυτόχρονα τα μεγάλα χρηματοοικονομικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα κατάφεραν, είτε με τα χρηματιστηριακά παιχνίδια, είτε με την ανεξέλεγκτη χορήγηση δανείων, να υφαρπάξουν το μεγαλύτερο μέρος των αποταμιεύ­σεων, ακόμη και τα μελλοντικά εισοδήματα των εργαζομένων της Δύσης. Αποτέλεσμα όλων αυτών των πρακτικών είναι η διεύρυνση των οικονομικών ανισοτήτων μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Ένας μεγάλος αριθμός εργαζομένων μετακινείται από τα με­σαία στρώματα στα χαμηλά και ένας πολύ μικρός μετακινείται στα υψηλά. Το χάσμα που υπάρχει μεταξύ πλουσίων και φτωχών διευρύνεται, γίνεται βάραθρο και συμπαρα­σύρει πολλούς εργαζόμενους. Η βίαιη αυτή μετατό­πιση δεν μπορούσε να έχει θύματα μόνο από τη μία πλευρά. Η παγκόσμια οικονομία στηρίζεται στην αγορά, η αγορά στηρίζεται στην κατανάλωση και για να υπάρξει κατανάλωση χρειάζονται καταναλωτές. Η μείωση της αγο­ραστικής δύναμης των εργαζομένων, μείωσε και την καταναλωτική τους δυνατότητα με αποτέ­λεσμα ενώ έχουμε σήμερα μεγάλη παραγωγή προϊόντων και υπηρε­σιών, να υπάρχει μικρή κατανάλωση. Έτσι όμως δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος που αναπόφευκτα οδη­γεί στην ύφεση. Τα μέτρα τα οποία λαμβάνονται μέχρι σήμερα προσπαθούν, αναβαθμίζοντας κάποια επί μέρους συστήματα (τράπεζες, αυτοκινητοβιομηχανίες κλπ), να κάνουν επανεκκίνηση στο κεντρικό σύστημα. Όσες νότες αισιοδοξίας κι αν προσθέσουν πολύ δύσκολα θα γίνει επα­νεκκίνηση του συστήματος άμεσα. Αν ανατρέξουμε στο παρελθόν, χωρίς να θέλω να εξο­μοιώσω την κρίση του 1929 με τη σημερινή, θα δούμε ότι έχουν αρκετά κοινά χαρακτηρισ­τικά. Μάλιστα επειδή ο κόσμος σήμερα είναι πιο σύνθετος ίσως και οι λύσεις είναι περισ­σότερο πολύπλοκες. Η κρίση του 1929 ξεπεράστηκε στις ΗΠΑ μέσα σε μια δεκαετία περί­που με τη συνδρομή κυβερνητικών προγραμμάτων που προκάλεσαν γενναία αναδιανομή πλούτου.

Το 1939 οι πλούσιοι κατείχαν το 10% του πλούτου, από το 20% που κατείχαν το 1929. Στις χώρες της Ευρώπης αποτέλεσμα της κρίσης, ήταν η εγκαθίδρυση φασιστικών καθεστώτων και στην ουσία η κρίση ξεπεράστηκε με τη βίαιη αναδιανομή πλούτου που έγινε εξαιτίας του Β΄ παγκοσμίου πολέμου. Σήμερα άλλη λύση πέραν της αναδιανομής του πλούτου προς όφελος των μεσαίων και χαμηλών στρωμάτων μέσα από κυβερνητικά προγράμ­ματα, δεν υπάρχει. Η αναδιανομή θα γίνει είτε με ελεγχόμενο τρόπο, είτε θα επέλθει ως προϊόν βίαιων συγκρούσεων και αλλαγών.

Μπορεί ο κίνδυνος για εγκαθίδρυση φασιστικών καθεστώτων να μην είναι ορατός, η νόθευση παρ’ όλα αυτά της δημοκρατίας με καταπάτηση των ατομικών ελευθεριών και δικαιωμάτων, με κατα­στρα­τή­γηση των κοι­νωνικών κατακτήσεων στην προσπάθεια να ξεπεραστεί η κρίση χωρίς αναδιανομή του πλού­του, είναι πολύ πιθανή.

Όμως σήμερα το πρόβλημα δεν πρέπει να είναι απλά να ξεπεράσουμε την κρίση, που έτσι κι αλλιώς πρέπει να την ξεπεράσουμε, το πρόβλημα είναι τι ανάπτυξη θέλουμε. Είναι γνωστό ότι καταναλώνουμε ή για να είμαστε ειλικρινείς σπαταλάμε περισσότερα απ’ όσα αγαθά μπορεί να μας δώσει ο πλανήτης. Οι δε ανισότητες στην κατανάλωση είναι τερά­στιες. Αν συνεχίσουμε το ίδιο μοντέλο ανάπτυξης: Αγορά χωρίς όρια – Κατανάλωση χωρίς όρια – Κέρδη χωρίς όρια, θα οδηγηθούμε σε μια περιβαλλοντική φούσκα, η οποία θα θέσει σε κίνδυνο όχι απλά την παγκόσμια οικονομία, αλλά και τη ζωή στον πλανήτη. Οι φυσικοί πόροι είναι πεπερα­σμένοι και δεν επιτρέπεται η κατασπατάλησή τους, απαιτείται χρηστή διαχείριση. Στην παγκόσμια ιστορία συναντάμε πολιτισμούς που τους θαυμάζουμε ακόμη και σή­μερα (Ν. Πάσχα, Μάγια, Ίνκας κ.ά.), οι οποίοι εξαφανίστηκαν κυρίως εξαιτίας της αλόγιστης χρήσης των φυσικών πόρων.(Χρήσιμο θα ήταν να διαβάσουμε το βιβλίο του JARED DIAMOND, ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ εκδ. κάτοπτρο 2006) Αν δεν θέλουμε να έχουμε την τύχη τους, θα πρέπει να αλλάξουμε πορεία. Πολλοί επιστήμονες, όλων των κλάδων, προσπαθούν να δια­μορφώσουν τη νέα πρόταση. Αν θα την ονομάσουμε: · πράσινη ·αειφόρο · οικολογική ανάπτυξη… …λίγη σημασία έχει. Σημασία έχει: · να περιορίζει τις κοινωνικές ανισότητες · να αποδίδει κοινωνική δικαιοσύνη · να έχει σαν βάση την οικονομία των φυσικών πόρων και όχι την οικονομία του χρήματος. «και σίγουρα δεν πρέπει να είναι καπιταλιστική»

Οι λίστες κι οι ληστές (Με τον Κώστα Χριστοδουλή) Η εβδομάδα που διανύουμε είναι μια από τις ομορφότερες του έτους για μαθητές και δασκάλους. Εξάλλου είναι γνωστοί οι τρεις λόγοι που αξίζει να γίνεις δάσκαλος: Ιούνιος, Ιούλιος, Αύγουστος. Αυτούς τους τρεις λόγους από φέτος τους ασπάζονται και οι βουλευτές κι έτσι το μαγαζί της Βουλής θα μείνει κλειστό για το ίδιο χρονικό διάστημα. Διαψεύδονται ως ανακριβείς οι πληρο­φορίες που αναφέρουν πως η Βουλή ήταν το τελευταίο θύμα της οικονομικής κρίσης και αναγκάστηκε να βάλει λουκέτο. Εξάλλου, τα σκάνδαλα του χειμώνα έχουν δημιουργήσει αποθεματικό, όχι μόνο για το καλοκαίρι που διανύουμε, αλλά και για τα επόμενα καλοκαίρια του αιώνα. Η αλήθεια είναι κάτι που έχουμε ξανα­γράψει: τα σκάνδαλα είναι σαν την εγκυμοσύνη, μετά από εννέα μήνες ξεφουσκώνουν. Εμείς οι δάσκαλοι όμως είμαστε ριγμένοι οικονομικά, γιατί ναι μεν οι βουλευτές δουλεύουν όσο οι δάσκαλοι, πληρώνονται όμως όσο οι ανώτατοι δικαστικοί. Οι οποίοι, όλως τυχαίως, είναι ο μοναδικός κλάδος στην Ελλάδα που παίρνει αύξηση πριν καν τη ζητήσει. Πλούσιος όμως δεν είναι αυτός που έχει χρήματα, αλλά αυτός που έχει χρόνο. Υπ’ αυτή την έννοια οι δάσκαλοι είναι η πλουσιότερη κοινωνική τάξη στην Ελλάδα και χρίζονται ως κροίσοι, αν το πατρικό τους τυχαίνει και βρίσκεται σε νησί. Εκεί τα καλοκαίρια επαναπροσδιορίζονται οι οικογενειακές σχέσεις και ο ρόλος της πεθεράς – αφού θεωρείται κάτι παραπάνω από επένδυση- και γίνεται σύσφιξη του οικογε­νει­ακού ιστού, αφού οι ατασθαλίες του χειμώνα που ταλανίζουν τις σχέσεις πεθεράς – νύφης διαγράφονται (κάτι σαν της Βουλής τα σκάνδαλα). Έτσι το καλοκαίρι εκτός των άλλων είναι η εποχή που η πεθερά από «στρίγγλα» γίνεται « μητέρα» και οι αβρότητες παίρνουν τη θέση της πατροπαράδοτης κόντρας. Παλιότερα κάθε που ερχόταν καλοκαίρι, ξεσκόνιζα αγχωμένος τις «λίστες με τα πράγματα που πρέπει να κάνουμε πριν πεθάνουμε». Δεν είναι άλλες από τις περιβόητες λίστες με τις 100 καλύτερες ταινίες, τα 1000 μουσικά καλύτερα άλμπουμ, τις 200 εξωτικές συνταγές μαγειρικής, τα 50 ομορφότερα μέρη του πλανήτη κ.ο.κ. Φέτος προστέθηκε από την τηλεόραση του Σκάι και η λίστα με τους 100 μεγαλύτερους Έλληνες, όπως τους ψηφίσαμε μέσω SMS. Εγώ ψήφισα τον προπάππο μου που ήταν ο μεγαλύτερος έλληνας που ξέρω, αφού αποδήμησε σε ηλικία 108 ετών. Με εκνεύρισε που δεν συμπεριλήφθηκε στην λίστα, γιατί είχα βάλει όλο το σόι – και όχι μόνο – να τον ψηφίσει και δεν τον είδα ούτε στη χιλιάδα. Μετά απ’ αυτό το φιάσκο εγώ παραμένω στην ανωνυμία μου, απορρίπτω όμως πάραυτα τις ελεεινές όπως αποδείχτηκαν λίστες, οι οποίες εξάλλου δεν ταιριάζουν στα κυβικά μου. Είναι δυνατόν στη λίστα με τα 50 ομορφότερα μέρη, στο Νο 14 να μου προτείνει ν’ ανεβώ με τα πόδια στο Μάτσου Πίτσου και στο Νο 31 να κολυμπήσω παρέα με δελφίνια; (ποιος; εγώ ο κύκνος). Να πω την αλήθεια όμως, δε θα με χάλαγε καθόλου αντί για τα 1000 καλύτερα άλμπουμ μουσικής να ξανάκουγα τον ήχο του Αιγαίου στην Πούντα της Φολέγανδρου και αντί για τις 100 καλύτερες ταινίες να ξανάβλεπα το ηλιοβασίλεμα στη Λευκάδα και την ανατολή στην Αντίσαμο της Κεφαλονιάς.

Έχω ένα όραμα ΙΙΙ (σεμνό και ταπεινό) Πριν ένα χρόνο ακριβώς έγραφα για τις προσπάθειες του πρώην Υπουργού Παιδείας να βάλει τάξη στην εκπαίδευση και να αναβαθμίσει τα σχολεία βαφτίζοντάς τας με ονόματα λαμπρά. Δυστυχώς ο κ. Στυλιανίδης έφυγε από το Υπουργείο πριν προλάβει να ολοκληρώ­σει το όραμά του. Σεμνά και ταπεινά όπως και ήρθε. Κι άφησε πίσω του, εκτός από το τεράστιο έργο του που βιώνουμε στα σχολεία, τα ρουσφετάκια του τις κοινωνικές εξυπηρετήσεις του και κάποιους λογαρια­σμούς μερικών χιλιάδων ευρώ για ένα ταξιδάκι στο Παρίσι. Έγραψε για το τελευταίο στο άρθρο του «Οι σπατάλες των Παρισίων» στην Καθημερινή (15/04/09) ο Πασχος Μανδραβελης: «Mπορούν να ειπωθούν πολλά για το υπερ­πολυτελές ταξίδι του κ. Ευριπίδη Στυλιανίδη στο Παρίσι, τα έξοδα του οποίου τα πληρώσαμε εμείς οι φορολογούμενοι. Το καλύτερο μάς το θύμισε χθες ο κ. Θάνος Οικονομόπουλος: «ως πρωθυπουργός, η Μάργκαρετ Θάτσερ είχε απα­γορεύσει ρητά στους υπουργούς της που ταξί­δευαν στο εξωτερικό να διαμένουν σε ξενοδο­χεία και είχε δώσει εντολή να φιλοξενούνται, υποχρεωτικά, στις πρεσβευτικές κατοικίες και να μετακινούνται με τα αυτοκίνητα της κατά τόπον πρεσβείας!» Τόσο ανάλγητη και νεοφιλε­λεύθερη ήταν… Αλλά και πριν από ένα μήνα η υπουργός των Εσωτερικών της Βρετανίας ζήτησε συγγνώμη, επειδή ο σύζυγός της χρησιμοποιούσε την πλη­ρωμένη από τους φορολογούμενους συνδρομή Ιnternet για να βλέπει αισθησιακές ταινίες. Το ποσό που για το οποίο ξέσπασε θύελλα διαμαρ­τυριών ήταν 5,40 ευρώ! Ο κ. Στυλιανίδης ως υπουργός Παιδείας έ­στειλε την σύζυγό του να ταξιδέψει πρώτη θέση στο Παρίσι να τον περιμένει μόνη της σε σουίτα του ξενοδοχείου «Four Seasons», για να την συνδράμει τελικά σε ένα υπερ­πολυτελές weekend, με αφορμή μια συνάντηση με αρχιτέ­κτονες, η οποία δεν υπήρχε καν στο επίσημο πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας. Όλα αυτά με δαπάνες του υπουργείου Παιδείας. Και να σκεφτεί κανείς ότι πριν από τέσσερα χρόνια έγινε μέγα σκάνδαλο, επειδή ο κ. Ακης Τσοχα­τζόπουλος έκανε τον γάμο του στο ίδιο ξενοδο­χείο, άσχετα αν τα έξοδα δεν μπήκαν σε κρατικό λογαριασμό. Φυσικά, στον ωκεανό της κρατικής σπατάλης το ταξίδι του υπουργού δεν είναι παρά μια στα­γόνα. Αυτό, όμως, που πρέπει να μας προβλημα­τίσει είναι η απάντηση του κ. Στυλιανίδη σαν αποκαλύφθηκαν οι λογαριασμοί. «Τα ταξίδια των εθνικών αποστολών μελών της εκάστοτε κυβέρνησης στο εξωτερικό διέπονται από συ­γκε­κρι­μένο πρωτόκολλο και κανόνες, που προσ­διορίζονται από τις οικονομικές υπηρεσίες των υπουργείων, σύμφωνα με το δημόσιο λογιστικό. Αυτό άλλωστε εύκολα μπορεί να διαπιστωθεί μέσα από τη σύγκριση υπουργικών αποστολών σε κάθε υπουργείο επί όλων των κυβερ­νήσεων», δήλωσε ο κ. Στυλιανίδης. Αυτό σημαίνει ότι εν μέσω οικονομικής κρί­σης και με την Ελλάδα να μπαίνει δεύτερη φορά σε επιτήρηση εξαιτίας της δημόσιας σπατάλης, τα πρωτόκολλα υποχρεώνουν τους υπουργούς να διαμένουν σε σουίτες ξενοδοχείων το κόστος των οποίων φτάνει 2.300 ευρώ τη βραδιά. Το ερώτημα, λοιπόν, είναι: πού βρίσκονται εκείνα τα έρμα μέτρα της κυβέρνησης για περιορισμό των δαπανών του κράτους; Αν δεν έχουμε περι­κόψει αυτές τις σπατάλες, τι στην ευχή κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε την κρίση; Να θυμίσουμε ότι στις ΗΠΑ θεωρήθηκε μέγα σκάνδαλο το γεγονός ότι με μια παρόμοια δικαι­ολογία (ένα συνέδριο) πέρασαν ένα υπερπολυ­τελές weekend τα στελέχη εταιρείας AIG, η οποία αν και ιδιωτική επιχείρηση επιδοτήθηκε από τον κρατικό προϋπολογισμό. Εμείς υποχρε­ώνουμε διά πρωτοκόλλου τα στελέχη του κρά­τους να σπαταλούν χρήματα για weekend στο Παρίσι, για μια συνάντηση που δεν γνώριζε κα­νείς; Και, επιπλέον: σε πόσα άλλα υπουργεία γίνεται το ίδιο, όπως άφησε να εννοηθεί στην ανακοίνωσή του ο κ. Στυλιανίδης; Είναι σταγόνα σπατάλης η πα­ρισινή εκδρομή του κ. Στυλιανίδη και της συζύγου του. Αποκα­λύπτει, όμως, νοοτροπίες και τα «μέτρα» που υποτίθεται ότι ελήφθησαν για τον περιορισμό των δημόσιων δαπανών.»

Έχω ένα όραμα ΙΙ

Έχω ένα όραμα Ι

Τα μεγαλεία να φοβάσαι ω ψυχή.

Και τες φιλοδοξίες σου να υπερνικήσεις

αν δεν μπορείς, με δισταγμό και προφυλάξεις

να τες ακολουθείς. Κι όσο εμπροστά προβαίνεις

τόσο εξεταστική, προσεκτική να είσαι.

απ’ την αρχή λοιπόν… …απ΄ τις πηγές για να είναι το νερό καθαρό στο ποτάμι… Γιατί εκεί κοντά στο Δέλτα των εκβολών όπου σμίγουν τα ρεύματα, μπλέκουν οι ιδέες και χάνονται οι στόχοι μας. Κοντά στο Δέλτα Ξεθωριάζουν τα χρώματα στα Όνειρά μας… Και γίναν οι στόχοι μας πλέον περισσότεροι από τους απεργούς διαδηλωτές. -Σκόπιμα;- Τόσο που αν κάποιος σκεφτεί να αντιστοιχίσει τα πανό με τους απεργούς διαδηλωτές, θα βρει ότι πρέπει αρκετά πανό να παρελάσουν μόνα τους στη Σταδίου. Τι τα θέλουμε αλήθεια τα πολιτικά χρώματα για να εκφράσουμε τις ιδέες μας; Η παλέτα των δασκάλων γεμίζει με χρώματα στη διδακτική πράξη. Αληθινά χρώματα που έχουν φωνή και διαμαρτύρονται για το ασφαλιστικό, τα ωράρια, τα κενά, τις ανύπαρκτες υπερωρίες και κυρίως για την αδιαφορία αυτών που κάθε φορά σχεδιάζουν την Παιδεία στη χώρα μας. Είναι καιρός να κινήσουμε τις ιδέες μας χωρίς ράγες. Είναι καιρός να γράψουμε τις καινούριες νότες στα τραγούδια της διαμαρτυρίας μας έξω απ΄ το.. πεντάγραμμο, νότες αλλιώτικες που δεν ξέρουν να τις αντιμετωπίσουν και τις φοβούνται. Γιατί εμείς αυτό θέλουμε: Να μας φοβούνται όχι να μας λυπούνται… Να φοβόμαστε αυτούς που μας λυπούνται. Όχι αυτούς που μας πολεμούν…

Γιάννης Στεφανίδης

Διάβασα με προσοχή την ομιλία του υπουργού στην αρχή της χρονιάς προς τα στελέχη της εκπαίδευσης. Ανάμεσα στα πολλά και διάφορα για «έξυπνα σχολεία» και άλλα μεγαλεπήβολα υπήρχαν και υποσχέσεις για λύση απλών προβλημάτων. Να έρχονται στην ώρα τα βιβλία τους, να γίνονται οι αποσπάσεις και οι μεταθέσεις έγκαιρα, να μη λείπουν εκπαιδευτικοί από τα σχολεία … να… να…

Πράγματα μικρά καθημερινά. Η «επανάσταση» του αυτονόητου.
Σε χώρες όπως η Ελλάδα όπου περισσεύουν οι μεγαλόστομες διακηρύξεις και τα σχέδια για «εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις» η λύση καθημερινών προβλημάτων είναι το καλύτερο που μπορεί να προσφέρει κάποιος…

…ΑΛΛΑ…
όπως δυστυχώς σε όλα τα θέματα υπάρχει ένα μεγάλο ΑΛΛΑ.
Είναι αυτή η πραγματικότητα που προσγειώνει ανώμαλα τα λόγια και τις φιλοδοξίες τις μεγάλες. Που εμφανίζεται αμείλικτη όταν καταλαγιάζουν τα χειροκροτήματα των κλακαδόρων.

Διαβάζεις τα στοιχεία και βλέπεις μερικές χιλιάδες εκπαιδευτικών αποσπασμένους σε υπηρεσίες και φορείς άσχετους με το έργο τους. Όλοι με την υπογραφή του Υπουργού που στα λόγια θέλει τα σχολεία να λειτουργούν χωρίς ελλείψεις. Όλες με την υπογραφή του Υπουργού για την «εξυπηρέτηση» όχι αναγκών αλλά ρουσφετιών προσωπικών και κομματικών.

Διαβάζεις για τις εικονικές αποσπάσεις, ελέω κομματικών προϊσταμένων και ρουσφετολόγων αιρετών, σε δυσπρόσιτα και παραμεθόρια σχολεία με σκοπό να καρπωθούν κάποιοι τα αυξημένα μόρια χωρίς βέβαια να υπηρετήσουν.

Εκπαιδευτικοί που λείπουν απ’ τα σχολεία, εκπαιδευτικοί που «κάθονται», όλοι με την υπογραφή του Υπουργού, και εσύ να μαλώνεις στο σχολείο για το ποιος θα καλύψει τα κενά, για το τι θα γίνουν τα παιδιά, για τον δάσκαλο που λείπει στο ολοήμερο και τι θα γίνει τώρα, για την «Καλλιπάτειρα» που δεν ήρθε ποτέ και ποιος θα κάνει τις ώρες της.

Επιτροπές συστάθηκαν άμεσα, εγκύκλιοι στάλθηκαν, συνεδριάσεις συλλόγων διδασκόντων συγκλήθηκαν.

«Θάνατος οι λεροί και άσημοι δρόμοι
Με τα λαμπρά μεγάλα ονόματά τους…»

Είπε ο Γιώργος όταν η συζήτηση έφτασε στα ονόματα των σχολείων
Ω! υποκρισία μεγάλη. Βουλιάζουμε στη μιζέρια παλεύοντας μόνοι σε σχολεία που λειτουργούν χωρίς βοήθεια και στήριξη, μας μαλώνει από πάνω ο Υπουργός, έχουμε και τους προϊσταμένους που αντί να λύνουν κανένα πρόβλημα τρέχουν να υλοποιήσουν με ζήλο περισσό τα ασήμαντα…

Δεν είναι πάντα έτσι μου γράφει στο email ο φίλος ο Στέλιος. Και περιγράφει μια ωραία πρωτοβουλία πριν από χρόνια στο Αιγάλεω, υπηρετούσε εκεί ως Σχολικός Σύμβουλος, με σκοπό να πάρουν ονόματα ποιητών τα σχολεία της πόλης.
Γράφει:

«Επειδή πιστεύω στο γόνιμο προβληματισμό θέλω να σου κοινοποιήσω την προσπάθεια που κάναμε με τον Ηλία Αναγνώστου, πολύ πριν βγει η Πολιτεία… για να δώσουμε ονόματα στα σχολειά του Αιγάλεω. Σου στέλνω λοιπόν το σκεπτικό της πρότασής μας έτσι όπως το δώσαμε στους δασκάλους μας και τους ζητήσαμε να αποφασίσουν αν θέλουν ή όχι να δώσουν ονόματα στα σχολειά τους. Αυτοί είχαν και τον τελικό λόγο.
Για την ιστορία να σημειώσω πως ονόματα πήραν τα 14 από τα 20 σχολειά. Στο 1ο που είναι Πειραματικό Ολοήμερο και είχε το όνομα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ είπαμε να μην πάρει όνομα (ο Α. έχει γράψει βλέπεις την «ΠΟΙΗΤΙΚΗ»), όνομα δεν ήθελε και το ένα και μοναδικό ιδιωτικό καθώς και 4 σχολειά. Τα χρόνια αυτά οι συνάδελφοι συγκέντρωσαν υλικό, στα περισσότερα από τα σχολεία και έκαναν καταπληκτικές δουλειές με τα παιδιά. Είπαμε και στο Δήμο, μιας και τα σχολεία δίνουν το στίγμα της πόλης… των ποιητών να κάνουμε μια χορωδία από όλα τα σχολειά και να παρουσιάσουμε μελοποιημένη ποίηση… αλλά…
Για την ιστορία επίσης τα ονόματα που προέκυψαν είναι:

31η περιφέρεια (που ήμουν πριν)

2ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ»
3ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ»
9ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ»
10ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ»
11ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ
12ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ
14ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ»
20ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ»
ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ Δ. ΣΧ. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

41η περιφέρεια (τώρα – τότε ο Ηλίας Αναγνώστου)

1ο ΠΕΙΡ. Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ»
4ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ
5ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ»
6ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ»
7ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ»
8ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΚΩΣΤΑΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ»
13ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ»
15ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΛΛΗΣ»
16ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ
17ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ»
19ο Δ. ΣΧ. ΑΙΓΑΛΕΩ «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ»

Δεν πιστεύω πως είναι όλα μαύρα και αντιδραστικά, αρκεί να υπάρχει έστω και ένα ψήγμα γνησιότητας και ελευθερίας…»

Κι έχει απόλυτο δίκιο όταν γίνονται τέτοιες πρωτοβουλίες με συγκεκριμένο στόχο και περιεχόμενο. Αν συνοδεύονται από ουσιαστικές συζητήσεις με τους δασκάλους και τους μαθητές. Με την τοπική κοινωνία.

Όταν όμως αυτό γίνεται ένα επικοινωνιακό παιχνίδι ενός πολιτικού με επιτροπάτα που τα ίδια δεν ξέρουν τι ακριβώς θέλουν να πετύχουν τότε με θλίβει αφάνταστα ο υπερβάλλον ζήλος να φανούμε «καλά παιδιά».

Τότε οδηγούμαστε σε καταστάσεις αποστεωμένες από κάθε παιδαγωγικό περιεχόμενο. Και το μοναδικό κέρδος της όλης διαδικασίας να το έχει ο επιγραφοποιός και ο τυπογράφος που θα φτιάξουν την καινούρια ταμπέλα και σφραγίδα του σχολείου.

Μακάρι να έχω άδικο…

Προσέξτε μη χτυπήσει κανένα παιδί…»

Είναι το μόνιμο μότο που ακούς από τη στιγμή που θα διοριστείς μέχρι που θα τελειώσεις…
Προϊστάμενοι, σύμβουλοι, διευθυντές υποδιευθυντές, δάσκαλοι έχουν ανάγει την παραπάνω φράση ως την Αγία Γραφή της ελληνικής εκπαίδευσης.
Κάθε καθώς πρέπει προϊστάμενος θεωρεί ότι πρέπει να ειπωθεί στις πρώτες νουθεσίες του.
«Η ασφάλεια των παιδιών κύριοι. Το πρώτο μέλημά μας…»
Κάθε καθώς πρέπει διευθυντής είναι αυτό που θα τονίζει με κάθε αφορμή.
Κάθε καθώς πρέπει υποδιευθυντής θα πρέπει να το έχει ως μόνιμο άγχος του.

«Ξέρετε συνάδελφοι το πρόβλημα είναι να μη σκοτωθεί κανένα παιδί» και κουνάμε όλοι συγκαταβατικά το κεφάλι. Κι όσοι πλησιάζουν πιο κοντά στη σύνταξη το κουνάνε και πιο πολύ ενώ η όλη συζήτηση συνοδεύεται από μυθοπλασίες και παραφουσκωμένες ειδήσεις για δασκάλους που σέρνονται στα δικαστήρια και καταδικάζονται σε εξοντωτικές ποινές γιατί χτύπησε ένα παιδί στην τάξη, στην αυλή.
Συνεδριάσεις επί συνεδριάσεων συλλόγων διδασκόντων έχουν ασχοληθεί μ’ αυτό το θέμα. Χιλιάδες σελίδες πρακτικών γράφτηκαν και γράφονται για να καλύψουν τα «νώτα». Εργατοώρες καταναλώνονται.

…Για ένα τίποτα…

«Μα είσαι πάλι απόλυτος και δογματικός.» μου φωνάζει από δίπλα ο Γρηγόρης. Οι γονείς στέλνουν τα παιδιά στο σχολείο και πρέπει να επιστρέψουν με ασφάλεια στο σπίτι.

Η ασφάλεια των μαθητών.

Η απόλυτη υποκρισία… μιας κοινωνίας που έχει μάθει να σκέφτεται με τους τύπους και όχι με την ουσία.

Σχολεία γεμάτα παγίδες, με αίθουσες και αυλές χωρίς προδιαγραφές ασφαλείας.
Σκάλες και χώροι που κλείνονται αυθαίρετα. Εμπόδια θανάτου σε μια επικίνδυνη κατάσταση…
Προετοιμασία και υποδομές για την αντιμετώπιση της φωτιάς, του σεισμού στο 99% των περιπτώσεων ανύπαρκτη.
«Ασκήσεις» ετοιμότητας που γίνονται για να γραφτούν στα χαρτιά.
Παιδικές χαρές με παιχνίδια κατεστραμμένα γεμάτα κινδύνους
Πυροσβεστήρες που θεωρούνται είδη πολυτελείας.
Προσθήκες και παρεμβάσεις χωρίς καμιά μελέτη.
Εγκαταστάσεις ασυντήρητες…
Καταστροφές σε χώρους και σε υλικά που χρονίζουν γιατί δεν υπάρχει η φροντίδα ή δεν έχεις το ανάλογο γλείψιμο στο Δήμο.

Και για αυτά τα ουσιαστικά δεν ασχολείται κανείς. Ή ασχολείται μόνο αν «γίνει το κακό» για να ξεχαστούν την επομένη.

Το μεγάλο πρόβλημα πάντα είναι το πόσοι θα εφημερεύουν και τι ώρα θα έρθει και θα φύγει ο υπεύθυνος εφημερίας. Το αν τα παιδιά θα κατέβουν κάτω το διάλειμμα ή αν θ’ ανέβουν σε κανένα δέντρο της αυλής…. για το αν κλείσουν τα σχολεία της Αθήνας μόλις χιονίσει μη σπάσουμε κανένα χέρι… Και για τον αν θα μπουν κάγκελα στα παράθυρα μην τυχόν και βουτήξει στο κενό κανένα πρωτάκι…

Υποκρισία και θλίψη…

…για τα τυχόν σπασμένα χέρια… και βέβαια πολύ λίγο έως καθόλου συζήτηση για τα «σπασμένα» μυαλά των παιδιών που δυστυχώς δεν επιδιορθώνονται ποτέ…

- Έχουμε στο σχολείο μας ένα παιδί, μου λέει. Δύσκολο, οι γονείς από πάνω αλλά το σχολείο αδυνατεί να το βοηθήσει. Οι σύμβουλοι ειδικοί και μη περάσανε εκφράσανε την συμπαράστασή τους, είπαν πως θα το αναλάβουν προσωπικά, η χρονιά τελειώνει και όσο τους είδες εσύ…

-Και τι κάνεις Κώστα;

-Καρναβά. Του βάζω ν’ ακούσει Καρναβά!!!
Μου’ πε ο πατέρας του πως μόνο αυτό το ηρεμεί, βρήκα κι εγώ 2 κασέτες, όχι από στούντιο αλλά πανηγυριώτικες, τις βάζει η δασκάλα στο κασετόφωνο, αντιλαλεί το κλαρίνο μέχρι το δρόμο και μπορεί κάπως να δουλέψει.

Το μάτι μου έπεσε εκείνη τη στιγμή στην τηλεόραση όπου ο Υπουργός Παιδείας ανακοίνωνε περιχαρής το νέο νόμο για την Ειδική Αγωγή…

…Έκλεισα την τηλεόραση και πάτησα το κουμπί στο στερεοφωνικό… Το κλαρίνο και η φωνή του Καρναβά πλημμύρισαν το δωμάτιο:

«Βαθιά σπηλιά μες τα βουνά
θα βρω να κατοικήσω…»

Υ.Γ. Για τους αμύητους: Καρναβάς Τάκης,  λαϊκός τραγουδιστής ξακουστός στα πανηγύρια της Δυτικής Ελλάδας.
Ξέρετε κλαρίνο, μπύρα και χορός μέχρι πρωίας…

Ένα νέο κεφάλαιο στο ζήτημα της προσέγγισης μεταξύ της Γαλλίας και της Γερμανίας άνοιξε χθες με την παρουσίαση στο Βερολίνο ενός κοινού βιβλίου διδασκαλίας της Ιστορίας για τους μαθητές της τελευταίας τάξης του λυκείου των δύο χωρών.
Το νέο βιβλίο αποτελεί τη συνέχεια μιας φιλόδοξης προσπάθειας η οποία ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια. Κατά τις εργασίες του Κοινοβουλίου των Νέων στο Στρασβούργο, μαθητές από τις δύο χώρες είχαν υπογραμμίσει την ανάγκη συγγραφής ενός βιβλίου Ιστορίας που θα διαφωτίζει τα ιστορικά γεγονότα, αναδεικνύοντας τις διαφορές με τις οποίες τα προσέγγιζαν ως σήμερα Γαλλία και Γερμανία.
Το 2006 εισήχθη στις τελευταίες τάξεις των σχολείων ένα βιβλίο Ιστορίας το οποίο κάλυπτε τη μεταπολεμική περίοδο. Το βιβλίο τυπώθηκε σε δύο εκδόσεις, μία γερμανική και μια γαλλική, όμως το περιεχόμενο και η εισαγωγή τους ήταν κοινά.
Με τίτλο «Η Ευρώπη και ο κόσμος από το Συνέδριο της Βιέννης μέχρι το 1945», το νέο βιβλίο ακολούθησε τις ίδιες κατευθυντήριες αρχές με το προηγούμενο σε ό,τι αφορά τον τρόπο γραφής του. Το βιβλίο αναλύει τα γεγονότα μιας περιόδου, ιδιαίτερα ευαίσθητης για τις δύο χώρες, που συγκλονίστηκε από τρεις πολέμους.
Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα «Le Μonde», το βιβλίο γράφτηκε από μια ομάδα 12 επιστημόνων, Γάλλων και Γερμανών, η οποία εργάστηκε υπό τις οδηγίες και τις κατευθύνσεις τριών καθηγητών.
Και από τις δύο πλευρές του Ρήνου, οι συγγραφείς ανέλαβαν το δύσκολο έργο της καταγραφής μιας ιστορίας που ως τώρα μάλλον δίχαζε παρά ένωνε τους δύο λαούς. Έπειτα από διαβουλεύσεις η ομάδα κατέληξε σε συμφωνία σχετικά με τον τρόπο που θα γραφόταν το βιβλίο, καθώς στα σχολεία της Γερμανίας η Ιστορία που διδάσκεται ξεκινά από μια μεταγενέστερη περίοδο σε σχέση με αυτή που μελετούν οι γάλλοι μαθητές.
Το κοινό γαλλογερμανικό βιβλίο εξιστορεί τα γεγονότα από το 1815 ως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Τα σημεία διαφωνίας της μεικτής ομάδας των ιστορικών ήταν ελάχιστα. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι τόσο οι Γάλλοι όσο και οι Γερμανοί ιστορικοί συμφώνησαν ως προς τις αιτίες και τις αφορμές που οδήγησαν στο λουτρό αίματος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Τα σημαντικότερα θέματα συζήτησης που προκύπτουν μέσα από το βιβλίο σχετίζονται με τα δεινά που υποφέρουν όλοι οι λαοί όταν ξεσπά ένας πόλεμος.
Σε ό,τι αφορά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Γάλλοι επέμεναν ότι το βιβλίο έπρεπε να αφιερώνει ένα κεφάλαιο στο Γ΄ Ράιχ, στο οποίο θα εξιστορούνταν οι πρωτοφανείς βιαιότητες που υπέστησαν οι λαοί από τους ναζιστές και το Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Ευρώπης.
Στο βιβλίο αναλύεται επίσης η πορεία των κρατών της Ευρώπης προς την ενοποίηση, το «μεγαλύτερο πρόγραμμα για την ειρήνη και την ευημερία» στη γηραιά ήπειρο.
(από το site www.edra.gr)

Στην Ελληνική σχολική πραγματικότητα βέβαια ποτέ τα πράγματα δεν είναι ρόδινα.

Για δεύτερη χρονιά βολοδέρνουμε μόνοι και έρημοι προσπαθώντας να αποκρυπτογραφήσουμε νέες προσεγγίσεις, να αλλάξουμε τρόπο διδασκαλίας που χρόνια τώρα είχαμε συνηθίσει, να βοηθήσουμε τους μαθητές μας.
Για δεύτερη χρονιά πράγματα που θα μπορούσαν να γίνουν πιο εύκολα φαντάζουν ως ανυπέρβλητα εμπόδια γιατί λείπει ο σχεδιασμός, η επιμόρφωση, η καθημερινή βοήθεια.
Για δεύτερη χρονιά γευόμαστε τον παραλογισμό ενός εκπαιδευτικού συστήματος στο οποίο κυριαρχεί η προχειρότητα.

Ένα εκπαιδευτικό σύστημα που ζητά από τον εκπαιδευτικό να είναι έτοιμος για όλα χωρίς να του προσφέρει το παραμικρό εφόδιο. Ένα εκπαιδευτικό σύστημα που στηρίζεται στο «φιλότιμο των Ελλήνων» κι αν αυτό δεν υπάρχει τότε δεν τρέχει τίποτε. Που οι Υπουργοί κυβερνάνε με δηλώσεις από την τηλεόραση, που οι προϊστάμενοι ασχολούνται όλο και περισσότερο με την γραφειοκρατία και τη συμπλήρωση στατιστικών καταστάσεων και όχι με την ουσία της εκπαίδευσης, που οι σχολικοί σύμβουλοι νοιάζονται όλο και περισσότερο το πώς θα τα έχουν καλά με το πανεπιστημιακό κατεστημένο και όχι με το πως θα βοηθήσουν τον μαχόμενο εκπαιδευτικό…
Όμως…

…πολύ τρόμαξα όταν σε συγκεντρώσεις της Ένωσης Γονέων του Αγίου Δημητρίου άκουσα εισηγήσεις γεμάτες δαιμονολογία και καταστροφολογία.
Και τρόμαξα ακόμα περισσότερο όταν είδα συναδέλφους μου να χειροκροτούν εισηγήσεις που έλεγαν ούτε λίγο ούτε πολύ ότι διδάσκουμε στα σχολεία τα χειρότερα, τα πιο αντιεπιστημονικά βιβλία που στραβώνουν τη νέα γενιά και κάνουν πολίτες υποτακτικούς στον παγκόσμιο καπιταλισμό, τους Αμερικάνους και τα μονοπώλια!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Όταν άκουσα πως η δουλειά σε ομάδες χωρίζει τους μαθητές σε καλούς και κακούς και ενισχύει τους ταξικούς φραγμούς στη μόρφωση. Όταν άκουσα πως η προσαρμογή της διδασκαλίας στο επίπεδο του κάθε μαθητή και η ευελιξία των μορφών προσέγγισης της γνώσης δημιουργεί άβουλα όντα «χαζούς» και επικίνδυνους!!! πολίτες…

Όλα τα προβλήματα που βιώνουμε καθημερινά, πιστεύω πως δεν πρέπει να μας οδηγήσουν στην απόρριψη μεθόδων και παιδαγωγικών προσεγγίσεων σύγχρονων και αποτελεσματικών. Η λύση δεν μπορεί να είναι η επιστροφή στις «απλές» διδακτικές του ‘60 και του ‘70. Το σχολειό του 21ου αιώνα δεν μπορεί να είναι το σχολείο των ατέλειωτων φωτοτυπιών, των χρονικών αντικαταστάσεων και της μηχανικής εκμάθησης της προπαίδειας και της κάθετης πρόσθεσης με κρατούμενο.

Δεν μπορεί στο όνομα του ότι είναι δύσκολα τα Μαθηματικά της Πέμπτης να γυρίσουμε στην εν χορώ απαγγελία του πολλαπλασιασμού και «τι τα θέλουμε αυτά τα μοτίβα» τώρα…

Από κει και πέρα σίγουρα θα πρέπει να γίνει μια ουσιαστική συζήτηση και αξιολόγηση της νέας κατάστασης στα σχολεία που να οδηγήσει σε μέτρα ενίσχυσης του μαχόμενου εκπαιδευτικού και σε πολύ συγκεκριμένες αλλαγές σε Αναλυτικά Προγράμματα και διδακτικές πρακτικές.

Σε κάθε άλλη περίπτωση οι χαμένοι θα είμαστε εμείς ως επαγγελματίες και οι μαθητές μας.

77η Γενική Συνέλευση της Δ.Ο.Ε.

Η πρώτη Γενική Συνέλευση του συνδικάτου μας που δεν έχει θέμα συζήτησης….

Μια συνέλευση που θα συζητήσει 2-3 αλλαγές στο καταστατικό και από και εκεί πέρα τίποτα…
Η μάλλον θα ακολουθήσει μια ατέλειωτη ομφαλοσκόπηση για το πόσο μεγάλη απεργία είχαμε κάνει και τι ωραία επανάσταση κάναμε. Συνοδευόμενη από λεονταρισμός για το ποιος θα κάνει την πιο «επαναστατική» απεργιακή πρόταση…

Τα απότοκα ενός παρακμιακού συνδικαλισμού που δυστυχώς καμιά οργανωμένη παρέμβαση δεν έχει πια τη δύναμη ή τη θέληση να αλλάξει…
Έγραφα πριν από 3 χρόνια:

….Αντί όλη αυτή (η άσχημη κατάσταση στο συνδικάτο) να γίνει αντικείμενο μελέτης και προβληματισμού περισσεύει κάθε φορά ο διαγωνισμός αγωνιστικότητας. Όσο το συνδικάτο αποδομείται με την συντριπτική πλειοψηφία των συναδέλφων να απέχει από κάθε ουσιαστική συλλογική διαδικασία τόσο ανεβαίνουν οι τόνοι για πιο έντονη δράση.
Το απόλυτο θέατρο του παραλόγου ή η σύγχρονη εφαρμογή της ομοιοπαθητικής στο συνδικαλιστικό κίνημα…

Κι έχεις και τον Σπύρο να ρωτάει…
«Δηλαδή να μην κάνουμε καμία απεργία;» Τι να πεις…

…Η συνέχεια τον Οκτώβριο…

Ας το μοιραστούμε:

]]> http://www.xsap.gr/blog/?feed=rss2&p=164 0 http://www.xsap.gr/blog/?p=167 http://www.xsap.gr/blog/?p=167#comments Mon, 01 Oct 2007 16:58:28 +0000 Christos Saprikis http://www.xsap.gr/blog/?p=167

Διευθυντικά Ι…

…και ξάφνου… εκεί που είχαμε μπει στην ρουτίνα της καθημερινότητας, ήρθαν οι «κρίσεις» των στελεχών για να ανάψουν τα αίματα και να υπάρχει θέμα συζήτησης. Το τι ειπώθηκε και γράφτηκε όλες αυτές τις ημέρες είναι πολύ ενδιαφέρον να το μελετήσει κανείς. Βγάζει στην επιφάνεια το προφίλ ενός «σύγχρονου» τύπου δασκάλου που προσωπικά με κάνει να νιώθω πως βρίσκομαι όλο και πιο μακριά του. Το ατομικό συμφέρον γίνεται το μοναδικό κριτήριο που ο καθένας αντιμετωπίζει την πραγματικότητα. Οι «κομμένοι» ανακαλύπτουν ξαφνικά πως οι νόμοι είναι άδικοι !!! και τα συμβούλια επιλογής κομματικοποιημένα !!!! και αναξιοκρατικά!!!! Οι «επιτυχόντες» δεν ομιλούν μέχρι να γίνουν οι «κομμένοι» της επόμενης επιλογής για να ανακαλύψουν πάλι αυτά που «ανακάλυψαν» οι σημερινοί κομμένοι…
…και τα σχολεία μας αρμενίζουν για το μέλλον αργά και σταθερά. Μόνο που στις ταχύτητες του 21ου αιώνα το αργά και σταθερά σημαίνει σταθερά πίσω… πίσω… πίσω…

Διευθυντικά ΙΙ…

… κάποιοι από μας, απ’ την πρώτη στιγμή που δημοσιεύτηκε ο νέος νόμος για την επιλογή στελεχών, είχαν μιλήσει και είχαν τονίσει πως είναι μια συνειδητή επιλογή της Νέας Δημοκρατίας να προωθήσει στις θέσεις στελεχών τα «δικά της παιδιά». Για να είμαστε δίκαιοι, δεν είναι αυτή η επιλογή «θέση» μόνο της Ν.Δ. Αποτελούσε και πολιτική επιλογή του ΠΑΣΟΚ. Είναι απόρροια μιας τριτοκοσμικής αντίληψης των ελληνικών κομμάτων εξουσίας που θεωρεί το Δημόσιο Τομέα λάφυρο για την εξυπηρέτηση μελών και ψηφοφόρων του κάθε φορά νικητή των εκλογών.
Με αυτή την λογική έγιναν και οι προηγούμενοι νόμοι, με αυτή τη λογική και ο τωρινός. Και αφού εξυπηρετηθούν οι «δικοί μας» και περισσέψουν θέσεις, λίγες ή πολλές, ανάλογα με τη βαθμίδα εκπαίδευσης και την περιοχή, παίρνουν «δίκαια» και «αντικειμενικά» και οι εναπομείναντες το μερίδιό τους. Όσο για τους άτυχους…
… κάποιοι από μας, εδώ και χρόνια, λέμε πως τα λεγόμενα «μετρήσιμα και αντικειμενικά κριτήρια» είναι σαν τον φούρνο του Χότζα που γυρίζει γύρω -γύρω για να ικανοποιήσει τους πάντες… Χρόνια τονίζουμε πως η μοριοδότηση θέσεων, πτυχίων κλπ κλπ είναι απλά το άλλοθι αντικειμενικότητας κομματικών επιλογών …
… κάποιοι από μας, δυστυχώς όλο και λιγότεροι κάθε φορά, εδώ και χρόνια υποστηρίζουμε τη λογική της παλιάς (και μοναδικής) πρότασης της ΔΟΕ για την επιλογή στελεχών που μιλάει για ουσιαστική και διάφανη αξιολόγηση (λέξη απαγορευμένη) σχολειών και εκπαιδευτικών που θα παίζει τον κύριο ρόλο στη όποια διαδικασία της επιλογής.
Αλλά δεν είναι καθόλου τυχαίο πως σ’ αυτή την αξιολόγηση αντιδρούν αριστεροί, δε-ιοί, και πασόκοι. Κυβερνητικοί κάθε φορά και μη. Αντιδρούν γιατί η ουσιαστική αξιολόγηση της εκπαίδευσης και των εκπαιδευτικών θα δείξει όχι μόνο τη γύμνια των κάθε φορά κυβερνητικών εκπαιδευτικών επιλογών αλλά … κι αυτό είναι το δυστύχημα… και τη γύμνια και την αδυναμία πολλών ενδιάμεσων κρίκων να ανταποκριθούν στοιχειωδώς στις ανάγκες μιας σύγχρονης εκπαίδευσης…

Διευθυντικά ΙΙΙ… και Υποδιευθυντικά…

Χρόνια τώρα παραμυθιαζόμαστε σαν Κλάδος για τη δημοκρατία και τη συλλογικότητα των Συλλόγων Διδασκόντων. Δημοκρατία και συλλογικότητα όμως σημαίνει και ανάληψη προσωπικής ευθύνης για κάθε επιλογή. Η δημοκρατία και η συλλογικότητα έχει κόστος. Κι αν δεν είμαστε διατεθειμένοι να πάρουμε το κόστος των αποφάσεών μας σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο τότε ανοίγει διάπλατα ο δρόμος της αυθαιρεσίας. Ελάχιστοι είναι οι σύλλογοι διδασκόντων που έκαναν ουσιαστική αξιολόγηση των υποψηφίων συναδέλφων για τη θέση του Υποδιευθυντή. Ένα παραθυράκι στη διαφάνεια που ανοίξαμε – ποιος θυμάται άραγε πως αυτό ήταν αίτημά μας; – κλείνει γρήγορα πίσω από τις βαριές κουρτίνες των γλυκανάλατων πρακτικών του στυλ «όλοι οι υποψήφιοι είναι καλοί και άξιοι συνάδελφοι» ή τις τυπικές γραφειοκρατικές αλφαβητικές λίστες… Κι αναλαμβάνει μετά ένα Συμβούλιο Επιλογής που δεν γνωρίζει τίποτε το ουσιαστικό για την δράση του καθενός να κρίνει τους υποδιευθυντές με αντίστοιχο τρόπο που έκρινε και τους διευθυντές:
Πες μας συνάδελφε:
- Ποια είναι τα καθήκοντα του υποδιευθυντή;
- Πόσες εκδρομές μπορεί να κάνει το σχολείο;
- Ποιοι απαλλάσσονται από την εφημερία;
Να σας κάνουμε και μια δύσκολη:
- Πότε ένας Αλβανόπαις γίνεται σημαιοφόρος;
Άριστος… Ο επόμενος…

… Κρίμα και πάλι κρίμα…

Διευθυντικά IV…

Α!!! έβγαλε και ανακοίνωση και η Ομοσπονδία μας για τα τεκταινόμενα μετά από ημερών διαβουλεύσεις για να δέσει η σούπα. Φυσικά καταπέλτης ενάντια στις κομματικές επιλογές με την απαραίτητη επισήμανση στο τέλος ότι τα νέα στελέχη θα μας αξιολογήσουν γι ‘αυτό να έχουμε το όπλο παρά πόδα για να αντιμετωπίσουμε την τρομερή απειλή που κρέμεται πάνω απ’ τα κεφάλια μας.
Όμως … πέρα απ’ τη φαιδρότητα της απειλής της αξιολόγησης που έχει καταντήσει σαν το παραμυθάκι «λύκος στα πρόβατα» την ίδια περίοδο η κυβέρνηση ενσωματώνει το επίδομα θέσης του διευθυντή στη σύνταξη.
Ένα πρώτο βήμα για την επαναφορά της μονιμότητας των στελεχών της εκπαίδευσης. Και γι’ αυτό δεν ακούω να μιλάει κανείς. Το αντίθετο θα έλεγα. Πολλοί το ακούνε και ανθυπομειδιούν προοδευτικοί και μη…
Πού πήγαν άραγε όλες αυτές οι απεργίες και οι αγώνες για την κατάργηση της μονιμότητας και την καθιέρωση της θητείας; Για νέα βαθμολόγια και μισθολόγια. Για στελέχη της εκπαίδευσης κομμάτι του Κλάδου και όχι ξεκομμένη ιεραρχία μακριά από την εκπαιδευτική καθημερινότητα;
Σίγουρα η σημερινή εξέλιξη δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Καλλιεργήθηκε, χρόνια τώρα.
Οι προϊστάμενοι λόγω θέσης και αρμοδιοτήτων πέρασαν πρώτοι στην «απέναντι» όχθη. Ακολούθησαν σιγά- σιγά πολλοί Σχολικοί Σύμβουλοι με την απομάκρυνσή τους από την καθημερινή επαφή με τα σχολειά. Με την μετατροπή τους σε υποκατάστατα του πανεπιστημιακού καθηγητικού κατεστημένου, στις διδασκαλίες και στις διορθώσεις γραπτών, και σε αφ’ υψηλού επιμορφωτές κοινότυπων επαναλαμβανόμενων περιφερομένων σεμιναρίων. Συνεχίστηκε με τη σταδιακή έξοδο πολλών διευθυντών από το λιγοστό εκπαιδευτικό τους ωράριο λόγω «φόρτου εργασίας»  – Ας είναι καλά η εφεύρεση της πρωινής φύλαξης ζώνης και οι ώρες που «περίσσευαν», υποτίθεται για ενισχυτική διδασκαλία. …«Γράψε και μερικά παιδιά ακόμη στο Ολοήμερο για να ‘χουμε ένα δάσκαλο παραπάνω και να μας περισσεύει καμιά ώρα» …
Και να τώρα που πάει να θεσμοθετηθεί ένα νέο κομμάτι έξω από τον Κλάδο με τα δικά του μισθολόγια, συντάξεις και προνόμια. Γι’ αυτό όμως δε μιλάει κανείς. Ίσως γιατί νομίζουμε πως αυτή η κατάσταση μας βολεύει όλους… Ίσως και γιατί κάποιοι φιλοδοξούμε να γίνουμε μέρος αυτού του κομματιού …

Βράδυ…
…ακούω το τραγούδι «Το ωραίο καλοκαίρι» από το δίσκο «Η μοναξιά του σχοινοβάτη» του Χάρη & Πάνου Κατσιμίχα…
…Στίχοι σουρεαλιστικοί, μουσική μαγευτική…

«Ήταν ωραίο αυτό το καλοκαίρι
ήταν ωραίο αλλά και επικίνδυνο»

…και κει προς το τέλος…

«…Ένα παιδί δαρμένο έγινε αχινός
αν τους βαστάει τώρα ας με ξαναδείρουν, είπε,
πήρανε ο μπαμπάς κι η μαμά μαχαίρι και πιρούνι
και χωρίς να τρυπηθούν, του ‘φάγαν την καρδιά…»

…το μυαλό φεύγει…

…στα παιδιά αχινούς που έχουμε στις τάξεις μας.
Που πολλές φορές τα προσεγγίζουμε με το «μαχαίρι και το πιρούνι» για να μην μας αγκυλώσουν
Που τελικά ίσως τρώμε κι εμείς ένα κομμάτι από την καρδιά τους.
…Μεγάλωσα… παλιότερα φαίνεται πως είχα μεγαλύτερη υπομονή…. Τελευταία σιμώνω όλο και περισσότερο στο μαχαίρι και το πιρούνι…

…Βαθιά, ένα καράβι έμενε ακίνητο
ακίνητο ένα καλοκαίρι
φυσούσαν άνεμοι, φουσκώναν τα πανιά
δεν έλεγε να φύγει, τι περίμενε, τι περίμενε
κανείς δεν ξέρει…

11 του Σεπτέμβρη…

Τα Πρωτάκια φεύγουν απ’ το σχολείο με μια άσπρη μπλούζα. δώρο, από τον Δήμο Αγίου Δημητρίου… Με μια στάμπα με καλωσόρισμα και το λογότυπο του Δήμου…

11 του Οκτώβρη…

Στο σχολείο φτάνει μια απόδειξη από έναν ιδιώτη με την παράκληση από το Δήμο να ξοφλήσουν οι σχολικές επιτροπές τα μπλουζάκια των παιδιών.

Να πληρώσουν δηλαδή τα ίδια παιδιά τη διαφήμιση του Δήμου!!!

Η πιο ήπια έκφραση που θα χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι για την ενέργεια αυτή είναι «μνημόσυνο με ξένα κόλλυβα».

Η αμέσως επόμενη είναι «αιδώς Αργείοι»!!!
Στα Νέα Ελληνικά αισχύνομαι να το γράψω…

Αυτό δεν το περίμενα. Να φτάσω να αναδημοσιεύσω το «Μαριέττας Γιαννάκου εγκώμιο».
Όμως αυτή η απόλυτη απουσία κάθε σοβαρής συζήτησης που μόνιμα σκιάζει τα πάντα στη μικρή Ελλαδίτσα μας σε αναγκάζει να υπερασπίζεσαι πολλές φορές τα αυτονόητα.
Πόσο δίκιο έχει ο κ. Μιχάλης Παπαγιαννάκης, βουλευτής του Σύριζα, όταν επισημαίνει σε συνέντευξη στον Βασίλη Σκουρή στην Ημερησία στις 30/09/2007:

«…Σίγουρα (Το βιβλίο Ιστορίας) δεν πρέπει να το γράφουν υπουργοί και πρωθυπουργοί, κι ακόμη λιγότερο να το απαγορεύουν και να το πολτοποιούν! Στις δημοκρατίες υπάρχουν θεσμοί και διαδικασίες, πλουραλισμός επιλογών, και φυσικά όλοι και όλα κρίνονται κυρίως από την εκπαιδευτική και επιστημονική κοινότητα με τους τρόπους που την συνιστούν ως κοινότητα. Στην περίπτωσή μας, οι πάντες επεδίωξαν να έχουν γνώμη, και μάλιστα ασχέτως του περιεχομένου του βιβλίου, εθνικοτοπικοί σύλλογοι, η κυπριακή κυβέρνηση, η Ακαδημία Αθηνών (μόνο αφού δημιουργήθηκε «ζήτημα»…), πολιτικά κόμματα. Παρά τον επιφανειακό «πλουραλισμό», διατηρείται η εικόνα της Ελλάδας ως της τελευταίας μπρεζνιεφικής χώρας της Ευρώπης!..»

Μαριέττας Γιαννάκου εγκώμιο
Του Κωστή Παπαϊωάννου
(πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου)
από την εφημερίδα Τα Νέα (Δευτέρα 24 Σεπτεμβρίου 2007)

Παρ΄ όλο που στη στήλη αυτή συνηθίζεται να υπερτερούν τα επικριτικά σχόλια και να σπανίζουν τα θετικά, στην περίπτωση της κ. Γιαννάκου χρειάζεται μια εξαίρεση. Ο πρώτος λόγος είναι πως σε τμήμα ψηφοφόρων και στελεχών της Αριστεράς διακρίνεται μια δόση καύχησης για την πτώση της κ. Γιαννάκου. Θεωρούν δηλαδή πως η αντίδραση στην πολιτική της στα θέματα της Ανώτατης Εκπαίδευσης οδήγησε στην καταψήφιση και τη μη εκλογή της.

Λάθος! Μπορεί να εγείρονται ενστάσεις για ορισμένες επιλογές και την τακτική της: η επιμονή στην αναθεώρηση του άρθρου 16 δεν έπεισε για την προσήλωση στην προτεραιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης και υπονόμευσε την προσπάθεια για τομές.
Όμως η κ. Γιαννάκου δεν έπεσε από την Αριστερά, δεν καταψηφίστηκε για τα εκπαιδευτικά.

Ηττήθηκε από μια αντίληψη που διατρέχει οριζόντια όλους τους πολιτικούς χώρους και αποτυπώνεται σε κάθε θέμα σχετικό με τις μεταφυσικές περί έθνους αγωνίες και ανασφάλειές μας.

Η κ. Γιαννάκου υπήρξε κυρίως θύμα του σχολικού βιβλίου Ιστορίας. Τιμωρήθηκε επειδή επέμεινε στην ανάγκη τήρησης της νομιμότητας. Στις θεσμικές διαδικασίες. Στην αξιολόγηση του βιβλίου σύμφωνα με το πάγιο σύστημα αξιολόγησης και όχι με πλειοδοσίες εθνικοφροσύνης.
Τιμωρήθηκε επειδή τόλμησε να εκστομίσει πως την Ιστορία δεν τη γράφει ο λαός όπως νομίζει, αλλά οι επιστήμονες! Ηττήθηκε, και γι΄ αυτό η Στ΄ τάξη δεν έχει βιβλίο Ιστορίας.
Όμως, σε μια οργανωμένη πολιτεία η δική της οδός είναι επαινετή και οι χειρισμοί κάποιων προκατόχων της σε παραπλήσιες περιπτώσεις απορριπτέοι (η τηλεφωνική εκ Πεκίνου απόσυρση σχολικού εγχειριδίου Ιστορίας επί υπουργίας Ευθυμίου δύσκολα λησμονιέται).
Ο δεύτερος λόγος είναι η στάση της κ. Γιαννάκου στο θέμα της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες. Τάχθηκε υπέρ του αυτονόητου, δηλαδή του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της τήρησης των θεμελιωδών αρχών του ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού. Τον καιρό της εκκλησιαστικής πανστρατιάς και ενώ ψηφοφόροι, στελέχη και ο αρχηγός του κόμματός της έσπευδαν να υπογράψουν, εκείνη με νηφαλιότητα διαχώριζε τη θέση της και ζητούσε να μην αποδίδονται μεταφυσικές και υπερφυσικές διαστάσεις σε ένα ταξιδιωτικό έγγραφο. Η επιλογή της κυβέρνησης να μην ανοίξει το θέμα ξανά και η τουλάχιστον παράξενη σιωπή της Εκκλησίας, τη δικαίωσαν αναδρομικά.
Ο τρίτος λόγος είναι το ύφος και το ήθος μέρους των εναντίον της επιθέσεων. Όταν η πολιτική κριτική ενδύεται το μανδύα της δήθεν σάτιρας και βάζει στο στόχαστρο την εξωτερική εμφάνιση, τις ενδυματολογικές επιλογές και την προσωπική ζωή του αντικειμένου της, τότε έχουμε να κάνουμε με φορείς χυδαιότητας και η καταδίκη τους πρέπει να είναι καθολική.

Η απουσία της κ. Γιαννάκου από το Κοινοβούλιο αποτελεί συμβολική ήττα του πολιτικού πολιτισμού. Ιδίως όταν σε κάποια από τα έδρανα θα λάβουν θέση λάτρεις των κραυγών, τηλεπωλητές βιβλίων που πορεύονται στο χθες με σημαία την περιφρόνηση του ορθού λόγου και των αρχών της δημοκρατίας.

Ξεύρετε την χώραν που ανθεί φαιδρά πορτοκαλέα
που κοκκινίζει η σταφυλή και θάλλει η ελαία;
Ω, δεν την αγνοεί κανείς
είναι η γη η Ελληνίς

«Η Γη της Ελλάδος» του Άγγελου Βλάχου (1838-1920)

για την …Ιστορία…

Το βιβλίο της Ιστορίας είναι το 5ο που αποσύρεται στην χώρα μας. Δεξιές και σοσιαλιστικές (;) κυβερνήσεις στο όνομα του πολιτικού κόστους κάνουνε μόνιμα πίσω σ’ έναν ένα ιδεολογικό αχταρμά εθνικιστών, παπάδων και τα τελευταία χρόνια «εθνικοπατριωτών» «αντιπαγκοσμιομένων» «αριστερών». Και καταφέρνουν τελικά να μένουν ατάραχα τα ιερά και όσια ιδεολογήματα που κρατούν τη χώρα μας σ’ ένα τριτοκοσμικό καθεστώς. Για την Ιστορία λοιπόν:

Το σχολικό έτος 1965 -1966 κυκλοφόρησε το βιβλίο Ρωμαϊκής και Βυζαντινής Ιστορίας του Κώστα Καλοκαιρινού. Αμφισβητήθηκε έντονα, ενώ ακολούθησε η απόσυρση και η επαναφορά του, διορθωμένου το 1976.

Η «Ιστορία του ανθρωπίνου γένους» για την Α΄ Λυκείου (ΟΕΔΒ 1984), του Λευτέρη Σταυριανού (ένας από τους σημαντικότερους διεθνείς ιστορικούς), αποσύρθηκε το 1986 επειδή ανέφερε τη θεωρία της εξέλιξης!!! Πολεμήθηκε από Ιερά Σύνοδο, παραθρησκευτικές οργανώσεις και «υπερπατριώτες».

Στα μέσα της δεκαετίας του ’80, επί κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ, αποσύρθηκε το βιβλίο Νεότερης Ιστορίας Γ΄ Γυμνασίου του Βασίλη Κρεμμυδά, επίσης διακεκριμένου ιστορικού.

Τέλος, το βιβλίο Ιστορίας της Γ΄ Λυκείου του Γεώργιου Κόκκινου, το 2001, δεν έφτασε καν στα σχολεία. Αποσύρθηκε λόγω των αντιδράσεων της κυπριακής κυβέρνησης για τους αρνητικούς χαρακτηρισμούς που περιείχε το εγχειρίδιο για την ΕΟΚΑ και τη δράση της στην Κύπρο.

Και κοντά σ’ αυτά η απόσυρση σελίδων από άλλα βιβλία μη εθνικά και θρησκευτικά ορθών. (Παράδειγμα το προηγούμενο βιβλίο της ιστορίας της Γ’ Δημοτικού από το οποίο σβήστηκαν οι σελίδες που είχαν μια πρώτη προσέγγιση της πορείας του ανθρώπου σύμφωνα με τη θεωρία του Δαρβίνου.)

Λίγο ο μουντός καιρός των τελευταίων ημερών, λίγο η καθημερινότητα που πάει από το κακό στο χειρότερο κάνουν το γράψιμο να βγαίνει με δυσκολία.

Αχ! αυτή η καθημερινότητα, η ίσια γραμμή χωρίς σκαμπανεβάσματα, δείγμα θανάτου στα μόνιτορ των ιατρικών μηχανημάτων, που όλοι την κατηγορούν αλλά και όλοι την υπερασπίζονται μια και εξασφαλίζει τη σιγουριά. Τη σιγουριά που φαίνεται ότι την έχουμε όλο και περισσότερο ανάγκη όσο ο κόσμος γύρω μας αλλά-ζει και εμείς αισθανόμαστε αδύναμοι να τον ακολουθήσουμε.

Περπατώ με τον Θανάση στους δρόμους της πόλης μου, γεμάτους με σκουπίδια και παρκαρισμένα αυτοκίνητα και θυμώνουμε. Περπατούμε πάνω σε πεζοδρόμια εκατομμυρίων ευρώ που απλά έγιναν για να γίνουν.

Με ράμπες για τα άτομα με ειδικές ανάγκες και τις μανάδες με τα καρότσια, με ειδικές πλάκες για τους τυφλούς … που κόβονται στη μέση από τις κολώνες των σημάτων, της ΔΕΗ, τα μπάζα του καθένα, την πραμάτεια απ’ το περίπτερο. Με αυτοκίνητα παρκαρισμένα στα πιο απίθανα μέρη.
Με κάδους ανακύκλωσης ξέχειλους σκουπίδια, καρικατούρες και άλλοθι της δήθεν οικολογικής συνείδησης πολιτών και αρχόντων.

Κάτι πρέπει να γίνει.

Διαβάζω στο www.streetpanthers.gr για τα αυτοκόλλητα «είμαι γάιδαρος – παρκάρω όπου γουστάρω» που κολλάνε οι «Πάνθηρες των δρόμων» στα παράνομα παρκαρισμένα αυτοκίνητα και λέω ίσως πρέπει να αρχίσουμε κάτι τέτοια.
Γιατί για το χάλι δεν φταίει μόνο ο καπιταλισμός αλλά και οι χιλιάδες μικρές υποχωρήσεις, τα χιλιάδες μικρά σκόντα που κάνουμε σαν πολίτες, είτε γιατί βαριόμαστε, είτε γιατί βολευόμαστε είτε γιατί αδιαφορούμε.
Αυτά τελικά είναι τα βαρίδια που εμποδίζουν ν’ αλλάξει κάτι.
Κάτι έκανε και η Αμαλία Καλυβινού όταν αποφάσισε να δημοσιοποιήσει την πραγματι-κότητα που βίωνε σε ιδιωτικές και δημόσιες κλινικές με γιατρούς και ασφαλιστικά ταμεία. Τα φακελάκια, η αδιαφορία, η γραφειοκρατία, εικόνες της καθημερινότητάς μας.

Η πορεία της μέχρι το θάνατό της όπως την κατέγραψε στο http://fakellaki.blogspot.com/ ήταν ένα πετραδάκι που τάραξε τα νερά. Ίσως όχι ικανό για να δημιουργήσει την τρικυμία που χρειάζεται αλλά δείχνει ένα δρόμο που ξεφεύγει απ’ το κουκούλωμα και την απάθεια. Που ξεφεύγει και από την πεπατημένη των δήθεν διεκδικήσεων για την αναβάθμιση της υγείας (αυτό κάτι μου θυμίζει) που χρόνια τώρα, υποτίθεται ότι παλεύουν οι «επίσημοι» συνδικαλιστικοί φορείς και υπόσχονται να υλοποιήσουν οι κάθε φορά κυβερνώντες.

Παρακολουθώ με ενδιαφέρον τη συζήτηση για το σκάνδαλο των «επενδύσεων» των Ασφαλιστικών μας Ταμείων και χάνομαι ανάμεσα στα χιλιάδες ευρώ που πετάγονται αριστερά και δεξιά.

Χρήματα μαζεμένα λεπτό το λεπτό από χιλιάδες ανθρώπους.
Κόποι μιας ζωής, υποθήκη για καλά γερατειά.

Τρελαίνομαι και εκνευρίζομαι με όλους αυτούς τους μεγαλόσχημους που ελέω κομματικής καταγωγής διαχειρίζονται τα χρήματά μας λες και είναι η προσωπική τους περιουσία.

Αλλά πιο πολύ τρελαίνομαι από τους «δικούς μας» ανθρώπους. Τους «εκπροσώπους μας» στις διοικήσεις των ταμείων.
Μειοψηφία μεν εκεί, αλλά υποτίθεται ότι αποτελούν το «μάτι και το αυτί μας».

Πού ήταν άραγε όταν οι διάφορες χρηματιστηριακές εταιρείες αλώνιζαν για πάρτη τους στους διαδρόμους των γραφείων των ταμείων;
Μήπως κυκλοφορούσαν με το κινητό στο αυτί για να διεκπεραιώνουν μικρορουσφετάκια; «Έλα το κανόνισα. Θα πάρεις το δάνειο που ζήτησες δυο μέρες γρηγορότερα.» Εκπρόσωποι όχι δικοί μας αλλά ενός εκφυλισμένου κομματικού συνδικαλισμού που στηρίζεται κυρίως στην ανοχή μας και την αφέλειά μας.

Ίσως η Αμαλία και οι Πάνθηρες των δρόμων να έχουν περισσότερο δίκιο απ’ ότι φαντάζει μια πρώτη προσέγγιση της λογικής τους.

Μοίρασα στην αρχή της χρονιάς σε λιγοστούς φίλους και συναδέλφους μια σειρά από κείμενα σχετικά με το βιβλίο της ιστορίας της Στ’ Δημοτικού. Τα ενσωματώνω κι αυτά εδώ μια και η συζήτηση δεν φαίνεται να έχει τελειώσει και έχει ενδιαφέρον.

Η συζήτηση για το νέο βιβλίο της ιστορίας της Στ’ Δημοτικού ξεκίνησε στην αρχή της φετινής σχολικής χρονιάς μετά από δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου και κύκλων της εκκλησίας για «ενστάσεις» στα βιβλία: Θρησκευτικά της Α, Β και Γ Γυμνασίου, Ιστορία της Στ’ Δημοτικού, Αρχαίων Ελληνικών της Α’ Γυμνασίου και Νέων Ελληνικών της Γ’ Γυμνασίου.

Η κριτική για τα μεν βιβλία των θρησκευτικών στρέφεται στο ότι είναι «περισσότερο θρησκει-ολογικού περιεχομένου», για το βιβλίο της Ιστορίας της Στ’ Δημοτικού ότι «η ύλη είναι συμπυκνωμένη σε 140 σελίδες και δεν υπάρχει εκτενής ανάλυση για την Ελληνική Επανάσταση ή τη Μικρασιατική Καταστροφή, ενώ δεν είναι εμφανής και ο ρόλος της Εκκλησίας στην Επανάσταση» και για τα βιβλία των Αρχαίων Ελληνικών και των Νέων Ελληνικών ότι έχουν αφαιρεθεί κείμενα που αναφέρονται στον χριστιανισμό .
Στην πορεία η συζήτηση επικεντρώθηκε αποκλειστικά στο βιβλίο ιστορίας της Στ’ Δημοτικού όπου μαζί με τον κ. Χριστόδουλο δημιουργήθηκε ένα μέτωπο που αποτελείται: (αντιγράφω από τον Ιό της Ελευθεροτυπίας / ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ – 18/02/2007)
«…
- Τον επικοινωνιακό μηχανισμό της Εκκλησίας της Ελλάδος (όπως τα μέλη της «Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητος» Κων/νος Χολέβας και Βλάσης Αγτζίδης). Ο ίδιος ο Χριστόδουλος έδωσε τις ευλογίες του με ομιλία του στη Σχολή Αξιωματικών της ΕΛ.ΑΣ. (23/1/07).
- Το ΛΑ.Ο.Σ. και ιδιαίτερα τα στελέχη του που προέρχονται από το λεπενικό «Ελληνικό Μέτωπο» του Μάκη Βο-ρίδη (Χαρίτος, Δούμας, Καρδαράς).
- Την ομάδα γύρω από τα έντυπα «Αρδην» και «Ρήξη» του Γιώργου Καραμπελιά.
- Την υπερατλαντική ελληνοαμερικάνικη εθνικοφροσύνη, με μπροστάρισσα τη γνωστή μας «Παμμακεδονική Α.Ε.» των ΗΠΑ, που μπήκε στον χορό με μια σχετική καθυστέρηση…
…Συντονιστικό κέντρο της καμπάνιας αποτελεί το ηλεκτρονικό περιοδικό «Αντίβαρο» (www.antibaro.gr), που πήρε και την πρωτοβουλία συλλογής των υπογραφών…
…Η μελέτη των υπογραφών έχει ενδιαφέρον: Από τους 3.736 που είχαν υπογράψει ώς την περασμένη Τρίτη, 36 είναι αξιωματικοί ε.α. (οι 5 στρατηγοί) και 8 εν ενεργεία, 7 ιερείς, 64 δάσκαλοι και 137 καθηγητές, ενώ 11 δηλώνουν ιστορικοί. Τουλάχιστον 275 αναφέρουν ως τόπο διαμονής την Κύπρο, 46 τον Καναδά, 23 την Αυστραλία κι 162 τις ΗΠΑ -απαιτούν δηλαδή αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα μιας άλλης χώρας απ’ αυτή στην οποία ζουν και εργάζονται!…
…υπέρ της άμεσης απόσυρσης του βιβλίου έχουν υπογράψει ένας τέως πρόεδρος της δημοκρατίας (Χρ. Σαρτζετάκης), ένας πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής (Π. Κρητικός) και δύο πρώην βουλευτές του ΠΑΣΟΚ (Βερυβάκης, Βουνάτσος). Τέσσερις πάλι βουλευτές της Ν.Δ. (Γκιουλέκας, Κωνστα-ντάρας, Παπαθεμελής, Κοντογιάννης) κατέθεσαν σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή. Άλλες celebrities της λίστας είναι ο συνταξιούχος διπλωμάτης Θέμος Στοφορόπουλος, ο πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Μεταλληνός, ο (γνωστός απ’ την υπόθεση ΜΑΒΗ) Γιώργος Αναστασούλης κι ο (γνωστός απ’ την υπόθεση Οτζαλάν) Σάββας Καλεντερίδης…»
Οι κριτική στο βιβλίο ιστορίας της Στ’ Δημοτικού έχει κωδικοποιηθεί στο κείμενο συλλογής υπογραφών που μπορεί κάποιος να το βρει στην ιστοσελίδα: http://www.antibaro.gr/upografes.php
Έχει ενδιαφέρον η ανάγνωση του συγκεκριμένου κειμένου. Η κριτική ξεκινά από το χρώμα της Οθωμανικής κατοχής στους χάρτες γιατί λέει είναι ουδέτερο !!! για να καταλήξει στο ζουμί που είναι το ότι συγκεκριμένο βιβλίο δεν υπηρετεί την «Ελληνική Αλήθεια»!!!

Ένα γραφτό του J95 στο blog Don’t Kiss The Frog
(http://blog.dontkissthefrog.net/2006/12/07/shameless-liers/)

την τσουτσούνα σου και την υπογραφή σου

ὅτι μὲν ὑμεῖς, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, πεπόνθατε ὑπὸ τῶν ἐμῶν κατηγόρων, οὐκ οἶδα· ἐγὼ δ᾽ οὖν καὶ αὐτὸς ὑπ᾽ αὐτῶν ὀλίγου ἐμαυτοῦ ἐπελαθόμην, οὕτω πιθανῶς ἔλεγον. καίτοι ἀληθές γε ὡς ἔπος εἰπεῖν οὐδὲν εἰρήκασιν. μάλιστα δὲ αὐτῶν ἓν ἐθαύμασα τῶν πολλῶν ὧν ἐψεύσαντο, τοῦτο ἐν ᾧ ἔλεγον ὡς χρῆν ὑμᾶς εὐλαβεῖσθαι μὴ ὑπ᾽ ἐμοῦ ἐξαπατηθῆτε ὡς δεινοῦ ὄντος λέγειν. (Πλάτων, Απολογία Σωκράτους)

Το Αντίβαρο διοργανώνει ηλεκτρονική συλλογή υπογραφών για το αίτημα της απόσυρσης του νέου βιβλίου Ιστορίας της ΣΤ’ Δημοτικού. Μέχρι στιγμής έχουν υπογράψει πάνω από 700 άτομα και η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι μπορεί να φτάσουν και τα 3.000.000 (όσοι υπέγραψαν για τις ταυτότητες μείον τους νεκρούς κωλόγερους και συν τα υπερήφανα νιάτα), ή τουλάχιστον θα μπορούσαν αν ο εθνικιστικός χώρος δεν είχε σε γενικές γραμμές χεσμένο το Ιντερνετ, θεωρώντας ότι τα αρχαία και το πολυτονικό είναι τα μόνα πράγματα με τα οποία οφείλουμε να εξοικειωθούμε για να κατακτήσουμε την 3η χιλιετία (και 753η της ελληναράδικης ιστορίας, μετρώντας φυσικά από τον ελλαδοπίθηκα των πετραλώνων).

Ο λόγος κατά τη γνώμη μου είναι ότι το βιβλίο της ΣΤ’ Δημοτικού είναι γραμμένο με σκοπό να περάσει στα δωδεκάχρονα ιστορικές γνώσεις και κριτική σκέψη, αντί για εθνικιστικό μίσος, χαλκευμένες “μνήμες” και σύνδρομο περιούσιου λαού που πολιορκείται υπό των αλλοφύλων.

Ο λόγος κατά τη γνώμη της συντακτικής ομάδας του “Α” και των 600 που υπογράφουν είναι ότι το βιβλίο της ΣΤ’ Δημοτικού διαγράφει την ιστορική μνήμη και την εθνική συνείδηση του (εκκολαπτόμενου) Έλληνα, χρησιμοποιώντας ουδέτερη (αντί για συναισθηματικά φορτισμένη και ιδεολογικά πολωμένη) φρασεολογία και παραλείποντας να αναφερθεί επαρκώς σε ορισμένα -κατά τη γνώμη τους- ΣΟΣ σημεία, όπως το πόσο βίαιοι ήταν οι Τούρκοι κατά την πυρπόληση της Σμύρνης, πόσο καλή ήταν η Εκκλησία τα 400 χρόνια της Τουρκοκρατίας, τι δέος αισθάνθηκε όλος ο πλανήτης με το Έπος του ‘40, πόσο ελληνική είναι η Βόρειος Ήπειρος, πόσο πονούσε ο Αθ. Διάκος όταν τον σουβλίσανε (και πριν τον κατασπαράξουν και χύσουν στα κόκκαλά του), καθώς και -για κάποιο ανεξήγητο λόγο- τα έργα και οι ημέρες της Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας[*].

Βασικά λέμε το ίδιο πράγμα, αλλά προφανώς κινούμαστε σε εντελώς διαφορετικά συστήματα σκέψης. Εγώ θεωρώ καλό να μη γίνονται -μέσα από μια εξαιρετικά μονομερή ανάγνωση της Ιστορίας- τα 12χρονα (όσα τουλάχιστον προσέχουν στο μάθημα) αφιονισμένο και πρόθυμο κρέας για τα κανόνια, ενώ η συντακτική ομάδα του “Α” το θεωρεί αντεθνικό. Επίσης θεωρώ τουλάχιστον αρρωστημένο ένα 12χρονο να διδάσκεται με λεπτομέρειες το πώς βιάστηκαν οι Ελληνοπούλες εκείνη την αποφράδα μέρα του 1922, ενώ η συντακτική ομάδα του “Α” το θεωρεί απ’ ό,τι φαίνεται επωφελές.

Επιπλέον το κατηγορητήριο του “Α” δεν φείδεται ανακριβειών (πράγμα πολύ λογικό από τη στιγμή που δέχονται να τους ενδιαφέρει περισσότερο η ιδεολογία τους από την αντικειμενική αλήθεια).

• Ισχυρίζεται ότι “Η δράση των κλεφτών «θεωρείται» και δεν «είναι» μορφή αντίστασης ( σελ. 32).” τη στιγμή που ολόκληρη σελίδα 32 (στην οποία περιγράφονται οι κλέφτες) έχει τίτλο “Οι μορφές αντίστασης” και ότι οι εξεγέρσεις κατά την Τουρκοκρατία αναφέρονται “γενικά κι αόριστα” τη στιγμή που κάτω-κάτω στη σελίδα 32 υπάρχει χρονολογικός πίνακας με 5 από δαύτες (που δεν παραλείπει να αναφέρει την ποιμαντική ιδιότητα του Διονύσιου του Σκυλόσοφου)
• Ισχυρίζεται ότι “Οι Έλληνες εμφανίζονται να συμβιώνουν αρμονικότατα με τους κατακτητές λησμονώντας βιασμούς, γενοκτονικής φύσεως ολοκληρωτικές σφαγές (πχ σφαγή της Χίου), παλουκώματα, εγκλήματα, λεηλασίες, ταπεινώσεις, εξισλαμισμούς, παιδομαζώματα, εξορίες, σκλαβοπάζαρα, το καβάλημα να περάσει ο αφέντης Μουσουλμάνος το ποτάμι. Αποκρύπτεται ότι οι ραγιάδες, όπου γης, βασανίζονται και υποφέρουν.”, πράγμα που αποτελεί ξεδιάντροπο ψέμα γιατί π.χ. στη σελίδα 16 διαβάζουμε:
  

  Η οργάνωση της κοινωνικής ζωής στη διάρκεια της οθωµανικής κυριαρχίας αναστατώνεται συχνά από τους βενετοτουρκικούς πολέµους, το παιδοµάζωµα, τους βίαιους
  εξισλαµισµούς. Αλλάζει επίσης σύµφωνα µε τη στάση των υπαλλήλων του σουλτάνου
  και των πασάδων. Τα προνόµια που παραχωρούνται πολλές φορές σε κάποιες κοινότητες δεν τηρούνται. Οι συνθήκες γίνονται συχνά ανυπόφορες για τις οικογένειες των χριστιανών, κυρίως των λιγότερο προνοµιούχων.

• Ισχυρίζεται πως η μοναδική αναφορά του βιβλίου στον ξεριζωμό του Ελληνισμού της Μ. Ασίας είναι στη σελίδα 103 (”οι Έλληνες συνωστίζονται στο λιμάνι της πόλης”). Αυτό δεν ισχύει: στη σελίδα 105 υπάρχουν δύο μαρτυρίες προσφύγων και ένα ωραιότατο πινακάκι με τον αριθμό των ξεριζωμένων. Επιπλέον το βιβλίο του δασκάλου κάνει σαφές ότι με κανέναν τρόπο δεν επιχειρείται ωραιοποίηση ή υποβάθμιση των γεγονότων. Απλώς αποφεύγεται η δραματοποίηση.
• Ταυτίζει (όπως άλλωστε έκανε μέχρι πρόσφατα και χρησιμοποιώντας έξυπνα επιλεκτική αφήγηση, η διδασκόμενη στην υποχρεωτική Ιστορία) τον προαναφερθέντα ξεριζωμό με τις εξαιρετικά βίαιες μέρες της πτώσης της Σμύρνης, ενώ ο ξεριζωμός της συντριπτικής πλειονότητας έγινε 2 χρόνια μετά, με την ανταλλαγή πληθυσμών που αποφασίστηκε εν ψυχρώ, σε καιρό ειρήνης και με ελληνική πρωτοβουλία.
• Θεωρεί ασυγχώρητη την παράλειψη αναφοράς στους τουρκόφωνους χριστιανούς που χάρη στην Ορθοδοξία διατήρησαν τη ρωμέική τους συνείδηση (την οποία προφανώς ταυτίζει με τη νεοελληνική) παρά το ότι απώλεσαν τη γλώσσα τους. Στην πραγματικότητα οι περισσότεροι τουρκόφωνοι (τουλάχιστον στη Μ. Ασία) διανοήθηκαν για πρώτη φορά ότι ταυτίζονται εθνικά με τους ελληνόφωνους 800 χλμ πιο πέρα όταν ήρθε η τουρκική κυβέρνηση το 1924 και τους είπε “μαζέψτε τα γιατί ανταλάσσεστε”. Απόδειξη για αυτό είναι ότι δεν κούνησαν το δαχτυλάκι τους ούτε το ‘21, ούτε το ‘97, ούτε το ‘13, ούτε καν το ‘22, ενώ η αντίδρασή τους απέναντι στους δασκάλους που τους έστελνε το ελληνικό κράτος από το 1850 και μετά με σκοπό να τονωθεί (=διαμορφωθεί) η εθνική τους συνείδηση ξεκινούσε από την αδιαφορία και έφτανε μέχρι την εχθρότητα[+].

Για το ότι οι υπογράφοντες δεν έχουν διαβάσει το βιβλίο δεν έχω καμία αμφιβολία, αλλιώς δε θα συνυπέγραφαν ότι δεν αναφέρονται πράγματα που αναφέρονται[%]. Πραγματικά αναρωτιέμαι αν τα άτομα αυτά θα έβαζαν με τόση ευκολία και απερισκεψία την υπογραφή τους π.χ. σε ένα στεγαστικό δάνειο. Αν μη τι άλλο, σαν παραδοσιακοί τύποι θα έπρεπε να είχαν ακουστά τη λαϊκή ρήση “την τσουτσούνα σου και την υπογραφή σου να ξέρεις πού τη βάζεις”.

Ωστόσο οι άνθρωποι νιώθουν -πιστεύω- ειλικρινή αγωνία. Στη μεταφυσική τους, υπάρχει μια προαιώνια οντότητα που λέγεται “ελληνικό έθνος” με δική της σκέψη, μνήμη και βούληση. Οι Έλληνες είναι απλά τα κύτταρα αυτής της οντότητας, ο καθένας σαν ύπαρξη είναι ασήμαντος. Φυσικά το τι πρέπει να σκέφτεται, να θυμάται και να επιθυμεί αυτή η οντότητα το καθορίζουν οι εθνικιστές. Και το πρόβλημα είναι ότι αν έχεις σκεπτόμενα άτομα αντί για άβουλα κύτταρα, η οντότητα καταρέει (ή ακριβέστερα, δε σκέφτεται με τον τρόπο που επιθυμούν οι εθνικιστές, δε θυμάται τα πράγματα που θυμούνται οι εθνικιστές και δεν επιθυμεί τα πράγματα που επιθυμούν οι εθνικιστές). Είναι τόσο “πραγματική”, τόσο “προαιώνια” και τόσο “βιωματική” αυτή η περίφημη “εθνική μνήμη” που έχει ανάγκη από εντατικότατη πλύση εγκεφάλου με κλασικές τεχνικές προπαγάνδας σε τρυφερές ηλικίες για να μη σκορπισει στους πέντε ανέμους. (σημειώνω ότι αν έχεις δεχθεί τη σημασία και την αναγκαιότητα της προπαγάνδας, τείνεις να τη χρησιμοποιείς παντού: π.χ. ο συντάκτης της επιστολής επιχειρεί την ύπουλη αντιμεταρρύθμιση της Ιστορίας επί το τραγοφιλέστερον, με όλες αυτές τις βλακείες για την Αγία Φιλοθέη που δήθεν απαλοίφθηκαν ενώ στην πραγματικότητα ποτέ δεν διδάχθηκαν. Πες-πες, κάτι μένει.)

Άφησα για το τέλος την κατακλείδα του κειμένου: “Γιατί οι Έλληνες δικαιούνται τη δική τους Αλήθεια”. Πρώτον ο καθένας (αστρολόγοι, χαρτορίχτρες, εθνικιστές, αρρωστόγαβροι, μανάδες δολοφόνων) δικαιούται τη δική του αλήθεια, αλλά εντός του κρανίου του και όχι στη δημόσια εκπαίδευση. Δεύτερον αυτή η δήλωση είναι κατά την ταπεινή μου γνώμη ό,τι πιο βαθύτατα ανθελληνικό έχω διαβάσει. Αν έχουν μείνει για κάτι γνωστοί οι Έλληνες (αφού επιλέξαμε να ταυτιζόμαστε με αυτό το όνομα), ήταν για το ότι αναζήτησαν πρώτοι, χωρίς προκαταλήψεις, φραγμούς και ανομολόγητους πόθους, την Αλήθεια τη σκέτη που ισχύει το ίδιο για τον Έλληνα και τον Πέρση και τον Αιγύπτιο και τον άγνωστο 10.000 χρόνια μετά. Η “Αλήθεια” που είναι μόνο δική μας και όχι των αλλωνών, στα ελληνικά λέγεται Ψέμα.

——–
[*] ώρες-ώρες είναι πραγματικά αξιολάτρευτοι.
[+] να μην παρεξηγηθώ: για εμένα τώρα οι (πρώην) τουρκόφωνοι είναι τόσο Έλληνες όσο εγώ, η συντακτική ομάδα του Αντίβαρου και οποιοσδήποτε χωρικός της Μάνης. Κι αυτό γιατί εγώ δεν έχω ανάγκη από τρισχιλιόχρονα πεντιγκρί και λίστες με προγόνους που έπεσαν υπέρ Πατρίδος για να θεωρήσω κάποιον Έλληνα. Με ενδιαφέρει περισσότερο το τι κάνει τώρα και όχι στους ίδιους τομείς που ενδιαφέρουν τους εθνικιστές.
[%]Επίσης δε νομίζω να είχαν διαβάσει και το βιβλίο τους όταν εκείνοι πήγαιναν ΣΤ’ Δημοτικού, γιατί τότε δε θα υπέγραφαν την αγανάκτησή τους για την υποτιθέμενη απαλοιφή της αναφορά στην Αγία Φιλοθέη την Αθηναία.

Συνέντευξη των συγγραφέων στη Χαρά Καλημέρη
(ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3/2/2007)

H υπουργός Παιδείας δήλωσε, ότι το βιβλίο έχει «ελαττώματα» και θα πρέπει να τροποποιηθεί. Υπάρχουν σημεία του βιβλίου -και εάν ναι, ποια- τα οποία επιδέχονται βελτίωση;

Μαρία Ρεπούση: Το βιβλίο για να πάει στα σχολεία δέχθηκε σειρά βελτιωτικών παρεμβάσεων τόσο από την ίδια τη συγγραφική ομάδα όσο και από τους κριτές και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Το βιβλίο αξιολογήθηκε, επίσης, ως προς το ιστορικό περιεχόμενο, τη συμβατότητά του με το αναλυτικό πρόγραμμα και το ενιαίο διαθεματικό πλαίσιο σπουδών, την ανταπόκρισή του στις σύγχρονες προδιαγραφές για τη συγγραφή σχολικών βιβλίων, τις τεχνικές απαιτήσεις που έθετε το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Συνεπώς είναι καταρχήν αξιολογημένο. Δεν διεκδικεί, ωστόσο, το αλάθητο. Μένει να αξιολογηθεί και από τους εκπαιδευτικούς που το διδάσκουν, να αξιολογηθεί δηλαδή ως προς τη χρήση του ως παιδαγωγικού εργαλείου. Nα γίνει ποσοτική και ποιοτική αξιολόγηση. Με σαφή κριτήρια. Και αφού περάσει η μπόρα των πρώτων εντυπώσεων. Ξέρετε ότι τα σχολικά βιβλία άλλαξαν όλα μαζί. Οι εκπαιδευτικοί κυρίως της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης βρέθηκαν αντιμέτωποι με τα νέα βιβλία χωρίς να έχει γίνει επαρκής επιμόρφωση. Αν το γεγονός αυτό το συνδυάσουμε με την απεργία των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας και συνεπώς τον περιορισμένο χρόνο που έχουν να καλύψουν την ύλη, καταλαβαίνετε ότι τα νέα βιβλία αξιολογούνται σε πολύ δύσκολες γι’ αυτά συνθήκες. Ειδικά το δικό μας βιβλίο ήταν στόχος εξαρχής.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, η παιδαγωγική αξιολόγηση δεν έχει γίνει ακόμη, πρόκειται να γίνει. Επομένως πού είναι τα «ελαττώματα»; Είναι όσα του καταμαρτυρούν οι αυτόκλητοι υπερασπιστές του έθνους; Όχι, βέβαια. Λέξη λέξη έψαχναν το βιβλίο για να βρουν τα προσχήματα εκείνα που θα τους επέτρεπαν να διευρύνουν τον στενό τους κύκλο και να αποκτήσουν πελατεία. Αυτό το λέω και παράλληλα λυπάμαι που με όλον αυτόν τον πόλεμο συρρικνώνεται ο ουσιαστικός χώρος του διαλόγου και της κριτικής που κάθε βιβλίο δικαιούται. Φυσικά και θα υπάρξουν διορθώσεις, αφού έχουμε αξιολόγηση με επιστημονικά εχέγγυα. Αφού αφήσουν το βιβλίο να δοκιμαστεί στην εκπαιδευτική πράξη. Αφού ολοκληρωθεί η περίοδος της δοκιμαστικής εφαρμογής του βιβλίου, θα γίνουν όλες οι απαραίτητες διορθώσεις.

Δημόσια πρόσωπα έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους με το περιεχόμενο του νέου βιβλίου της Iστορίας της στ δημοτικού. Πού οφείλεται αυτή η πολεμική;

Aρμόδιος Tσιβάς: Tα σχολικά εγχειρίδια συχνά γίνονται αντικείμενο δημόσιου δια-λόγου και συγκεντρώνουν την προσοχή των περισσοτέρων, πόσο μάλλον τα εγχειρίδια Ιστορίας. H αντίθεση που εκφράζεται για το συγκεκριμένο εγχειρίδιο από ορισμέ-να δημόσια πρόσωπα εστιάζεται κυρίως στο περιεχόμενο του βιβλίου του μαθητή και της μαθήτριας. Παραγνωρίζεται, με τον τρόπο αυτό, το συνολικό εκπαιδευτικό υλικό για το μάθημα Ιστορίας για την Στ δημοτικού, που αποτελείται από το βιβλίο του μαθητή και της μαθήτριας, το βιβλίο εκπαιδευτικού και το τετράδιο εργασιών. Οι απόψεις αυτές τεκμηριώνονται σε αποσπασματικά επιλεγμένες σελίδες, σειρές και αράδες του εγχειριδίου ή σε επινοημένα συμπεράσματα, πρακτική που δεν αδικεί το ίδιο το εγχειρίδιο, αλλά αναδεικνύει μια αδιόρατη αντιπαλότητα που προσπαθεί να διαιωνίζεται σε ζητήματα του πρόσφατου ιστορικού μας παρελθόντος.

Σφοδρή είναι η κριτική του αρχιεπισκόπου. «Βλέπει» πολιτικές σκοπιμότητες και δηλώνει πως θυσιάζεται η αλήθεια στον βωμό της ελληνοτουρκικής φιλίας…

Aρμόδιος Tσιβάς: Οι αλήθειες υπάρχουν στο εγχειρίδιο, αυτό που απουσιάζει είναι οι εθνικοί μύθοι.

Ποιες διαφορές εντοπίζετε στο περιεχόμενο και τις μεθόδους διδασκαλίας του μαθήματος της Ιστορίας σε σύγκριση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες;

Aρμόδιος Tσιβάς: H πρώτη και κύρια διαφοροποίηση της ελληνικής περίπτωσης σχετίζεται με την παρωχημένη πρακτική του μοναδικού εγχειριδίου ανά μάθημα και τάξη.
Επίσης, είναι εμφανής η σημαντική αδράνεια στην υιοθέτηση των νέων επιστημονικών δεδομένων τόσο στη διαμόρφωση του περιεχομένου όσο και στην ακολουθούμενη μεθοδολογική προσέγγιση. Παραμένει σημαντικός πόλος ενδιαφέροντος το περιεχόμενο της ιστορικής εκπαίδευσης και το αξιακό ιδεολογικό του φορτίο. Σε αυτήν την κατεύθυνση παραμένουμε προσηλωμένοι στη φρονηματιστική διάσταση του μαθήματος, από την οποία έχει προ πολλού απομακρυνθεί η σχολική Ιστορία στον διεθνή χώρο.
H ιστορική εκπαίδευση στον ευρωπαϊκό χώρο έχει υιοθετήσει νέες παιδαγωγικές στρατηγικές που δίνουν έμφαση στην ιστορική μάθηση, στον τρόπο δηλαδή που τα παιδιά μαθαίνουν Ιστορία.
Οι σημαντικές αλλαγές στον χώρο της ιστοριογραφίας, οι γενικότερες επιστημολογικές τροποποιήσεις στον χώρο της ψυχολογίας, της παιδαγωγικής και της κοινωνιολογίας, αλλά και σημαντικά κοινωνικά φαινόμενα έχουν διαμορφώσει τις διδακτικές προσεγγίσεις της σχολικής ιστορίας.

H συμμετοχική διαδικασία στη διακίνηση ιδεών, και όχι η υιοθέτηση μιας αποκαλυπτικής ιστορικής γνώσης, αλλάζει εντελώς τις πρακτικές και τις λειτουργίες της σχολικής τάξης. H δημιουργία αυτού του νέου παιδαγωγικού κλίματος δημιουργεί αμηχανία και προβλήματα που δεν σχετίζονται τόσο με την αποδοχή του νέου μεθοδολογικού κανόνα όσο με την απομάκρυνση από το προηγούμενο. Oι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τη δυνατότητα διερεύνησης του ιστορικού παρελθόντος και την εμφάνιση-παρουσίαση περισσότερων και διαφορετικών ιστορικών ερμηνειών.

Tο νέο βιβλίο της Ιστορίας «δοκιμάζεται» φέτος στα σχολεία. Πώς το υποδέχθηκαν μαθητές και εκπαιδευτικοί;

Xαρά Aνδρεάδου: H υποδοχή του βιβλίου από τους εκπαιδευτικούς σε σειρά επιμορφωτικών συναντήσεων ήταν πάρα πολύ θετικές. Tα κύρια σημεία αυτής της θετικής τους αντιμετώπισης προσδιορίζονται στη νέα μεθοδολογική προσέγγιση, που εγκαινιάζει το εγχειρίδιο για το μάθημα της Ιστορίας, στην ανανέωση του ιστορικού περιεχομένου, στον τρόπο προσέγγισης της ιστορικής ύλης, αλλά και στον πλήρη μεθοδολογικό οδηγό που παρατίθεται με πολύ αναλυτικό τρόπο στο βιβλίο του/της εκπαιδευτικού.
Tο ίδιο θετική συνεχίζει να είναι η άποψή τους και από τη χρήση και αξιοποίηση του εγχειριδίου μέσα στην τάξη. Πιστεύουν ότι αναβαθμίζεται ο ρόλος τους στην όλη διδακτική διαδικασία, καθώς παύουν να είναι αναμεταδότες έτοιμης γνώσης και γίνονται οργανωτές ενός ανοικτού διαλόγου στην προσπάθεια οικοδόμησης της ιστορικής γνώσης και της εμπλοκής στην παραγωγή νοήματος από τα παιδιά της τάξης.
Οι μαθητές και οι μαθήτριες, απαλλαγμένοι από τον βραχνά της απομνημόνευσης-αποστήθισης, έχουν ανανεώσει το ενδιαφέρον τους για το μάθημα και συμμετέχουν πολύ πιο ενεργά στην εκπαιδευτική διαδικασία. H παραπάνω διαπίστωση επαληθεύεται και από τους γονείς, οι οποίοι σημειώνουν το ενδιαφέρον των παιδιών τους για ιστορικά θέματα. Πολύ θετικά, επίσης, είναι τα σχόλια για τη μορφή και την τυπογραφική παρουσίαση τόσο του εγχειριδίου όσο και του τετραδίου εργασιών. Tα παιδιά, μετά την πρώτη αμηχανία με την αλλαγή της ακολουθούμενης μεθόδου, προχωρούν περισσότερο βέβαια στην κατανόηση των όσων γράφονται στο εγχειρίδιο και γίνονται μέσα στην τάξη.

Ελλάς Ελλήνων Καραμπουζουκλήδων
(Ι. Κ. ΠΡΕΤΕΝΤΕΡΗΣ Το ΒΗΜΑ, 11/03/2007)

Ομολογώ ότι με εξέπληξε η διάσταση που πήρε η συζήτηση για το σχολικό εγχειρίδιο Ιστορίας. Πίστευα ότι, για άλλη μία φορά, θα διατυπωθούν οι γνωστές απόψεις από τα γνωστά άτομα και μετά θα γυρίσουμε στις δουλειές μας. Αμ δε! Αυτή τη φορά δίνουν πραγματική και λυσσώδη μάχη.

«Σιγά τον πολυέλαιο!» θα μου πείτε. Αλλά δεν είναι έτσι. Στην προκειμένη περίπτωση ο πολυέλαιος είναι σημαντικός. Δεν αφορά ούτε μόνο το σχολείο, ούτε μόνο την Ιστορία, ούτε μόνο την Εκκλησία. Αφορά το έθνος στο σύνολό του. Την αντίληψη που έχουμε για τον εαυτό μας και για τους άλλους.

Ο λόγος είναι απλός. Η φασιστοειδής εκτροπή του παραδοσιακού εθνικισμού στηρίχθηκε από τα τέλη του 19ου αιώνα σε δύο έννοιες: την καθαρότητα και την ανωτερότητα. Οι Ιταλοί φασίστες ή οι Γερμανοί ναζιστές δεν ήταν απλώς εθνικιστές αλλά πίστευαν επιπροσθέτως ότι ανήκαν σε ένα έθνος φυλετικά καθαρό και ανώτερο από τα άλλα.

Στην Ελλάδα τέτοιο μαζικό φασιστικό ρεύμα δεν υπήρξε ποτέ. Ίσως επειδή από την αρχή η κυρίαρχη εθνική ιδεολογία (αυτή που συγκροτήθηκε μετά τη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους) είχε συμπεριλάβει υ-ποδορίως στην ατζέντα της και την καθαρότητα και την ανωτερότητα. Η έννοια της εθνικής υπεροχής ήταν περίπου σύμφυτη με την εθνική ταυτότητα. Και τώρα που οι απλουστεύσεις αυτές αμφισβητούνται από ένα σχολικό εγχειρίδιο, οι φαιοχίτωνες πήραν τους δρόμους.

Μη σας εξαπατούν οι αθώες προφάσεις. Ο άνθρωπος που αγαπά την πατρίδα του, ο πραγματικός πατριώτης, δεν νοιάζεται αν η εθνική ταυτότητα που υπηρετεί δημιουργήθηκε τώρα, χθες ή πριν από χίλια χρόνια. Ζει στην πατρίδα που αγαπάει και αγαπάει την πατρίδα όπου ζει, αυτό είναι όλο.
Ποιος ταράζεται από την αμφισβήτηση των ε-θνικών βεβαιοτήτων; Ταράζεται ο φασιστοειδής που μέσα από την εξιδανίκευση του Ελληνισμού εδραιώνει τη δική του καθαρότητα και ανωτερότητα. Αυτός που στο όνομα της εθνικής ταυτότητας προωθεί την εθνική υπεροχή. Γι’ αυτόν το πραγματικό ζήτημα δεν είναι ότι έφυγαν οι Έλληνες από τη Σμύρνη αλλά ότι οι Έλληνες είναι εθνικά ανώτεροι από τους Τούρκους. Δεν του αρκεί μια Ελλάς Ελλήνων. Ψάχνει άλλοτε μια Ελλάδα Ελλήνων Χριστιανών και άλλοτε μια Ελλάδα Ελλήνων Καραμπουζουκλήδων.

Αυτή τη συζήτηση κάνουμε σήμερα. Όχι για την αγάπη που οφείλουμε στην πατρίδα αλλά για το μίσος που χρωστάμε στις πατρίδες των άλλων. Μια αντίληψη που αποδομήθηκε από ένα ταπεινό σχολικό εγχειρίδιο. Και το οποίο πολύ θα χαρώ να διδαχθούν τα παιδιά μου.

Συνέντευξη τύπου 5 Πανεπιστημιακών
(http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=784709)

Την υποστήριξή τους στην άποψη της Ιστορίας που εκφράζουν τα νέα εκπαιδευτικά βιβλία -όπως κυρίως αυτό της Στ’ Δημοτικού αλλά και της συγκριτικής Βαλκανικής Ιστορίας- εξέφρασαν πέντε πανεπιστημιακοί καθηγητές Ιστορίας, εκπρόσωποι των επιστημονικών περιοδικών «Μνήμων», «Ιστορείν», «Σύγχρονα Θέματα», «Ιστορικά» και «Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης».

Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσαν τη Δευτέρα στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ, οι καθηγητές Αντώνης Λιάκος, Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Ηλίας Νικολακόπουλος, Χρήστος Λούκας και Στέφανος Πεσμαζόγλου, αφού γνωστοποίησαν ότι οι απόψεις τους απηχούν τις θέσεις του συνόλου της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας, τάχθηκαν υπέρ της συνέχισης της διδασκαλίας του καινούργιου βιβλίου Ιστορίας της Στ’ Δημοτικού στα σχολεία και κατά των αλλαγών που προωθεί το υπουργείο Παιδείας.

Το βασικό σκεπτικό είναι ότι το βιβλίο εισάγει μια νέα εκπαιδευτική θεώρηση των ιστορικών γεγονότων, οξύνει το κριτικό πνεύμα των μαθητών, αποθαρρύνει την αποστήθιση και καθιστά τον δάσκαλο αληθινό παιδαγωγό.
Όλοι οι ομιλητές συνέκλιναν στη θέση ότι το βιβλίο αυτό αποτελεί ένα βιβλίο – εργαστήρι και, όπως είπαν, μέσα σε μία τάξη – εργαστήρι ο δάσκαλος κινείται δημιουργικά ως εκπαιδευτής, καλείται να γίνει παραγωγός και σκηνοθέτης του μαθήματός του και μέσα από τις αντιρρήσεις του, αν υπάρχουν, και μέσα από τις δικές του ερμηνείες αν το θελήσει.

Τα παιδιά επίσης -τα οποία σήμερα διαθέτουν περισσότερες γνώσεις και δεξιότητες από άλλοτε- έχουν ευρύτερους ορίζοντες και είναι έτοιμα, όπως είπε, να δεχτούν μιας ανώτερης ποιότητας εκπαίδευση, «κάτι που δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να τους στερήσουμε».
Αναφερόμενοι στην κριτική που δέχεται το καινούργιο σχολικό εγχειρίδιο της Ιστορίας, και οι πέντε ιστορικοί υπο-στήριξαν ότι έχει «ιδεολογικές προεκτάσεις» και είναι «εξωεκπαιδευτικής και εξωεπιστημονικής προέλευσης». Υπό αυτό το πρίσμα τόνισαν ότι «απορρίπτουν μια τέτοια επίθεση», καθώς «ακυρώνει το έργο των επιστημόνων και τους καθιστά μια επικίνδυνη ομάδα».

«Οι αλλαγές στην Ιστορία, που έγιναν τα τελευταία χρόνια εξασφαλίζουν μεγαλύτερη διαφάνεια στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το παρελθόν. Η μεγαλύτερη διαφάνεια εξασφαλίζεται όταν τηρούνται κάποιες διαδικασίες στην ανάθεση, στη συγγραφή και στην αξιολόγηση των σχολικών βιβλίων» είπε ο κ. Λιάκος.
«Η επίθεση κατά του βιβλίου δεν αφορά τόσο το επιστημονικό του περιεχόμενο όσο την εθνοεκπαιδευτική του απο-τελεσματικότητα» είπε ο κ. Παναγιωτακόπουλος και επικέντρωσε την τοποθέτησή του στην εκπαιδευτική αποτελεσματι-κότητα του βιβλίου με την παραδοχή ότι «δεν αντίκειται, καλώς ή κακώς, προς κανέναν από τους κοινούς τόπους της ελληνικής ιστοριογραφίας για το εθνικό ζήτημα».

Ο Ηλίας Νικολακόπουλος χαρακτήρισε «άθλιο» το παλαιότερο βιβλίο της Ιστορίας της Στ’ Δημοτικού «που μας πήγαινε πίσω ολοταχώς», όπως είπε, ενώ για το σημερινό τόνισε ότι «είναι εξαιρετικά πατριωτικό γιατί διδάσκει αλήθειες και δεν στηρίζεται σε μύθους». Εξέφρασε δε τον προβληματισμό του για την κριτική που ασκείται σε σχέση με το βιβλίο, η οποία ανέφερε ότι είναι ή δεξιόστροφη ή αριστερόστροφη, εφορμάται όμως από τις ίδιες ακριβώς φοβίες.

«Τα σχολικά βιβλία θα πρέπει να επιλέγονται από μια Ανεξάρτητη Αρχή, που δεν θα έχει καμία σύνδεση με το υ-πουργείο Παιδείας», επισήμανε ο κ. Λούκας, ενώ χαρακτήρισε «θλιβερά τα επιχειρήματα» όσων διαφωνούν με την προ-σέγγιση του συγγράμματος.

Ο Στ. Πεσμαζόγλου, αφού ανέφερε ότι το βιβλίο έχει ελλείψεις, χαρακτήρισε «έκρηξη ακραίου ανορθολογισμού» με ιδεολογικές προεκτάσεις την κριτική που ασκείται στο σύγγραμμα και κατέληξε λέγοντας ότι «ως ιδεολογία που διεκδικεί τα πρωτεία και έχει κατοχυρωθεί τις τελευταίες δεκαετίες έχει οριστεί η εθνικιστική».

Μεγαλώνω όμως και ξεχνάω… θέλω κάπου να μένει γραμμένη η θύμηση κάθε στιγμής. Γι’ αυτό γράφω και φωτογραφίζω. Γιατί δεν θέλω να ξεχνάω εικόνες και στιγμιότυπα της ζωής.
Χρόνια τώρα στο συνδικάτο και στα κοινωνικά κινήματα έχω αναθεωρήσει αρκετές φορές τη στάση μου. Αλλά αν κάπου καταστάλαξα είναι στο ότι δεν μπορώ πλέον το δούλεμα. Συλλογικό ή ατομικό.

Δεν μπορώ μια επικοινωνιακή προσέγγιση των πραγμάτων που μετράει για παράδειγμα ως κέρδος μιας απεργίας το πόσες φορές βγήκε στα τηλεοπτικά παράθυρα ο χ ή ο ψ «εκπρόσωπός» μας ή πόσα λεπτά μας αφιέρωσε ο κάθε Χατζηνικολάου. Να θεωρώ δηλαδή νίκη το ότι τα κανάλια μας κάνανε «πρώτο θέμα».

Είσαι δογματικός μου λέει το διαβολάκι. Η δύναμη είναι σήμερα στα Μ.Μ.Ε. Για πρώτη φορά η παιδεία ήταν στο επίκεντρο της δημοσιότητας.

Ίσως…

Ίσως να έχει αλλάξει τόσο πολύ ο κόσμος αλλά όταν ακούω πύρινους λόγους πως ως άλλοι επαναστάτες ανοίγουμε τους δρόμους της αντίστασης στην ελληνική κοινωνία, πως γράφουμε τη νέα ιστορία του εργατικού κινήματος για 103 €, το μυαλό μου τρέχει στην απεργία διαρκείας των μεταλλωρύχων το Μαντούδι και μελαγχολώ…

Μελαγχολώ βαθύτατα γιατί δεν μπορεί τόσο εύκολα να έχει εξαφανιστεί η συλλογική μνήμη. Δεν μπορεί τόσο εύκολα να πιστεύουμε πως αν κάνουμε τους αγώνες μας θέαμα στα κανάλια θα βγούμε νικητές… Δεν μπορεί να ευτελίζεται τόσο πολύ η ιστορία για να αποκτήσουμε ένα άλλοθι των πράξεων μας…

Άκουγα από πολλούς φίλους, να επαναλαμβάνουν μονότονα τη κουβέντα. «Είναι ένα κίνημα της βάσης… Η βάση ξεπέρασε την ηγεσία…» Και το συμπέρασμα: «Έχουμε σοβαρές ευθύνες στο τι θα κάνουμε …»

Παραμυθιαζόμαστε ψάχνοντας μια συλλογική κάλυψη σε αδιέξοδα που άλλοι μας οδήγησαν. Δεν παραγνωρίζω προσωπικές ευθύνες αλλά δεν θα πάρω το καραμελάκι που μόνιμα πιπιλίζουν μερικοί πως εμείς φταίμε για το ότι αυτή η κινητοποίηση πήγε κατά διαβόλου… Δεν σκοπεύω να γίνω η κολυμβήθρα του Σιλωάμ στις απολίτικες και τυχοδιωκτικές επιλογές άλλων.

Γιατί συγνώμη, εγώ δεν είδα και κανένα κίνημα βάσης. Εκτός αν βρισκόμουν σε άλλο πλανήτη ή έχω ξεχάσει τα ελληνικά μου.

Πήγαμε σε μια κινητοποίηση με απόφαση καπέλο μιας πολύ μικρής ομάδας ανθρώπων, που εκμεταλλεύτηκε τις δομές ενός παρακμιακού παραταξιακού συνδικαλισμού, με δυο «τρομερά» επιχειρήματα: «Έχουμε γενικώς προβλήματα άρα απεργούμε» και «η βάση (sic) ήθελε μεγάλες μορφές αγώνα μια και δεν απεργεί στις μικρές κι εμείς της κάνουμε τη χάρη». Από κει και πέρα η απεργία άρχισε και συνεχίστηκε με απόφαση και ευθύνη ΜΟΝΟ αυτής της μικρής μειοψηφίας εκμεταλλευόμενη τον ενθουσιασμό και την αγανάκτηση δικαιολογημένη ή όχι ενός μέρους των συναδέλφων μας. Μοναδική ενεργή (;) συμμετοχή της «βάσης» ήταν στα συλλαλητήρια αλλά κι εκεί βέβαια άλλοι αποφάσιζαν το πού θα πάμε και το πότε θα συγκρουστούμε με τα ΜΑΤ. Αυτά στην αρχή βέβαια γιατί μετά γίναμε φίλοι και συνδιαδήλωναν κι αυτοί μαζί μας…

Αλλά όσο και αν αλληλοτροφοδοτούσαμε την αγωνιστικότητά μας με ποιηματάκια και πύρινους λόγους στις απεργιακές συνελεύσεις, οι μισοί γύρισαν από τις δυο – τρεις πρώτες μέρες στα σχολεία και έμειναν εκεί. Απ΄ τους άλλους μισούς μέρα με τη μέρα όλο και περισσότεροι επέστρεφαν στα σχολεία και ρίχνανε  πού και πού και καμιά απεργία τις μέρες των συλλαλητηρίων δηλώνοντας το αγωνιστικό παρών.
Α! Ναι. Στο κίνημα βάσης ήταν και μερικά Διοικητικά Συμβούλια και διάφορες απεργιακές επιτροπές που τελικά κατέληξαν να γυρνάνε στα σχολειά και να μοιράζουν συγχωροχάρτια απεργοσπασίας, στο όνομα να συνεχιστεί η απεργία έστω και χωρίς απεργούς.
Μαγκιά μου απαντά το διαβολάκι από δίπλα. Αν μια μειοψηφία καταφέρνει κάτι τέτοιο μαγκιά της.
Πάσο. Εδώ δεν μπορώ να πω κουβέντα καθότι δεν διαθέτω τέτοια μαγκιά…
Όμως αν τα κινήματα τα βλέπουμε στη λογική του ελέγχου των μηχανισμών για να καπελώνουμε τους άλλους ας μη λέμε ταυτόχρονα και μεγάλες κουβέντες για δημοκρατικές διαδικασίες βάσης. Είναι λίγο τρελό.
Και βέβαια αν τα κινήματα τα βλέπουμε στη λογική της μαγκιάς τότε στη συγκεκριμένη απεργία πιο πολύ «μάγκας»  αποδείχτηκε  η Γιαννάκου γιατί «δεν τα μάσησε.»
Κι ακόμα μεγαλύτερος «μάγκας» ο Καραμανλής καθότι έπεισε την «ηρωική πρωτοπορία του κινήματος» να επιστρέψει σαν καλό παιδάκι στα θρανία κερνώντας την ένα φοντανάκι στο Μαξίμου και χτυπώντας την φιλικά στην πλάτη…

Έλα τώρα με τσιγκλάει ο παλιοδιάβολος.
Είχαμε και κέρδη. Δημοσιότητα, συμμετοχή των «απλών συναδέλφων» αλλά και πρακτικά αποτελέσματα.

Για τα πρώτα τα είπαμε παραπάνω. Άσε που είναι αέρας κοπανιστός και δεν τρώγονται.
Αλλά για τα πρακτικά αποτελέσματα;
Κάθομαι και μετράω:

6 βδομάδες απεργία για:
20 λεπτά την ημέρα αύξηση μετά την τελευταία γενναιόδωρη ρύθμιση του επιδόματος από τον Καραμανλή.
Αυξήσεις στους μισθούς μετά από 7 χρόνια και βάλε και αφού συζητήσουμε και δούμε και μετρήσουμε και… και…
Ένας χρόνος υποχρεωτική προσχολική αγωγή από του χρόνου αφού συζητήσουμε και δούμε και μετρήσουμε και… και…

Αύξηση της αποζημίωσης των ωρομισθίων από το χρόνου αφού συζητήσουμε και δούμε και.. και… και…
1.000 ψήφους πάνω η ΠΑΣΚ στις εκλογές των αιρετών
1.000 πάνω οι Συσπειρώσεις
500 πάνω η Αυτόνομη Παρέμβαση
400 πάνω η Γένοβα…
200 πάνω οι Χριστιανοί
1.600 κάτω η ΔΑΚΕ
300 κάτω η ΕΣΑΚ
5 Νομαρχίες το ΠΑΣΟΚ στο δεύτερο γύρο… 1,34% ο σύντροφος Τσιριγώτης στην Αθήνα…
Α! και η Νίκαια στο ΚΚΕ.

Χμμμ μάλλον δεν τα πήγαμε και άσχημα.
Να το ξανακάνουμε και του χρόνου μπας και κερδίσουμε και 10 Υπολογιστές σε κάθε σχολείο μαζί με καμιά εγκυκλοπαίδεια για τις σχολικές βιβλιοθήκες…

Α χ!! πάλι σαν μπακάλης τα μετράς επιμένει το διαόλι.
Αφού το ξέρεις, το γράφουν και τα επαναστατικά εγχειρίδια.
Χαμένοι είναι οι αγώνες που δεν γίνονται. Βάλαμε υποθήκες για το μέλλον.
Εδώ με κόλλησε στον τοίχο και δεν ξαναμίλησα καθότι λειτούργησαν και τα κοιμισμένα κομμουνιστικά αντανακλαστικά μου.
Πάντως επί του παρόντος η μοναδική υποθήκη που έβαλα είναι ο μισθός μου για 5 χρόνια για να πάρω δάνειο απ’ την Αγροτική.
Για το άλλο μέλλον δεν ξέρω καθότι δε διαθέτω «κληρονομικό χάρισμα»…
Ιδωμεν…

Τον τελευταίο καιρό όλο και κλωθογυρίζουν στο μυαλό μου
ένα τραγούδι  του Γιάννη Αγγελάκα.
Δεν ξέρω γιατί, αλλά μ’ έχει αγγίξει όσο λίγα…

Πέρα απ’ τ’ άστρα είναι η δικιά μας γειτονιά
κατεβήκαμε με γέλια και τα όργανα στον ώμο
έλα κάντε μας λιγάκι συντροφιά
κουραστήκαμε απ’ το δρόμο
Είχε κρύο απ’ του Δία τη μεριά
κι η Σελήνη ερημιά καθόλου κόσμο
άντε ανάψτε μας μια όμορφη φωτιά
κουραστήκαμε απ’ το δρόμο
Τέτοια νύχτα μαγεμένη και γλυκιά
Μας θυμίζει ένα φθινόπωρο στον Κρόνο
Άντε ας παίξουμε μια τελευταία πενιά
Όπου να ‘ναι ξαναβγαίνουμε στο δρόμο

Ένα από τα καλύτερα κείμενα που διάβασα αυτές τις μέρες των απεργιών και των «καταλήψεων» των μαθητών
ήταν στην Ελευθεροτυπία την Τρίτη 7 Νοεμβρίου 2006. Το έγραψε η Πέπη Ρηγοπούλου στη στήλη
ΕΝ-ΣΤΑΣΕΙΣ και έχει τίτλο: «Το παιδί, το αποπαίδι και η παραπαιδεία»

«Όλα τα προλαβαίνω. Και το φροντιστήριο και την κατάληψη», δήλωνε προ ημερών, μιλώντας στην εφημερίδα, κάποιος μαθητής. «Το πρωί στο φροντιστήριο για να κάνω μάθημα και αμέσως τρέχω στο σχολείο για κατάληψη». Η περήφανη εξομολόγηση του μικρού μαθητή έχει το γούστο της, καθώς αναπαράγει σε σχολικό πλαίσιο την εικόνα του Θανάση Βέγγου που ανεβοκατεβαίνει τα πατώματα στη γνωστή ταινία κραυγάζοντας «πελάτες μου» και κραδαίνοντας τον δίσκο με τους καφέδες και τις πορτοκαλάδες, με τον οποίο βγάζει το ψωμί του.

Το μεροκάματο του μικρού μαθητή δεν είναι βέβαια τόσο εξαντλητικό, όπως του αγαπημένου μας Θανάση, αξίζει όμως να του δώσουμε μια σημασία πέρα από τη διάσταση της «πλάκας», που παρουσιάζει με μια πρώτη ματιά. Ανάμεσα στους δύο σταθμούς του (τρεις ανυπολογίσουμε και το σπίτι), στους οποίους κινείται με τόση σβελτάδα, υπάρχει ένας αφιερωμένος στην επιβίωση, ένας στη γνώση και ένας στη διασκέδαση. Ο πρώτος είναι το σπίτι. Ο δεύτερος το φροντιστήριο. Και ο τρίτος το σχολείο.

Ο πρώτος σταθμός, το σπίτι, παρέχει στον μαθητή μας τα αναγκαία σε είδος και χρήμα για την επιβίωση και την αυριανή του καταξίωση που θα φέρει, άμποτε, και την οικονομική του εξασφάλιση. Σε μια κοινωνία ωστόσο όπου οι νέοι άνεργοι γίνονται όλο και περισσότεροι και όπου οι μελλοντικοί εργαζόμενοι θα αλλάξουν  τουλάχιστον δέκα κατά μέσον όρο διαφορετικά επαγγέλματα, η αναγκαστική στάθμευση στο σπίτι προβλέπεται μάλλον μακράς διαρκείας. Ο δεύτερος χώρος, το φροντιστήριο, μοιάζει η πιο σοβαρή περίπτωση. Είναι ο χώρος που αν δεν προσφέρει, παρά κατά τύχη, και γνώσεις, προσφέρει όμως κάτι που προφανώς κρίνεται πολύ σοβαρότερο. Εργαλεία, μια εργαλειακή δηλαδή τεχνογνωσία, που εγγυάται την είσοδο στον τρίτο χώρο: στην παιδική χαρά της Ανώτατης Εκπαίδευσης, δηλαδή στο αποπαίδι του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Η διαφορά συμπεριφοράς των νέων μας στους τρεις χώρους βοηθά πολύ στο να τους ιεραρχήσουμε και αξιολογικά. Στο μέσο ελληνικό σπίτι επικρατεί μια συμφωνία κυρίων -ή κυριών. Μια αυξανόμενη επιτρεπτικότητα επιτρέπει από την άλλη πλευρά στους γονείς να βλέπουν με συγκίνηση τους βλαστούς τους να επαναλαμβάνουν, σαν τα μήλα κάτω από τη μηλιά, τα κουσούρια τους. Αν το παιδί φορτώνει λίγο παραπάνω το λογαριασμό του κινητού και πιέζει για αυτοκίνητο, εν πάση περιπτώσει φυλάει την επιθετικότητά του για παραδίπλα. Οχι βέβαια για το καπιταλιστικό φροντιστήριο, που κανένα στοιχειωδώς υγιές ψυχικά Ελληνόπουλο δεν θα σκεφτόταν ποτέ να καταλάβει, αφού το φροντιστήριο είναι δουλειά, και ως γνωστόν -αφού business is business- με τη δουλειά παίζουν μόνον οι ηλίθιοι.

Ο χώρος λοιπόν που προσφέρεται για εκτόνωση δεν είναι άλλος από τη δημόσια δωρεάν παιδεία σε όλες τις βαθμίδες. Εδώ -όπου εννοείται ότι διδάσκονται σε μεγάλο βαθμό και τα μη εργαλειακά, δηλαδή τα άχρηστα-μια κατηγορία νέων, η συμπαθέστερη, γυρεύει να νιώσει ότι υπάρχει, ενώ μια άλλη που δεν εκφράζει το σύνολο, αλλά δεν είναι και καθόλου αμελητέα αφού είναι ικανή να δίνει το κλίμα, μπορεί να χλευάσει, να τεμπελιάσει, να καταστρέψει, να ασκήσει τη βία της κατά των πάντων. Με λίγα λόγια, η πλανητική βία της πολεμόχαρης παγκοσμιοποίησης, η υλική και συμβολική βία του συστήματος, κάποτε ενισχυμένη από τη βία των πορνοκινητών και του Διαδικτύου -συνδυασμένη με την παραδοσιακή βία των τοπικών μας κοινωνιών- βρίσκουν συχνά το σχολείο (για το οποίο κάποτε λέγαμε πως όταν ανοίγει, κλείνει μια φυλακή) για να εκφραστούν με όλη τους τη μεγαλοπρέπεια.

Χωρίς ψευδαισθήσεις θα αναγνωρίσουμε ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια κατάσταση -όχι μόνον ελληνική- που δεν μπορεί να συνεχίσει ως έχει, παρά με όλο και μεγαλύτερους κινδύνους για τα σύνολα και για τα άτομα. Η αυταρχική και συντηρητική λύση είναι προφανής και φανερά είτε υπαινικτικά εξαγγελμένη με μια ουσιαστική ομοφωνία που υπερβαίνει τα στενά κομματικά όρια.

Μια παιδεία εργαλειακή και τεχνοκρατική στο περιεχόμενό της, βασισμένη όχι στη βαθύτερη συναίνεση αλλά στην επιτήρηση, της οποίας η αιχμή θα αποτελείται από ένα «μη κερδοσκοπικό» τμήμα, που θα ρέπει προς το απλώς ιδιωτικό. Κόμματα, κεφάλαιο, συνδικαλιστές και φοιτούντες σπρώχνουν σήμερα μέσα από την ίδια τους την αδιέξοδη αντιπαράθεση πλειοψηφικά προς μια τέτοια κατάσταση. Αντίπαλη προς την πρόταση αυτή είναι η πραγματικότητα μιας παιδείας ουσίας, όπου ο δάσκαλος, ο μαθητής και το μάθημα δεν αποτελούν προσχήματα. Οσο και αν η λέξη «ουσία» αφήνει αδιάφορους κρατούντες και αμφισβητούντες και προκαλεί γενικότερη αλλεργία στη μεταμοντέρνα εποχή μας, μια τέτοια παιδεία υπάρχει και θα συνεχίσει να υπάρχει, αποτελώντας τη μόνη υπαρκτή αφετηρία εναλλακτικής πορείας.

Διάβασα πριν από καιρό στο in.gr ένα άρθρο που το βρήκα ενδιαφέρον με τίτλο:
«Μαγνητικός μιμητισμός Κοινωνικές τάσεις ακολουθούν τους νόμους του μαγνητισμού»
Αφορά μια έρευνα Γάλλων ερευνητών που συσχετίζουν κοινωνικές συμπεριφορές με τους νόμους του μαγνητισμού…

Παρίσι. Ορισμένες μόδες και κοινωνικές συμπεριφορές ακολουθούν τους νόμους του μαγνητισμού, διαπίστωσαν Γάλλοι ερευνητές που δοκίμασαν να εξηγήσουν με όρους φυσικής φαινόμενα όπως η διάδοση των κινητών και ο συγχρονισμός του χειροκροτήματος. Η έρευνα έδειξε ότι ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι μιμούνται ο ένας τον άλλο και διαμορφώνουν μια νέα «κοινή γνώμη» ακολουθεί το νόμο που περιγράφει τη συμπεριφορά των ατόμων σε ένα μαγνητικό υλικό.
Όπως αναφέρει το περιοδικό New Scientist, οι ερευνητές θέλησαν να δημιουργήσουν ένα μοντέλο που εξηγεί τρεις κοινωνικές τάσεις: την πτώση του ρυθμού γεννήσεων στα τέλη του 20ού αιώνα στην Ευρώπη, την ταχύτατη διάδοση της κινητής τηλεφωνίας και τον τρόπο με τον οποίο το κοινό σε μια συναυλία σταματά κάποια στιγμή να χειροκροτεί. Η μελέτη βασίστηκε στην υπόθεση ότι και στις τρεις αυτές περιπτώσεις, οι άνθρωποι δεν ακολουθούν τις αποκλειστικά δικές τους προτιμήσεις, αλλά ως ένα βαθμό μιμούνται και τους άλλους.
«Η μίμηση έχει βαθύτατες βιολογικές ρίζες ως στρατηγική επιβίωσης» σχολιάζει ο Ζαν-Φιλίπ Μπουσάρ της γαλλικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, ο οποίος συνεργάστηκε στη μελέτη με τον Κουεντίν Μισάρ της Σχολής Βιομηχανικής Φυσικής στο Παρίσι. Για παράδειγμα, τείνουμε να μιμούμαστε άτομα τα οποία υποψιαζόμαστε ότι γνωρίζουν κάτι που δεν γνωρίζουμε εμείς.
Το μοντέλο που ανέπτυξαν οι ερευνητές βασίστηκε στη φυσική του μαγνητισμού. Όταν ένα μαγνητικό υλικό βρεθεί μέσα σε ένα μαγνητικό πεδίο, τα σπιν (γωνιακή ορμή) των ατόμων του υλικού τείνουν να αποκτήσουν όλα μια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Το ενδιαφέρον είναι ότι το σπιν του κάθε ατόμου μπορεί να επηρεάζεται από τα σπιν γειτονικών ατόμων και να ευθυγραμμίζεται με αυτά. Ακόμα και αν το πεδίο αλλάζει κατεύθυνση αργά και σταθερά, τα σπιν των ατόμων συχνά αλλάζουν όλα μαζί απότομα. Ομοίως, οι άνθρωποι έχουν την τάση να μιμούνται τους γύρω τους. Η απότομη διάδοση των κινητών, ένα είδος απότομου άλματος, ακολουθεί την μαθηματική περιγραφή της μεταβολής των σπιν. Το ίδιο μοντέλο εξακριβώθηκε ότι ισχύει και για την πτώση του ρυθμού γεννήσεων και το σταμάτημα του χειροκροτήματος.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η μεταβολή της «κοινής γνώμης» ολοένα και επιταχύνεται, με το μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων να αλλάζει γνώμη κοντά στο χρονικό σημείο της μέγιστης αλλαγής.

Περί Γεωγραφίας …χωρίς περαιτέρω σχόλια

Σε έρευνα που διενήργησε ο κ. Ιωάννης Pέντζος, καθηγητής στο τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογί ας και Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Σύγχρονη Εκπαίδευση» συμμετείχαν 499 μαθητές γυμνασίων και λυκείων από όλη την Ελλάδα, οι περισσότεροι εκ των οποίων -και κυρίως τα κορίτσια- τα βρήκαν σκούρα όταν τους ζητήθηκε να αναγνωρίσουν δέκα χώρες που είχαν ση μειωθεί με αριθμούς επάνω στον παγκόσμιο χάρτη.

Συγκεκριμένα, επρόκειτο για το Μεξικό, τη Βολιβία, την Αργεντινή, τη Λιβύη, το Σουδάν, το Ζαΐρ, το Ιράν, την Παπούα – Νέα Γουινέα, την Πολιτεία της Aλάσκα των HΠA και τη Γροιλανδία.

Tο 80,96% των μαθητών έδωσε μόλις τέσσερις απαντήσεις, ενώ είναι εντυπωσιακό ότι το 43,49% δεν απάντησε σωστά για καμία χώρα. Kαι τις δέκα χώρες βρήκαν μόλις ένα κορίτσι (0,41%) και έξι αγόρια (2,37%).
Tην ίδια ώρα, οι μαθητές απέρριψαν σχεδόν ολοσχερώς τον χαρακτηρισμό «μικρή χώρα» για την Ελλάδα. Tο 35% απάντησε ότι είναι «μεσογειακή», το 31,26% «ηρωική», το 17,6% «ευρωπαϊκή» και μόλις το 1,2 % «βαλκανική».

Όπως τονίζει ο κ. Pέντζος, η επιλογή της «ηρωικής» εκτιμάται ότι «είναι αποτέλεσμα της επικρατούσας παιδαγωγικής ιδεολογίας στο πλαίσιο του ελληνικού συστήματος», ενώ η σχετικά μειοδοτημένη «ευρωπαϊκή» επιλογή των παιδιών μπορεί να εκφράζει τη δική τους αβεβαιότητα ως προς τη σημασία του όρου «ευρωπαϊκός».
Από την έρευνα προκύπτει, ακόμη, πως οι πλέον ανεπιθύμητοι προορισμοί για τους μαθητές είναι οι γειτονικές χώρες -όπως η Τουρκία, η Αλβανία, η Βουλγαρία και η Γιουγκοσλαβία- αλλά και η Γερμανία και η Kίνα.
Αντίθετα, το 42,08% των ερωτηθέντων δήλωσε ως πιο επιθυμητό τόπο τη Γαλλία (και κυρίως το Παρίσι), το 37,67% την Ιταλία (Ρώμη και Βενετία), το 35,47% τις HΠA (Νέα Υόρκη και Λος Άντζελες) και το 32,06% τη Βρετανία (Λονδίνο)

γλώσσα 1 η [γlósa] O25 : I1α. μυώδες, σαρκώδες και ευκίνητο όργανο που βρίσκεται μέσα στη στοματική κοιλότητα: Στη ~ βρίσκονται τα γευστικά νεύρα. O καφές μού έκαψε τη ~. Στέγνωσε η ~ μου από τη δίψα. Tα καλά παιδιά δε βγάζουν τη γλώσσα, για να κοροϊδέψουν. H διχαλωτή ~ του φιδιού. (έκφρ.) έγινε η ~ μου παπούτσι / τσαρούχι, στέγνωσε. ΦP μου βγαίνει η ~, κουράζομαι, ταλαιπωρούμαι. || Kαπνιστή / βραστή ~, μοσχαρίσια ή βοδινή γλώσσα ως φαγητό. β. η γλώσσα ως όργανο ομιλίας: H ~ παίζει βασικό ρόλο στην άρθρωση των φθόγγων. Mπερδεύεται η ~ του, δυσκολεύεται στην άρθρωση των λέξεων. (έκφρ.) ξύλινη* ~. ΦP βγάζω ~ / έχω μακριά / μια ~, αυθαδιάζω. κατάπιε τη ~ του, έμεινε άναυδος ή απλώς δε θέλει να μιλήσει. λύνεται η ~ κάποιου, αρχίζει να μιλά ελεύθερα και με ευχέρεια. τρέχει* η ~. τον τρώει* η ~ του. δένεται η ~ κάποιου, δυσκολεύεται να εκφράσει αυτό που σκέφτεται λόγω τρακ, κτλ.: Δέθηκε η ~ μου και δεν μπόρεσα να μιλήσω στο διευθυντή. μάλλιασε* η ~ μου. έβγαλε η ~ μου μαλλί*. ροδάνι* πάει η ~ (του). ψαλίδι* πάει η ~ (του). το έχω στη ~ μου / στην άκρη της γλώσσας μου, για λέξη που μας διαφεύγει. δεν κρατά τη ~ του, δεν μπορεί να κρατήσει ένα μυστικό. δάγκασε / φάε τη ~ σου!, μην κακομελετάς. οι κακές γλώσσες, γι΄ αυτούς που σχολιάζουν κακόβουλα τους άλλους. στάζει η ~ (του) φαρμάκι / μέλι, μιλά με κακία / με καλοσύνη. ΠAP H ~ κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει, για το μεγάλο κακό που μπορούν να προκαλέσουν οι διαβολές. 2. (μτφ.) ό,τι μοιάζει με γλώσσα, κυρίως στο σχήμα: ~ παπουτσιού. ~ καμπάνας. ~ κλειδαριάς, γλωσσίδι. Γλώσσες φωτιάς. ~ γης. II1α. σύστημα επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων, που χρησιμοποιεί τους φθόγγους για τη μετάδοση σκέψεων, γνώσεων, πληροφοριών, επιθυμιών και συναισθημάτων: Eλληνική / γαλλική ~. Mιλάει δύο ξένες γλώσσες. Kαθηγητής ξένων γλωσσών. Iνδοευρωπαϊκές / ασιατικές / συγγενικές γλώσσες. Mητρική ~. Nεκρή ~, που δε μιλιέται πια. ANT Zωντανή ~. Tεχνητή ~. Φυσικές γλώσσες. Συνθηματική ~. (γνωμ.) (η) λανθάνουσα* ~ λέει (πάντα) την αλήθεια / (απαρχ.) ~ λανθάνουσα τα αληθή λέγει. πριν μιλήσεις να βουτάς* τη ~ στο μυαλό. να μην προτρέχει* η ~ της διανοίας. || μητέρα* ~. αδελφές* γλώσσες. || οι διάφορες μορφές μιας εθνικής γλώσσας στη διάρκεια της ιστορικής διαδρομής της (τα επίθετα έχουν σε μεγάλο βαθμό ουσιαστικοποιηθεί): Aρχαία / μεσαιωνική / νεοελληνική ~. Kαθαρεύουσα / δημοτική ~. β. ο ιδιαίτερος τρόπος έκφρασης ενός ατόμου, μιας κοινωνικής ομάδας ή μιας επιστήμης: Zωντανή / πλούσια / γλαφυρή / χυδαία / ιδιωματική / μάγκικη / δημοσιογραφική / ποιητική ~. Eπίπεδο* γλώσσας. H ~ του Παλαμά / του Kαζαντζάκη, το ύφος, το στιλ. || για κατανόηση, για πνευματική επικοινωνία: Πρέπει να αναζητήσουμε μια καινούρια ~ για να απευθυνθούμε στα παιδιά. ΦP μιλώ την ίδια ~ με κπ., μπορώ να επικοινωνήσω, να συνεννοηθώ: Eμείς οι δύο δε μιλάμε την ίδια ~, δεν μπορούμε να συνεννοηθούμε. 2. (μτφ.) οποιοδήποτε άλλο μέσο, εκτός από το λόγο, που βοηθάει στη συνεννόηση: H ~ των κωφαλάλων. H ~ των ματιών / των χεριών. H ~ των λουλουδιών / των χρωμάτων / των αριθμών. H ~ των μελισσών. Γλώσσες των ηλεκτρονικών υπολογιστών, μια καθορισμένη συλλογή χαρακτήρων και κανόνων, η οποία χρησιμοποιείται για το σχηματισμό συμβόλων, λέξεων κτλ., καθώς και οι κανόνες για το συνδυασμό τους σε κατανοητές για τους υπολογιστές έννοιες. || για τα εκφραστικά μέσα μιας τέχνης: H ~ της μουσικής / του κινηματογράφου. 3. (φιλολ.) λέξη ή έκφραση απαρχαιωμένη ή ξένη προς την καθημερινή χρήση που χρειάζεται ερμήνευμα: Oι γλώσσες του Hσυχίου. (Από το λεξικό της κοινής νεοελληνικής του Τριανταφυλλίδη)

Πολλές φορές «μαλώνω» στο σχολείο με συναδέλφους για τις ατέλειωτες ασκήσεις της γραμματικής, για τα ατέλειωτα κατεβατά των ρημάτων και των ουσιαστικών που κλίνονται, τις ανούσιες αναγνωρίσεις των λέξεων, τους κανόνες που ζητούνται για απομνημόνευση από την πρώτη τάξη του δημοτικού ακόμη. «Μαλώνω» γιατί θεωρώ πως καταναλώνεται κόπος και χρόνος, πολύς κόπος και χρόνος, όχι για να γνωρίσουν οι μαθητές μας τον πλούτο της γλώσσας μας, να γίνουν καλύτεροι χειριστές της αλλά για μια τυπολατρική προσέγγισή της. «Μαλώνω» γιατί οι χιλιάδες, πολλές φορές κακοτυπωμένες, φωτοτυπίες «γλωσσικών ασκήσεων» έχουν αντικαταστήσει τη χαρά της ανάγνωσης ενός βιβλίου, έχουν εξοβελίσει το γοητευτικό ψάξιμο μέσα στις γραμμές ενός κειμένου για εικόνες και συναισθήματα, έχουν αναγάγει τη συζήτηση μέσα στην τάξη σε παράλληλους ασύνδετους μονολόγους. «Μαλώνω» γιατί κάνουμε τα παιδιά μας, τους μαθητές μας, παπαγαλάκια που τελικά αποστρέφονται αυτό που μιλούν.

Συζητούσα με παλιούς μαθητές μου, στο Γυμνάσιο τώρα, τι καταλαβαίνουν στα Αρχαία. Η απάντηση ήταν ένα πελώριο ΤΙΠΟΤΑ. Ένα τίποτα για να «αποδείξουμε», αλήθεια σε ποιους, ότι είμαστε γνήσιοι απόγονοι του Περικλέους και της Ασπασίας… Δεν ασπάζομαι τη λογική «πονάει πόδι – κόβεις πόδι» αλλά μάλλον έχει δίκιο ο Εμμανουήλ Κριαράς όταν απαντώντας στην ερώτηση του Π. Ανδριανέση «Υποστηρίζετε πως η ελληνική γλώσσα δεν είναι μία, έτσι δεν είναι;» (Διαβάζω, μηνιαία επιθεώρηση του βιβλίου, 1/2006, τ. 459) τονίζει: «Μα βέβαια! Αφού ο Νεοέλληνας δεν μπορεί να διαβάσει την αρχαία ελληνική γραμματεία, πώς είναι μία η γλώσσα; Αν ήταν, θα την καταλάβαινε! Και παίζεις με τη γλώσσα όταν λες ότι είναι μια γλώσσα με δύο μορφές. Μα τότε είναι δύο γλώσσες! Θα διαμαρτυρηθούν κάποιοι αλλά, πώς να το κάνουμε, όταν δεν καταλαβαίνεις μια γλώσσα, είναι άλλη από τη δική σου. Τα αρχαία είναι η παλιότερη μορφή της σημερινής ελληνικής γλώσσας, συνεπώς είναι μια άλλη γλώσσα. Είναι ελληνική και αυτή, δεν είναι ξένη, είναι δική σου, αλλά είναι άλλη. Και η σύγχυση επιτείνεται και από το γεγονός ότι δεν είναι όσο π.χ. τα γαλλικά από τα γερμανικά. Είναι ελληνική γλώσσα, από λεξιλογική άποψη υπάρχει μεγάλη συγγένεια (βλ. άνθρωπος, ουρανός, προσκυνώ), αλλά από τυπολογική άποψη οι διαφορές είναι μεγάλες (ελπίς, -ος / ελπίδα, -ας). Αντί να βελτιώσουμε τη σημερινή κατάσταση και να διδάσκουμε τα αρχαία στο Λύκειο, προσθέτουμε ώρες στο Γυμνάσιο. Αυτή είναι εγκληματική πολιτική. Δε μαθαίνει έτσι ο Ρωμιός τη γλώσσα του. Αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε είναι να γινόταν στο γυμνάσιο ένας απλός υπαινιγμός για την αρχαία γλώσσα, με αφετηρία εκείνα που ισχύουν στη νέα, τα οποία απαραιτήτως οφείλουν να γνωρίζουν οι μαθητές στο γυμνάσιο.»

Κι έρχεται κοντά σ’ αυτά η ερώτηση στη Βουλή του νυν Υπουργού Δημόσιας Τάξης κ. Βύρωνα Πολύδωρα προς τον υπουργό Εσωτερικών Προκόπη Παυλόπουλο και την υπουργό Παιδείας Μαριέττα Γιαννάκου, «εάν είναι στις προθέσεις της κυβέρνησης η νομοθετική ρύθμιση για την άρση της επικρατούσας αντισυνταγματικότητας, με την εισαγωγή της προαιρετικής χρήσης του πολυτονικού συστήματος γραφής στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα». (news.in.gr  01/09/05) Εκεί δε που πας να συνέρθεις να σου και η Ιερά Σύνοδος που σε ειδική παρακαλώ συνεδρίασή της ζητά «να σταματήσει η ολισθηρή πορεία των γλωσσικών μας πραγμάτων και να επανέλθει παντού το παραδοσιακό τονικό σύστημα. (πολυτονικό).  Έτσι, θα είμαστε συνεπείς προς τη συνέχεια και τη διαχρονικότητα του Ελληνισμού, υπέρ της οποί- ας η Ορθόδοξος Εκκλησία έχει δώσει σκληρούς αγώνες καταθέτουσα το πνεύμα Της και το αίμα Της». (http://www.ecclesia.gr)

Στο θέατρο του παραλόγου δεν μπορούσαν να λείπουν και οι θεωρίες της συνωμοσίας. Ο κύριος Χριστόδουλος σε ομιλία του σε ημερίδα της ειδικής συνοδικής επιτροπής πολιτισμικής ταυτότητας, με θέμα «Μονοτονικό: Εμπειρία 24 ετών», αφού είπε ότι το μονοτονικό επιβλήθηκε βιαίως ανακάλυψε εκδοτικά συμφέροντα και πολυεθνικές εταιρείες πίσω από αυτή την απόφαση. Έκανε δε ειδική αναφορά «στην πολυεθνική Olivetti, που εισόρμησε αμέσως έτοιμη στην αγορά, με μονοτονικές γραφομηχανές και όποιους άλλους εκρύπτοντο πίσω της» !!!!!!!! (news.in.gr 22/05/06)

Δεν ξέρω αν τα παραπάνω φαίνονται μόνο σε μένα γραφικά αλλά έχει ενδιαφέρον και η προσπάθεια που γίνεται αυτές οι απόψεις πέρα από τα «πατριωτικά» και «θρησκευτικά» επιχειρήματα να αποκτήσουν και «επιστημονική» βαρύτητα. Στην προαναφερόμενη ειδική συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου έγινε αναφορά και σε «πειράματα και μελέτες ψυχιάτρων που κατέδειξαν ότι η χρήση του μονοτονικού αύξησε την δυσλεξία στα παιδιά». (news.in.gr 19/10/05) Δεν είναι η πρώτη φορά που διάβασα κάτι τέτοιο. Το πρωτάκουσα στην εξομοίωση, όχι στο μάθημα της Γλωσσολογίας αλλά στο ποτ πουρί μάθημα της κ. Τζάνη. Αργότερα διάβασα και διάφορα άρθρα σε εφημερίδες και στο Internet. Για την «έρευνα» αυτή μου άρεσε το κείμενο, το οποίο και παραθέτω, του κ. Σπύρου Α. Mοσχονά. Ο κ. Μοσχονάς είναι επίκουρος καθηγητής Γλωσσολογίας στο Τμήμα Επικοινωνίας και M.M.E. του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Λογικά σφάλματα μιας «επιστημονικής έρευνας» και η «θεραπεία» διά των αρχαίων Σπύρος Α. Mοσχονάς

Τέλη Μαΐου – αρχές Ιουνίου του 2004 παρουσιάστηκαν στον Τύπο, με τις γνωστές υπερβολές και κινδυνολογίες, τα πορίσματα μιας «έρευνας»* που αποδείκνυε, υποτίθεται, ότι μαθητές των τριών πρώτων τάξεων του δημοτικού σχολείου που μαθαίνουν το πολυτονικό σύστημα ορθογραφίας έχουν καλύτερες σχολικές επιδόσεις από τους μαθητές που μαθαίνουν ανάγνωση και γραφή με το καθιερωμένο από το 1982 μονοτονικό σύστημα. Οι τελευταίοι αυτοί (όλοι δηλαδή οι μαθητές των δημόσιων δημοτικών σχολείων) παρουσιάζουν, σύμφωνα με την «έρευνα», δυσλεξίες κ.ά. αντιληπτικές και μαθησιακές δυσκολίες. Στους φόβους των μονίμως «ανησυχούντων» για τη γλώσσα μπορούσαν τώρα να προστεθούν οι φοβίες όλων των γονέων της χώρας. Παραλήρημα Αυτής της «έρευνας» τα πορίσματα ανακοινώνονται στον τόμο με τον εύγλωττο τίτλο «Η εκδίκηση των τόνων». Για το είδος και το ύφος της «έρευνας» προϊδεάζει η εκτενής «Εισαγωγή (υπό μορφήν συνεντεύξεως)» του ψυχιάτρου Ιωάννη Κ. Τσέγκου, διευθυντή του Εκπαιδευτικού-Ερευνητικού Τομέως του Ανοικτού Ψυχοθεραπευτικού Κέντρου, το οποίο πραγματοποίησε την «έρευνα». Πρόκειται για ανιστόρητη παρουσίαση όχι μόνο της ορθογραφικής μεταρρύθμισης, αλλά γενικότερα του γλωσσικού ζητήματος, ένα παραλήρημα που προέρχεται όχι από επιστήμονα, αλλά από έναν φανατικό που δεν κρύβει τις ιδεοληψίες του. Η ξενοφοβία και η περιφρόνηση των υποστηρικτών του μονοτονικού είναι τα σημάδια της επιστημοσύνης του I. K. Τσέγκου. Για το «κουτσούρεμα» της γλώσσας φταίνε όλοι: φταίνε οι προτεστάντες, ο Κίσιγκερ και οι Αμερικανοί, ήδη από τον 1821: «Μην ξεχνάμε ότι οι Αμερικανοί (ναι, Αμερικανοί!) προτεστάντες οργώνουν τη Μεσόγειο από τα τέλη του 18ου αιώνα», οι «δυτικοσπουδαγμένοι και οι δυτικόφρονες», οι «Παριζιάνοι» (Κοραής, Ψυχάρης, Κωνσταντίνος Καραμανλής – και αυτός από το Παρίσι μας ήρθε!), οι Γερμανοί που εκπαίδευσαν τον μαρξιστή Γληνό, οι νεωτερικοί και οι εκσυγχρονιστές όλων των εποχών, οι «ξερόλες» πανεπιστημιακοί· φταίνε «οι περί τον Καραμανλή φωστήρες (Ράλλης κ.ά.)», ο Γιάννης Κουτσοχέρας και ο Βερυβάκης, ο «ψυχαριστής πρεσβύτης της Θεσσαλονίκης κ. Κριαράς» (αλήθεια, σε ποια ιατρική σχολή διδάχτηκε ο Τσέγκος το ήθος του ηλικιακού ρατσισμού;)· φταίνε οι πολιτικοί (πλην ορισμένων· ο Μεταξάς, για να μην ξεχνιόμαστε, ήταν «νουνεχής και ήπιος»)· φταίνε τα κόμματα και η μεταπολίτευση «που ξεκατίνιασε τη δημοτική», ένα «ιδίωμα, το οποίο ουδαμού και ουδέποτε υπήρξε»: «Η κατεδάφιση της γλώσσας άρχισε το '76 μετά την πτώση της δικτατορίας ή, μάλλον, μετά την απόλυση των συνταγματαρχαίων (?) από τους υπερατλαντικούς «συμμάχους» μας». Ο δημοτικισμός, η ελληνική συμβολή στην πανευρωπαϊκή προσπάθεια ανάδειξης των δημωδών γλωσσών, εκφυλίζεται έτσι σε μια φτηνή, νεοορθόδοξης εμπνεύσεως θεωρία συνωμοσίας· μαζί και ολόκληρη η νεότερη πολιτική ιστορία του τόπου. Μένει βέβαια η «αμερόληπτη έρευνα», τα πορίσματα της οποίας θα μπορούσαν ενδεχομένως να κριθούν ανεξάρτητα από τις ιδεοληψίες του εμπνευστή της. Ας δούμε λοιπόν τι και πώς αποδεικνύει η «έρευνα» αυτή. Δύο ομάδες Πενήντα παιδιά, ηλικίας 6-9 ετών, που φοιτούν σε δημόσια σχολεία της Αττικής, χωρίζονται σε δύο ομάδες των είκοσι πέντε παιδιών. Η μία, η ομάδα ελέγχου, μαθαίνει ανάγνωση και γραφή σύμφωνα με το κανονικό πρόγραμμα των δημόσιων σχολείων. Η άλλη, η πειραματική ομάδα, παρακολουθεί επιπλέον, για ένα δίωρο την εβδομάδα, μαθήματα αρχαίων ελληνικών σε κάποιο ειδικό Κέντρο. Οι δύο ομάδες αξιολογούνται (με ειδικά τεστ δεξιοτήτων) πριν από την έναρξη των μαθημάτων και βρίσκονται ισοδύναμες (τα παιδιά και των δύο ομάδων έχουν τις ίδιες πάνω-κάτω δεξιότητες και νοημοσύνη). Αξιολογούνται και μετά τη λήξη του σχολικού έτους και διαπιστώνεται ότι τα παιδιά της πειραματικής ομάδας παρουσιάζουν στατιστικώς σημαντική βελτίωση των «οπτικοαντιληπτικών ικανοτήτων» τους (στα ειδικά τεστ έχουν, π.χ., καλύτερες επιδόσεις στη συναρμολόγηση αντικειμένων και στην αντιγραφή σχημάτων). Αφού η μόνη διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ήταν ότι η μία διδάχτηκε το πολυτονικό (μέσω των αρχαίων) και η άλλη το μονοτονικό, συμπεραίνεται ότι το πολυτονικό συμβάλλει στην ανάπτυξη των οπτικοαντιληπτικών ικανοτήτων των παιδιών. Επιπλέον, εικάζεται -αλλά εικάζεται μόνο- ότι το πολυτονικό συμβάλλει στη σχολική επίδοση και στην πρόληψη ή και στη θεραπεία μαθησιακών δυσκολιών, όπως της δυσλεξίας. Ακόμη και αν θεωρήσουμε άμεμπτη τη διεκπεραίωση της «έρευνας», στον σχεδιασμό και στην αξιολόγηση των πορισμάτων της υπάρχει ένα απλούστατο λογικό σφάλμα. Οι δύο ομάδες δεν επιδίδονται σε εναλλακτικές και αποκλειστικές δραστηριότητες (πολυτονικό έναντι μονοτονικού). Η μία κάνει κάτι παραπάνω από την άλλη. Η πειραματική ομάδα επιδίδεται σε μία επιπλέον εκπαιδευτική δραστηριότητα: μαθαίνει αρχαία. Θα μπορούσαν τα παιδιά της πειραματικής ομάδας να κάνουν δύο ώρες επιπλέον ζωγραφική· και πάλι, μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε, θα υπήρχε σημαντική βελτίωση της οπτικοαντιληπτικής ικανότητάς τους. Ή, ακόμη πιο χαρακτηριστικά, θα μπορούσαν τα παιδιά να διδάσκονται από την πρώτη δημοτικού μία ξένη γλώσσα, όπως συνιστούν πολλοί γλωσσολόγοι. Και πάλι, υποθέτουμε, θα έδειχναν βελτίωση όχι μόνο των οπτικοαντιληπτικών αλλά και των γλωσσικών δεξιοτήτων τους, αφού η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας αποδεδειγμένα ενισχύει τη φωνολογική και εν γένει τη γλωσσική συνειδητοποίηση και της μητρικής γλώσσας. Ας επαναλάβει λοιπόν ο Τσέγκος και οι συνεργάτες του το ίδιο πείραμα με μία ξένη γλώσσα αντί των αρχαίων. Θα έπρεπε τότε, με τον ίδιο συλλογισμό, να αποδεχτούν το ανακόλουθο συμπέρασμα ότι η εκμάθηση της ελληνικής πρέπει να αντικατασταθεί από την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας. Βέβαια, τη διεθνή και εγχώρια επιστημονική βιβλιογραφία για τη διγλωσσία, την εκμάθηση και διδακτική των γλωσσών παντελώς την αγνοούν οι «ερευνητές» μας. Ο Τσέγκος αναγνωρίζει ότι μαθαίνει κανείς τα αρχαία ελληνικά «όπως μαθαίνει μια ξένη γλώσσα», αλλά την αλήθεια αυτή γρήγορα την προσπερνάει. Οι «ερευνητές», σημειωτέον, δεν διέγνωσαν σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων στον εμπλουτισμό του λεξιλογίου, ο οποίος, υποτίθεται, επιτυγχάνεται με την εκμάθηση των αρχαίων, και κάνουν μεγάλες προσπάθειες να απεμπολήσουν διά της ερμηνείας, να κουκουλώσουν δηλαδή, το αρνητικό αυτό πόρισμα της «έρευνάς» τους. Το προφανέστατο Όπως έγραψε ο Εμμ. Κριαράς, «ο κοινός νους μάς λέει ότι δε χρειάζεται καμιά «ψυχιατρική» έρευνα για να αποδειχτεί το προφανέστατο: ότι απλοποίηση και ευκολία για τον μαθητή είναι να περιορίζονται τα τονικά και παρεμφερή στοιχεία (οξεία, περισπωμένη, ψιλή, δασεία) σε ένα» («Μακεδονία», 23/10/2005). Είναι παράδοξος πράγματι ο ισχυρισμός ότι μαθησιακές δυσκολίες όπως η δυσλεξία θεραπεύονται «ομοιοπαθητικά», δυσκολεύοντας μάλλον παρά απλουστεύοντας την ορθογραφία. Χρειάζεται ιδιαίτερη ευαισθησία όταν δημόσια καταπιάνεται κανείς με ζητήματα ψυχικής υγείας, που μπορούν να προκαλέσουν ανησυχίες αλλά και φρούδες ελπίδες σε πολλούς γονείς. Και την ευαισθησία αυτή δεν την είχαν ο I. K. Τσέγκος και οι συνεργάτες του, που έσπευσαν να ανακηρύξουν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία το μονοτονικό και κολυμβήθρα του Σιλωάμ τα αρχαία ελληνικά. * I. K. Τσέγκος, Θ. Ν. Παπαδάκης και Δ. Βεκιάρη: «Η εκδίκηση των τόνων: Η επίδραση των ''Αρχαίων Ελληνικών'' και του ''Μονοτονικού'' στην ψυχοεκπαιδευτική εξέλιξη του παιδιού – Συγκριτική μελέτη». Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα 2005, σελ. 15

Αν και τα νέα βιβλία είναι στην επικαιρότητα είπα να μη γράψω κάτι γι’ αυτά. Η επιμόρφωσή μας προχωράει καλά, όλες οι απορίες μας λύνονται σιγά σιγά και πανέτοιμοι τον Σεπτέμβριο θα σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων…