Διάλογος και πάλι και πάλι και ξανά…
Τέλος τριμήνου και οι συζητήσεις στο Γραφείο είναι για άλλη μια φορά για τη «βαθμολογία». Ακούω την κουβέντα λίγο πιο πέρα. Τους είπε ο Σύμβουλος να βάλουν «καλούς βαθμούς» ώστε να επιλέξουν οι μαθητές το μάθημά τους και του χρόνου. Διαφορετικά μπορεί να μην έχουν σχολείο να διδάξουν και να μετακινηθούν σε άλλη περιοχή…
Ελληνική εκπαίδευση του 21ου αιώνα και ένας νέος διάλογος για την Παιδεία ξεκίνησε. Με τον κλασσικό ελληνικό τρόπο. Βάζω τους «δικούς μου» σε μια επιτροπή, καλώ τους άλλους να μου πουν τη γνώμη τους και στο τέλος θα γίνει αυτό που θέλω εγώ. Δεν το μαρτυράω όμως απ’ την αρχή για να φανεί ότι είναι αποτέλεσμα του «διαλόγου». Με συνοπτικές φυσικά διαδικασίες γιατί ο χρόνος πιέζει. Μέχρι να έρθει ο επόμενος Υπουργός Παιδείας για να κάνει και αυτός τον δικό του διάλογο, για να πάρει τη σκυτάλη ο μεθεπόμενος και ο μεταμεθεπόμενος και…
~ ~ ~
Οι αναλφάβητοι του 21ου πρώτου αιώνα δεν θα είναι εκείνοι που δεν μπορούν να διαβάσουν και να γράψουν, αλλά εκείνοι που δεν θα μπορούν να μάθουν, να ξεμάθουν και να ξαναμάθουν» κάπου διάβασα ότι έλεγε ο Alvin Toffler[1] και νομίζω ότι έχει απόλυτο δίκιο.
Κοιτάζω και τα πρώτα κείμενα του νέου εθνικού διαλόγου και βλέπω να περιγράφονται οι παθογένειες τους ελληνικού σχολείου για άλλη μια φορά. Άρχισα να ασχολούμαι με τα της εκπαίδευσης πριν από 40 χρόνια και αν κατεβάσω απ’ τη βιβλιοθήκη ένα βίβλο που διάβαζα στα νεανικά μου χρόνια θα δω τις ίδιες διαπιστώσεις:
«…Η επίσημη παιδεία, αύτη με τούς υπουργούς, τις παράτες, την επίδειξη, τις εξετάσεις στηρίζεται στην περιφρόνηση του μαθητή, στο σκλάβωμα του μυαλού του και στην αδιαφορία για τα αισθήματά του! Το δικό μας το σχολειό έχει έναν ανώτερο σκοπό. Έχει σκοπό να βοηθήση τις νέες και τους νέους που θα το παρακολουθήσουν να γείνουν άνθρωποι. Να μάθουν να βλέπουν με τα δικά τους μάτια, νάκουνε με τα δικά τους αυτιά, να σκέφτωνται με το δικό τους κεφάλι, να αισθάνωνται με τη δική τους καρδιά και όχι μονάχα να παπαγαλίζουν ξένες σκέψεις και αισθήματα. Ο παπαγαλισμός δεν είναι σκέψη, ούτε αίσθημα, όπως ο παπαγάλος δεν είναι άνθρωπος.» έγραφαν π.χ. το 1922 στην εφημερίδα «Η Νεολαία», όργανο τη ΟΚΝΕ [2].
Κάτι συμβαίνει που δεν έχει να κάνει με την Παιδεία μόνο αλλά είναι πιο βαθύ. Έχει να κάνει με την πορεία αυτής της χώρας στο χρόνο τις αγκυλώσεις που κουβαλάει και τον τρόπο που κτίστηκε.
Έχουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που στηρίζεται διαχρονικά στην παπαγαλία και στην επίφαση της διδασκαλίας των «ανθρωπιστικών σπουδών». Εκπαιδεύουμε υποτίθεται το πνεύμα των μαθητών μας και τελικά το καταστρέφουμε μέσα από ένα βομβαρδισμό γνώσεων ασύνδετων μεταξύ τους. Μιλάμε για ίσες ευκαιρίες στη μόρφωση για όλα τα παιδιά και έχουμε δημιουργήσει ένα «απαιτητικότατο» σχολείο που ξεπετάει πρώτα τους «διαφορετικούς» μαθητές του και στη συνέχεια ευνουχίζει αυτούς που τα «καταφέρνουν».
Χρόνια τώρα συζητάμε για πόσους δασκάλους θα διορίσουμε και όχι τι θα κάνουν αυτοί δάσκαλοι, πόσα σχολεία θα χτίσουμε και όχι τι θα κάνουμε μέσα σ’ αυτά τα σχολεία, πόσες υποστηρικτικές δομές θα δημιουργήσουμε και όχι πως δουλεύουν αυτές οι δομές. Ζητάμε εργαστήρια και τα όργανα αραχνιάζουν στις προθήκες αχρησιμοποίητα, οι υπολογιστές παλιώνουν στα κουτιά τους. Διεκδικούμε επιμορφώσεις χωρίς να μιλάμε για τις επιμορφώσεις που συμμετέχουμε. [3] Θέλουμε ένα «άλλο σχολείο» και μόλις αυτό το «άλλο σχολείο» μας ξεβολεύει τότε διαπιστώνουμε ότι θέλουμε ένα «άλλο» του άλλου σχολείου.
Χρόνια τώρα η δημόσια «συζήτηση» για τα βιβλία εξαντλείται για το αν θα βάλουμε τους σκοτωμούς και τους βιασμούς των Τούρκων στα βιβλία της Ιστορίας ή αν η Γλώσσα καταστρέφεται απ’ την καινούρια γραμματική!
Χρόνια τώρα παραζαλισμένοι μικροαστοί βγάζουν λόγους για την σπουδαιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης, μιλάνε για ταξικούς φραγμούς στη μόρφωση (sic) και κάθε απόγευμα τρέχουν σαν τρελοί τα παιδιά τους σε κάθε φροντιστήριο που μπορείς να φανταστείς.
Έχουν όμως όλα τη λογική τους. Οι σύντροφοι του ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ με τη λειτουργία αυτής της εκπαίδευσης στήριζαν ένα τεράστιο πελατειακό σύστημα όπου όλοι λίγο πολύ απλά βολευόταν. Και από κοντά τους και οι σύντροφοι της κάθε φύσης Αριστεράς μονίμως αγχωμένοι μην τους κατηγορήσουν για ρεφορμιστές και συμβιβασμένους. Να συζητάνε άλλα στις παρέες και άλλα να λένε δημόσια.
Έχουν όμως όλα τη λογική τους. Σχολεία που χτιζόταν και συντηρούνταν ανάλογα με τις επιλογές τοπικών κομματαρχών και όχι πραγματικών αναγκών, χιλιάδες εκπαιδευτικοί που διοριζόταν και τακτοποιούνταν σε θέσεις κοντά στο σπίτι μέσα απ΄ ένα τεράστιο πλέγμα αποσπάσεων, μεταθέσεων, τοποθετήσεων, μια συνδικαλιστική νομενκλατούρα που ζούσε και θέριευε απ’ αυτά και έφερνε και τα αντίστοιχα ψηφουλάκια.
Έχουν όμως όλα τη λογική τους. Βιβλία που γράφονται και επιμορφώσεις που γίνονται με κριτήριο να απορροφηθούν τα «κονδύλια» χωρίς να αξιολογούνται ποτέ, εκπαιδευτικές δράσεις που εμφανίζονται και εξαφανίζονται σαν διάττοντες αστέρες στα σχολεία ανάλογα με τα κονέ στα Υπουργεία, ένα εξεταστικό σύστημα που συντηρεί εκτός από τις χιλιάδες διορισμένους εκπαιδευτικούς και χιλιάδες άλλους στα φροντιστήρια και την παραεκπαιδευση.
Διάλογος ξανά και σκέφτομαι: Εφτά δασκάλους έβαλε η συντρόφισσα Διαμαντοπούλου στην Πρώτη Δημοτικού με το «Νέο της Σχολείο». Εφτά δασκάλους στην πρώτη Δημοτικού ΜΟΝΑΔΙΚΟ φαινόμενο σε όλη την Υφήλιο. Με τα πρωτάκια να τρέχουν σαν ζαλισμένα κοτόπουλα και να ψάχνουν κάπου να σταθούν. Και τις επόμενες χρονιές το ίδιο βιολί. Και περιμένεις μετά να φτιάξεις ωρολόγια προγράμματα με «παιδαγωγικά κριτήρια», να συνδέσεις αντικείμενα, να δημιουργήσεις σχέσεις. Ποιος θα το συζητήσει αυτό; Και αν δεν είναι σωστό να μπαίνουν εφτά ποιος θα «διώξει» τους έξι;
[1] https://goo.gl/S7KG2s
[2] https://goo.gl/vCVTXo
[3] https://goo.gl/lF55WU