Πλίνθοι και κέραμοι x 3: Κείμενα που γράφτηκαν όχι για να ενημερώσουν, να καθοδηγήσουν αλλά αφορμές, ελπίζουμε, για συζήτηση. Ένα χάρτινο blog για να είμαστε και μέσα στη μόδα των καιρών.

Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμένοι διαφορετικών ανθρώπων έχοντας μαζί με δικά μου κείμενα και φωτογραφίες (ό,τι δεν έχει υπογραφή) σκέψεις του Γρηγόρη Λυμπεράκη, του Κώστα Χριστοδουλή και αποσπάσματα άλλων που διάβασα και κράτησα.

Αφορμή ήταν οι συζητήσεις γα τις πλατείες της Ισπανίας και η ελληνική εκδοχή τους, Έφεραν στην επιφάνεια σκέψεις και προβληματισμούς που γυροφέρνουν μέσα μου όλο αυτό το διάστημα. Σκέψεις και ερωτήματα που πολλές φορές αδυνατώ να απαντήσω:

– Ο επαναστατημένος λαός της Λιβύης ζητάει την βοήθεια της Δύσης, την «εγκαλεί» γιατί δεν επεμβαίνει πιο αποφασιστικά κι ε­μείς αυτό το καταδικάζουμε ομοφώνως σχεδόν.

– Ο επαναστατημένος λαός της Ισπανίας κάνει κατάληψη στις πλατείες και την επομένη στις εκλογές το Λαϊκό δεξιό κόμμα παίρ­νει 2.000.000 ψήφους παραπάνω.

Γέμισε ο τόπος κινήματα. Δεν πληρώνω, δεν δηλώνω, δεν απογράφομαι, δεν θέλω χωματερές, δεν, δεν, δεν… και η συντριπτική πλειοψηφία των συμπολιτών μας δε θέλει εκλογές, δηλαδή να συνεχίσουμε έτσι όπως πάμε, αλλά και όταν αυτές γίνουν, ανατροπές ουσιαστικές δεν προβλέπονται. Μάλλον κάποιος απ’ τους συνήθεις υπόπτους, βοηθούμενος από την αποχή, θα αναλάβει πάλι τη διαχείριση της ζωής μας.

Φτάνει να κατέβω στο δρόμο, να κατασκηνώσω στην πλατεία, να μην πληρώσω διόδια; Μήπως μερικές φορές, ίσως όχι για όλους αλλά για πολλούς, αυτά αποτελούν μια «σύγχρονη» μεταφορά  του «καναπέ» στο δημόσιο χώρο;

Ερμηνεύει την πολυπλοκότητα του κόσμου τα: «φονιάδες των λαών Αμερικάνοι», «είμαστε όλοι Έλληνες!!!»  ή δημιουργεί ιδεολογικά παράδοξα και «περίεργους» συγχρωτισμούς;

Δεν έχω απαντήσεις.

Παλιότερα ήμουν πιο ευτυχισμένος. Ο κόσμος όλος ήταν τακτοποιημένος στα κουτάκια του. Το καλό εδώ το κακό εκεί. Ή νόμιζα πως ήταν τακτοποιημένος.

Έφτανε το:

«Παιδιά σηκωθείτε να βγούμε στους δρόμους

γυναίκες και άντρες με όπλα στους ώμους

στο κόκκινο λάβαρο πάντα πιστοί…»

…και η πίστη!

Αχ αυτή η πίστη! Αυτή η βεβαιότητα, η σιγουριά που έχει κάποιος για κάτι. Σου λύνει πολλά προβλήματα. Σε κάνει σίγου­ρο. Ευτυχι­σμένο. Δεν το ψάχνεις. Είσαι σίγουρος πως κάνεις το σωστό. Και όσοι δεν το βλέπουν, πρόβλημά τους…

Σήμερα δε νιώθω το ίδιο. Και ψάχνω. Όχι για νέα πίστη αλλά για λόγια που θ’ ανοίξουν χαραμάδες σκέψης. Που θα μπορούν να με­του­σιωθούν σε δράσεις και σε πρακτικές όχι απλά εκτόνωσης αλλά και αλλαγής μιας πραγματικότητας που φαντάζει πολλές φορές τόσο πολύ άκαμπτη, τόσο πολύ στέρεη.

Σ’ αυτή την αναζήτηση κράτησα στην άκρη δυο κείμενα  ανθρώπων που «παρακολουθώ» δικτυακά,  για τις συγκεντρώσεις των «Αγανακτισμένων»  στο Σύνταγμα. Και τα δυο γράφτηκαν στην αρχή των συγκεντρώσεων, ο λόγος που τα κράτησα είναι αυτός. Έ­χουν μια πιο πηγαία, πιο «αγνή» τοποθέτηση σε σχέση με τις χιλιάδες αναλύσεις που ακολούθησαν:

Το πρώτο είναι του Ν. Σαραντάκου από το ιστολόγιό του «Οι λέξεις έχουν τη δική τους σημασία»:

Επειδή πήγα κι εγώ στο Σύνταγμα… (26 Μαΐου 2011)

…Η συγκέντρωση, κατά γενική ομολογία, ήταν πετυχημένη. Δεν ξέρω να υπολογίζω αριθμούς, πάντως είχε πολύ κόσμο. Πολύ κόσμο και κυρίως νέους, πολλές κοριτσοπαρέες, πολλά παιδιά με ποδήλατα, όμως είχε και μεγαλύτερους. Σημαίες (ελληνικές βέβαια) δεν είδα πολλές, ενώ τα δελτία ειδήσεων διέκριναν πλήθος, ίσως ήταν σε άλλη συγκέντρωση…

Το ισπανικό πανό της φωτογραφίας είναι απάντηση στην είδηση-αρβύλα ότι στη Μαδρίτη σηκώθηκε πανό που έγραφε «Σιγά, οι Έλληνες κοιμούνται» ή κάτι ανάλογο. Για τους μη ισπανομαθείς, γράφει: «Ξυπνήσαμε! Τι ώρα είναι; Τώρα είναι ώρα να φύγουνε!» Αυτό το πανό δεν είχε υπογραφή, αλλά νομίζω ότι το έφεραν (αόριστος) μέλη του Μετώπου Αλληλεγγύης και Ανατροπής.

Υπήρχε άλλο ένα πανό που έδειχνε ένα ελικό­πτερο, που ο έλικάς του είχε (νομίζω) σχήμα ανοι­χτής παλάμης, και έγραφε Ουστ! Μετά ήρθε και ένα τρίτο πανό που το υπέγραφε ο Σύλλογος Επισφαλών και Ανέργων και που ήταν ελληνοϊσπανικό: Para todos todo – Για όλους όλα. Αυτά τα τρία πανό ήταν ακίνητα, τοποθετημένα μπροστά στον Άγνωστο. Υπήρχε κι ένα περιφερόμενο, που έλεγε «Ξυπνήσαμε». Άλλοι κρατούσαν αυτοσχέδια αφισάκια τυπωμένα στον εκτυπωτή όπως ERROR 404 – DEMOCRACY NOT FOUND. Και ένας μοναχικός σήκωνε δύο «πικέτες» -μία για τη διαφθορά και μία για τη σύνταξή του, 380,60 ευρώ.

Επειδή πήγα απροειδοποίητα, δεν είχα παρέα κι έτσι γύριζα όλη την ώρα πέρα-δώθε -βρήκα αρκετούς γνωστούς. Δεν υπήρχε ή δεν μου φάνηκε να υπάρχει κάποια πολυμελής οργανωμένη ομάδα που να φωνάζει συνθήματα, ενώ λίγες ήταν και οι ντουντούκες και οι περισσότεροι που είχαν ντουντούκα λες και έκαναν διαγωνισμό πoιος θα πει τη μεγαλύτερη εξυπνάδα. Από αυτά τα περίπλοκα συνθήματα κανένα δεν έπιασε, του­λάχιστον εκεί που ήμουν εγώ. Το σύνθημα που άκουσα συχνότερα ήταν «Εεεε -Ωωωω Πάρτε το μνημόνιο και φύγετε από δω – Ουστ». Πολύ ακού­­στηκε και το «Κλέφτες!» ενώ λιγότερο το «Φέρτε πίσω τα κλεμμένα». Δεν επιχείρησα να φωνάξω «Πολιτικοί το δίκαιον!». Ακούστηκαν και κάμποσα υβριστικά συνθήματα που η μαμά μου δεν με αφήνει να επαναλάβω -και που δεν θα τα επαναλάμβανα έτσι κι αλλιώς γιατί δεν μ’ αρέ­σουν -να καεί, να καεί και τέτοια. «Ο λαός απαιτεί τα λαμόγια στο Γουδί» (αλλά και «οι προδότες»), το παλιό «Δεν σε θέλει ο λαός πάρ’ τη μάνα σου και μπρος» (αλλά για άλλον γιο και άλλη μάνα τώρα). Κάμποσα συνθήματα ήταν αφιερωμένα στον αντι­πρόεδρο της κυβέρνησης, όπως «Πάγκαλε χο­ντρομπαλά, φέρε πίσω τα λεφτά» ή το σύνθετο «Όσο νυχτώνει το χρέος μεγαλώνει – κι εσύ μ* Πάγκαλε φουσκώνεις σαν μπαλόνι». Επίσης, «Παπανδρέου παπατζή – δεν τα φάγαμε μαζί». Για άλλους υπουργούς δεν ακούστηκαν συνθήματα.

Οι δυνάμεις της τάξεως είχαν αποκλείσει την πρόσβαση στον Άγνωστο -ήταν όμως χαλαροί και  είδα πολλούς να συζητάνε με συγκεντρωμένους. Έτσι κι αλλιώς, μπαγουδικά συνθήματα δεν άκουσα. Αντίθετα, ακούστηκε το γνωστό σύνθημα για τους αλήτες, ρουφιάνους δημοσιογράφους, όταν μια ομάδα συγκεντρωμένων είδε κάποιους να φωτογραφίζουν από την ταράτσα της Μεγάλης Βρετανίας (από εκεί που πυροβολούσαν στις 3 Δεκεμβρίου 1944). Και βέβαια, πολλές ανοιχτές παλάμες και πάρα πολλοί που φωτογράφιζαν είτε με φωτογραφικές είτε με κινητά.

Αυτά για τη συγκέντρωση. Τι θα γίνει στη συνέχεια, δεν το ξέρω, αλλά χάρηκα για την μεγάλη προσέλευση. Λένε ότι οι συγκεντρώσεις αυτές λειτουργούν εκτονωτικά, δεν αποκλείω να έχουν δίκιο, αλλά προς το παρόν δεν συμφωνώ.

Τι θα γίνει γενικότερα, επίσης δεν το ξέρω. Ομολογώ πάντως ότι με ξένισε πάρα πολύ η δήλωση της Μαρίας Δαμανάκη, ότι Το σενάριο της απομάκρυνσης της Ελλάδας από το ευρώ βρίσκεται πλέον στο τραπέζι καθώς και η μεθόδευσή του.

Το ίδιο θα με ξένιζε, ας πούμε, αν έβγαινε ένας υπουργός κι έλεγε ότι δρομολογείται αναστολή μερικών άρθρων του Συντάγματος. Το λέω αυτό επειδή, απ’ όσο ξέρω, αποπομπή από την ευρωζώνη δεν νοείται – σήμερα τουλάχιστον. Και επειδή, όπως το βλέπω, το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό, κάθε άλλο. Είναι όλη η περιφέρεια της ευρωζώνης που βρίσκεται λίγο-πολύ στην ίδια μοίρα ή ίσως όλοι οι εργαζόμενοι της Ευρώπης.

Το δεύτερο είναι του Θ. Γεωργακόπουλου απ’ τη δική του σελίδα:

Τί Γίνεται Όταν Μένουν Ελάχιστα Να Μας Ενώνουν:

Οι Αγανακτισμένοι, Η Ισπανία Και Η Επανάσταση (25 Μαΐου 2011)

Αν ξεδιαλέξεις όλα όσα μπορούν να χωρίσουν τους ανθρώπους και τα βάλεις στην άκρη, θα σου έχουν μείνει μόνο αυτά που τους ενώνουν. Αυτό έγινε χτες στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις, από ότι φαίνεται: Μερικές χιλιάδες Έλληνες άφησαν στην άκρη οτιδήποτε θα μπορούσε να τους χωρίσει σε ομάδες, και κατέβηκαν στην πλατεία για να διαμαρτυρηθούν, μιμούμενοι τους Ισπανούς που κάνουν το ίδιο εδώ και δέκα μέρες. Η επιτυχία της εκδήλωσης είναι κάτι εξ’ ορισμού θετικό και ευχά­­ριστο, αν όμως ψάξεις λίγο το θέμα και το σκεφτείς, βγαίνουνε κι άλλα συμπεράσματα, πιο λυπητερά.

Εξηγούμαι:

Το καλό της υπόθεσης

Το καλό της υπόθεσης είναι ότι αυτοί που πήγαν εκεί πέρα πέρασαν ωραία, κι αυτό δεν είναι κάτι επιφανειακό ή ασήμαντο. Το να νιώθεις μέρος ενός πράγματος σημαντικότερου από τον ε­αυτό σου και να δραστηριοποιείσαι σε κάτι διαφορετικό από όσα κάνεις κάθε μέρα είναι θεμελιώδες κομμάτι της ανθρώπινης εμπειρίας. Είναι το ίδιο που νιώθει ο Atenistas όταν μαζεύει την πλαστική σακούλα, ας πούμε. Δεν αλλάζει τον κόσμο, δε λύνει τίποτα, αλλά είναι κάτι, και σε κάνει να νιώθεις λίγο πιο πλήρης και λίγο πιο ενάρετος. Μπορεί βέβαια να γίνει και επικίνδυνο αυτό, να νομίσεις δηλαδή ότι όντως αλλάζεις τον κόσμο και να εφησυχάζεις, αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία. Η χαρά της συμμετοχής είναι σημαντικό πράγμα.

Ακόμα πιο σημαντικό: Το ότι έγινε μια διαδήλωση στο κέντρο της Αθήνας και κανένα κεφάλι δεν άνοιξε, κανένα δακρυγόνο δεν έπεσε, κανένα αυτοκίνητο δεν κάηκε και καμιά βιτρίνα δεν έσπασε. Αυτό που πολύς κόσμος δεν ξέρει για την Ισπανία είναι πως οι διαδηλώσεις εκεί είναι φαινόμενο σπάνιο. Εδώ είναι φαινόμενο εξευτελισμένο. Ακούει ο άλλος «διαδήλωση» και το μυαλό του δεν πάει σε ενάρετες μάζες που διεκδικούν το αύριο, αλλά σε συνδικαλιστές και κομματόσκυλα, μπαχαλάκηδες και ΜΑΤ.

Η χτεσινή συγκέντρωση έδειξε ότι το να γίνει μια κανονική συγκέντρωση διαμαρτυρίας είναι κάτι το εφικτό σ’ αυτή τη χώρα, δεν υπάρχει μόνο στη σφαίρα της φαντασίας.

Το κακό της υπόθεσης

Για το κακό της υπόθεσης ας επιστρέψουμε στην πρώτη παράγραφο: Χτες οι παρευρισκόμενοι, αριστεροί και δεξιοί, φασίστες και άνθρωποι, νοικοκυραίοι και χίψτερ, βάλαν στην άκρη αυτά που τους χώριζαν για να μπορέσουν να συνυπάρξουν ειρηνικά στην πλατεία τέσσερις ώρες. Το αποτέλεσμα ήταν ότι έβαλαν στην άκρη τόσα πολλά πράγματα που τελικά δεν έμεινε σχεδόν τίποτα.

Η επιτυχία της συγκέντρωσης οφείλεται ακριβώς στο ότι δεν είχε κανένα απολύτως ιδεολογικό χρώμα και κανένα συγκεκριμένο αίτημα. Γιατί μόλις μπουν αυτά στη σαλάτα πάει περίπατο η συναίνεση: Οι ακροδεξιοί θα αρχίσουν τα δικά τους, οι αριστερές συνιστώσες τα δικά τους, οι κομμουνιστές το ίδιο, κάθε ένας θα θυμηθεί τον πόνο του και θα πει το παραμύθι του που δεν θα συμπίπτει με σχεδόν κανενός άλλου. Όλοι αγανακτισμένοι είναι, αλλά ο καθένας για τους δι­κούς του λόγους.

Το ίδιο, βέβαια, έγινε και στην Ισπανία. Το μανιφέστο της εκεί διαδήλωσης είναι τόσο κωμικά ασαφές και γυμνό από κακές πολιτικές λέξεις που το μόνο μήνυμα που περνάει είναι το «Δεν μας αρέσει η κατάσταση όπως είναι. Δεν ξέρουμε τί πρέπει να γίνει για να αλλάξει, και το ότι ψηφί­ζουμε συνέχεια τους ίδιους εδώ και 50 χρόνια δεν μοιάζει να έχει αποτέλεσμα, οπότε βρείτε τρόπο να γίνει αλλιώς». Κι εκεί οι άνθρωποι καλά περνάνε, αλλά ουσιαστικό αποτέλεσμα χωρίς αιτήματα δεν μπορεί να υπάρξει, και αιτήματα χωρίς ιδεολογία (δυστυχώς, στην πράξη) δεν μπο­ρούν να σχηματιστούν. Και εκείνη η κινητοποίηση και η δικιά μας η συγκέντρωση είναι στην ουσία τους απολιτικές, κι αυτό δεν το λέω για κακό. Τη λέξη «απολιτικός» τη χρησιμοποιούν ως κάτι αρνητικό μόνο ιδεολογικοί Ταλιμπάν και κομματό­σκυλα – εγώ τη χρησιμοποιώ ως κάτι το θεσπέσιο και επιθυμητό για όλη την ανθρωπότητα. Αλλά η συναίνεση που χρειάζεται για τέτοιες εξεγέρσεις στις Δυτικές δημοκρατίες μόνο απολιτική μπορεί να είναι – και ως εκ τούτου δεν μπορεί να κάνει πολιτική. Στις χού­ντες του Μαγκρέμπ μπορεί: Εκεί υπάρχουν πολύ περισσότερα που ενώνουν τους ανθρώπους.

Εδώ το μόνο μας κοινό είναι ότι δεν μας αρέσει η ζωή μας. Όλα τα άλλα μας χωρίζουν.

Υ.Γ. Μια άλλη (εν μέρει) απολιτική επανάσταση πολύ γνωστή και προβεβλημένη που μου θύμισε αναγνώστης ήταν ο Μάης του ’68 στη Γαλλία. Η εξέγερση ξεκίνησε από το πανεπιστήμιο της Να­ντέρ επειδή ήθελαν να χωρίσουν τα αγόρια από τα κορίτσια στην εστία κι έτσι οι φοιτητές θα δυσκολεύονταν να κάνουνε σεξ – πιο απολιτική αφορμή για επανάσταση πιθανότατα δεν έχει ξαναϋπάρξει.

Κάτι που επίσης ίσως δεν ήξερες για το Μάη του ’68: Ήταν μια αποτυχία. Στις εκλογές που ακολούθησαν θριάμβευσε ο Ντε Γκολ, ενώ η αντιδιαδήλωση των Γάλλων νοικοκυραίων κατά του Μάη μάζεψε ένα εκατομμύριο κόσμο στους δρόμους.

Τελικά οι εξεγερμένοι άνθρωποι, ενωμένοι από τα πολύ βασικά, μια χαρά πέρασαν. Αλλά δεν άλλαξε και τίποτα.

---

απ’ το ημερολόγιο:

Βράδυ στα τραπεζάκια έξω από το φρούριο της Πάτρας η συζήτηση γυρνάει για άλλη μια φορά στους μετανάστες.

Υπαρκτά προβλήματα μπλέκονται με ιστορίες (φανταστικές ;;) για ανοίκειες επιθέσεις, κλοπές, για περιοχές ολόκληρες «αποκλεισμένες» απ’ τους κατοίκους.

Ο φόβος για τους άγνωστους αυτούς ανθρώπους, αμούστακα παιδιά οι περισσότεροι, ότι πιο τολμηρό και δυναμικό έχουν να βγάλουν οι δικές τους κοινωνίες, μεγεθύνεται γίνεται συλλογική απόρριψη του ξένου…

Δεν έχω πολλές φορές επιχειρήματα για ν’ αντικρούσω αυτόν το φόβο.

Η εύκολη δαιμονοποίηση του υπαρκτού φόβου με το «αυτά τα λένε οι φασίστες», πιο πολύ φαντάζει σαν δικό μου άλλοθι και κάλυψη. Ούτε η χριστιανικού τύπου ηθική προτροπή «όλοι αδέρφια είμαστε» καταφέρνει κάτι…

Γιατί βέβαια φταίει ο καπιταλισμός και οι κοινωνικές ανισότητες αλλά μερικά πράγματα δεν μπορούν να περιμένουν την κομμουνιστική επικράτηση σε όλον τον κόσμο.

…

Σιωπώ και σκέφτομαι:

Είναι παράνομοι…

Παιδιά που κυνηγάνε νταλίκες στην Εθνική για να κρυφτούν μέσα και να περάσουν απέναντι, στην Ιταλία, και από κει στη Γη της (δικής τους) Επαγγελίας.

Παιδιά που στέκονται με τις ώρες στα συρματοπλέγματα που χωρίζουν το δρόμο απ’ το λιμάνι της Πάτρας κοιτώντας τα καράβια να φεύγουν.

Παιδιά που ανακυκλώνουν δικές τους ιστορίες. Φτιάχνουν τους δικούς τους ήρωες, όχι αυτούς που πολέμησαν τον εχθρό, αλλά αυτούς που τα κατάφεραν και πέρασαν απέναντι.

Παιδιά που περιμένουν. Μέχρι ν’ απελπιστούν. Μέχρι να καταλάβουν ότι το τέρμα του δρόμου είναι το λιμάνι της Πάτρας.  Αλλά και επιστροφή δεν υπάρχει. Και τότε…

Βγαίνει πολλές φορές ο θυμός για τους έχοντες. Η αγανάκτηση για το δικό τους φαντασιακό εχθρό… Γίνονται αγανακτισμένοι πολίτες.

Μόνο που δεν είναι πολίτες για να «δικαιολογούνται» πολλές πράξεις τους. Για να δικάζονται και να καταδικάζονται μόνο ατομικές ενέργειες. Κάθε τι παρεμβατικό θεωρητικοποιείται ως συλλογική ευθύνη όλων των «ξένων».

Είναι παράνομοι…

Και ο κύκλος κλείνει για να αρχίσει πάλι ο συλλογισμός απ’ την αρχή. Ξανά και ξανά…

Δεν ξέρω αν υπάρχουν εύκολες συνταγές για πολύπλοκα κοινωνικά προβλήματα αλλά διαβάζοντας πρόσφατα ένα κείμενο του Γ. Η. Χάρη στα Νέα (Σάββατο 28 Μαΐου 2011) μου θύμισε μια παλιά ιστορία που δείχνει ότι υπάρχουν και άλλοι δρόμοι για να μην κλείσει ο κύκλος:

Το πείραμα του Ριάτσε και ο Σαββόπουλος* (Γ. Η. Χάρης)

Ο δήμαρχος του Ριάτσε δήλωσε στην κυβέρνηση πως ο δήμος του είναι έτοιμος να δεχτεί ένα μέρος από τους ανεπιθύμητους παντού αλλού Τυνήσιους πρόσφυγες που έφτασαν στη Λαμπεντούζα (Le Monde, 27/4)

Ιούλιος 1998, ένα σκάφος προσαράζει σε μια παραλία κοντά στο χωριό Ριάτσε της Καλαβρίας, γνωστό από τους περίφημους Πολεμιστές του Ριάτσε, τα δύο χάλκινα ελληνικά αγάλματα που είχαν βρεθεί εκεί το 1972. Το σκάφος μετέφερε γύρω στους 300 Κούρδους, άντρες, γυναίκες, παιδιά.

Οι ντόπιοι περιμαζεύουν τους ξένους και τους παραχωρούν τα εγκαταλειμμένα σπίτια στο ορεινό πάνω χωριό, που το είχαν αφήσει οι ίδιοι όταν κατέβηκαν στη θάλασ-σα. Έτσι κι αλλιώς, και το παραθαλάσσιο χωριό τους τώρα ήταν σε απόλυτο μαρασμό, ελάχιστοι κάτοικοι είχαν απομείνει, καταστήματα βασικών ειδών δεν υπήρχαν πια, το σχολείο κόντευε να κλείσει.

Ο δάσκαλος του χωριού και κατοπινός δήμαρχος Ντομένικο Λουκάνο φτιάχνει σύλλογο με τη χαρακτηριστική ονομασία «Πόλη του Μέλλοντος» και σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ παρέχει νερό και ηλεκτρικό στους μετανάστες, κι εκείνοι ανταποδίδουν με προσωπική εργασία

«Ένας άνθρωπος είναι άνθρωπος, με νόμιμα χαρτιά ή όχι. Οι πιο φτωχοί κι απ’ τους φτωχούς θα σώσουν το Ριάτσε, και σε αντάλλαγμα θα σωθούν κι οι ίδιοι απ’ αυτό» ήταν το σύνθημα με το οποίο εκλέχτηκε ο Λουκάνο δήμαρχος το 2004 και ξανά το 2009, ενώ το 2010 ανακηρύχτηκε τρίτος καλύτερος δήμαρχος στον κόσμο από το City Mayors Foundation.

Και όντως, οι μετανάστες έσωσαν το Ριάτσε και σώθηκαν απ’ αυτό. Οι άντρες δούλεψαν στην οικοδομή, οι γυναίκες ραπτική και χειροτεχνία, δημιουργήθηκαν δουλειές και για τους ντόπιους και για ανέργους από τις γύρω περιοχές, ανακαινίστηκαν σπίτια του 17ου αιώνα και νοικιάζονταν στους τουρίστες, άνοιξαν ταβέρνες με κουρδική κουζίνα, οργανώθηκαν αποτελεσματικές ομάδες δασοπροστασίας, κυρίως γέμισε το σχολείο.

Οι πρώτοι Κούρδοι έφυγαν κάποια στιγμή για τη Γερμανία. Στη θέση τους ήρθαν μετανάστες από την Ερυθραία, την Παλαιστίνη, το Αφγανιστάν, τη Σομαλία, το Ιράκ κ.ά. Η ζωή για το αναγεννημένο πια Ριάτσε συνεχίστηκε.

Το πείραμα πέτυχε. Η «ρεαλιστική ουτοπία» προσέλκυσε και τον Βιμ Βέντερς, που γύρισε την «Πτήση», μια τριαντάλεπτη ταινία με τους ίδιους τους μετανάστες και τους ντόπιους κατοίκους.

Αυτήν τη συγκλονιστική ιστορία ενδέχεται να διάβασε ο ∆ιονύσης Σαββόπουλος, μολονότι είδε το φως κυρίως στο διαδίκτυο και ελάχιστα έως καθόλου στον Τύπο. Του διέφυγε όμως το ουσιώδες. Ότι στην περίπτωση του Ριάτσε η κοινωνία αγκάλιασε από μόνη της τους μετανάστες κι έγινε ένα μαζί τους.

Δεν της επιβλήθηκαν από κάποιον κεντρικό σχεδιασμό, μέσα από τον κρατικό μηχανισμό με τα όργανά του, την αστυνομία κτλ., και έπειτα από περινούστατη υπόδειξη ενός οσοδήποτε μεγάλου μουσικού.

Όσο για τη ρεαλιστική ουτοπία, σκέτη ουτοπία θα μένει για μας. Ενώ η πραγματικότητα, όλο και πιο εφιάλτης.

*Δική μου σημείωση:

Το κείμενο κάνει αναφορά σε δηλώσεις του Σαββόπουλου για τους μετανάστες:

«Μία λύση θα ήταν να μεταφερθούν οι παράνομοι μετανάστες σε μισοαφημένα νησιά ή χωριά, για να καλλιεργήσουν τη γη και να ζήσουν με τη βοήθεια του ΟΗΕ, γιατί μόνοι μας δεν μπορούμε. Κι όταν επιτέλους δεήσει η Ευρώπη να σχεδιάσει κοινή πολιτική για τους μετανάστες και φύγουν οι άνθρωποι, τότε οι ιδιοκτήτες των εγκαταλελειμμένων σπιτιών σε χωριά και νησιά μας, θα ‘χουν το σπιτάκι τους συντηρημένο κι απ’ έξω κανένα αμπέλι ή χωράφι καλλιεργημένο. στα νέα για την μεταφορά των μεταναστών σε νησιά και αγροτικές περιοχές.»  Δ. Σαββόπουλος στην Ελευθεροτυπία

---

 

αφήσαμε να απλωθεί η θλίψη
σαν την καταχνιά

αφήσαμε να απλωθεί
ο φόβος
σαν κύκλος σκοταδιού.

αφήσαμε
τα όνειρά μας
σαν την απότιστη, τη χέρσα γη.

τα παραμύθια μας
και τους χορούς μας
στους δείκτες των λογισμικών
στον παπαγαλισμό των εξετάσεων
αφήσαμε

Σε μάστορες των πλαστικών
σε χαρτομηχανές
αφήσαμε τον πλούτο μας

ΟΜΩΣ…

Σαν να είναι η ιστορία του χρόνου
στην αφυλάκιστη σιωπή του
φωνάζει ο ποιητής!

Υπάρχουν τα χείλη
και θέλουν
να χαμογελάσουν

Υπάρχουν τα μάτια
και μπορούν
να κοιταχτούν.

Υπάρχουν οι ψυχές
και άφοβα
θέλουν να ερωτευτούν.

Υπάρχουν οι πλατείες
και χωράνε χιλιάδες
λουλούδια και όνειρα…

ΓΛυκός καιρός, περίεργος

---

Εξαρτάται…

Ήταν μια επίσκεψη στη Φινλανδία.
Να δούμε τι ήταν αυτό που κάνει το εκπαιδευτικό της σύστημα πετυχημένο. Να «κλέψουμε» τα παιδαγωγικά μυστικά, να θαυμάσουμε τις υποδομές, να μιλήσουμε με τους καλοπληρωμένους δασκάλους.
Να καταλάβουμε πώς μαθητές που στο Δημοτικό κάνουν τις μισές ώρες σε σχέση με τα δικά μας παιδιά, πώς δάσκαλοι που δεν έχουν κανέναν σύμβουλο να τους «συμβουλεύει» και να τους «αξιολογεί», πώς σχολεία που διοικούνται από την τοπική αυτοδιοίκηση καταφέρνουν να δημιουργούν ένα από τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα σ’ ολόκληρο τον κόσμο.
Είναι δύσκολο να αποκόψεις ένα εκπαιδευτικό σύστημα απ΄ την κοινωνία που αυτό λειτουργεί και να βγάλεις συνταγές αλλά μια λέξη που ακουγόταν συνέχεια, όπου και αν πηγαίναμε, τριβελίζει στο μυαλό μου:
Εξαρτάται…
– Πόσες ώρες διδάσκει ο δάσκαλος;
– Εξαρτάται…
– Πόσα παιδιά το ανώτερο έχει μια τάξη;
– Εξαρτάται…
– Τα παιδιά δουλεύουν σε ομάδες, τα θρανία έχουν σχήμα πι;
– Εξαρτάται…
– Πόσα χρήματα παίρνει το σχολείο;
– Εξαρτάται…
– Τι βιβλία χρησιμοποιείτε;
– Εξαρτάται…
Στα δικά μου αυτιά, τα αυτιά ενός πολίτη που θεωρητικά είναι συνηθισμένος στις υποτίθεται σταθερές δομές της χώρας μας, που ό,τι ξεφεύγει απ’ αυτές θεωρείτε καταπάτηση κεκτημένων και διάλυση του κοινωνικού κράτους, το εξαρτάται ηχούσε παράξενα…
Αυτή η ευελιξία, η λύση του κάθε προβλήματος ανάλογα με τις κάθε φορά συνθήκες, αυτό που στην προσωπική μας ζωή το εφαρμόζουμε οι περισσότεροι ήταν το αυτονόητο και για τη δημόσια ζωή στη Φινλανδία. Κι εκεί που περίμενες ότι θα έφερνε το χάος, τις ανισότητες, την καταστροφή δημιουργεί στην πράξη ένα πολύ λογικό σύστημα με κέντρο τον άνθρωπο και τις κάθε φορά ανάγκες του.
Προσωπικά δεν ανακάλυψα προχωρημένες παιδαγωγικές, τουλάχιστον κάτι που δεν ξέρουμε και στην μικρή Ελλαδίτσα μας. Ούτε τα σούπερ σχολεία. Είδα ένα σύστημα που λειτουργεί στη βάση της κοινής λογικής. Και αυτό φέρνει τα μέγιστα αποτελέσματα, δημιουργεί σχέσεις εμπιστοσύνης, μεγιστοποιεί τα αποτελέσματα της κάθε προσπάθειας.
Σίγουρα δεν είναι μια κοινωνία αγγέλων αλλά σίγουρα δίνει στους πολίτες της πολύ περισσότερες δυνατότητες να προχωρήσουν. Δυνατότητες που εμείς ούτε το φανταζόμαστε.

---

Άλλαξα καριέρα … κι έγινα καμαριέρα!!!

Είναι κάτι στιγμές που θαρρείς πως η Ιστορία φλερτάρει επίμονα με την καθημερινότητα μας. Μια βραδινή βόλτα στο Σύνταγμα αρκεί για να οσμιστείς σταγόνες ιστορίας, που αιωρούνται στον αττικό ουρανό. Και δεν μπορώ να καταλάβω πως μερικά πρόσωπα έχουν το ταλέντο να σε κάνουν να ανατριχιάζεις οποιαδήποτε χρονική στιγμή.
Μπορεί να είμαστε «η αδικημένη γενιά του 60, δίχως κατοχή και πείνα, χωρίς ρετσίνα», όπως έχει τραγουδήσει ο Τζίμης Πανούσης, όμως ως δάσκαλοι στις σχολικές μας γιορτές έχουμε ανατριχιάσει πάρα πολλές φορές με την απεγνωσμένη φωνή της Μαρίας Δαμανάκη να εκπέμπει από τους 1.050 χιλιόκυκλους. Την ίδια ανατριχίλα νιώσαμε τις προάλλες, αλλά για διαφορετικούς λόγους, όταν μας νουθετούσε να ακολουθήσουμε κατά πόδας το μνημόνιο. Βρε τι είναι η ρουφιάνα! (όχι η Μαρία… αλλά η Ιστορία).
Η Μαρία Δαμανάκη είναι η απομυθοποίηση της γενιάς του Πολυτεχνείου, που τελικά η πορεία της ήταν στρωμένη με τριαντάφυλλα… μόνο που για κάποιους ο δρόμος τους ήταν στρωμένος με τα ροδοπέταλα… και για άλλους με τ’ αγκάθια.
Από την άλλη έχουμε το Νέο Ολοήμερο Σχολείο να είναι η νέα πραγματικότητα στην Παιδεία μας. Αυτό το προσωνύμιο «Νέο» πολύ το γουστάρω… Μου θυμίζει κάτι αντίστοιχο που συμβαίνει και στο ποδόσφαιρο. Όταν μια Ποδοσφαιρική Εταιρία αποτύχει οικονομικά και πιάσει πάτο, δεν πειράζει… Αν έχει καλό πρόεδρο που έχει τις προσβάσεις του στο υφυπουργείο, προσκολλάται το «Νέος» κι ούτε γάτα ούτε ζημιά. Παραγράφονται χρέη και λοιπές ατασθαλίες και όλα καλά.
Θυμηθείτε τον Πανιώνιο πριν λίγα χρόνια. Εκεί που η νομοθεσία τον υποβίβαζε γιατί χρωστούσε σε όποιον μιλούσε Ελληνικά, σε μια νύχτα αναβαπτίστηκε από Πανιώνιος σε «Νέος Πανιώνιος», για να προστεθεί μ’ αυτόν τον τρόπο μια απλή και εύκολη οικονομοτεχνική θεωρία στα εγχειρίδια των Οικονομικών Επιστημών.
Αυτά που ακολούθησε η κυρία Διαμαντοπούλου και το Ολοήμερο Σχολείο, εκεί που είχε φτάσει στο τέλμα του και η αποτυχία του ήταν εμφανής, το αναβάπτισε σε «Νέο Ολοήμερο Σχολείο», νομίζοντας πως πέτυχε την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που επαγγελόταν. Όμως ως γνωστόν με «με πορδές ποτέ δεν βάφονται …κόκκινα τ’ αυγά». Τουλάχιστον, αν ήταν λίγο βροντερές μπορεί να τα έσπαγαν και να έφτιαχναν ομελέτα… αλλά στην προκειμένη περίπτωση μιλάμε για πορδίτσες χαμηλών ντεσιμπέλ.
Κλείνοντας θα ήθελα απ΄ αυτή τη στήλη να σας κάνω μια αποκάλυψη που αφορά στην περιβόητη καμαριέρα. Η καμαριέρα λοιπόν δεν ήταν μιγάς όπως ψευδώς διέδωσαν τα ΜΜΕ, αλλά ελληνικής καταγωγής. Πιο συγκεκριμένα ο πατέρας της καταγόταν από τη Βερδικούσα της Λάρισας, γι αυτό κι καμαριέρα χόρευε επιδέξια μπεράτι και μιλούσε απταίστως τα «καρδιτσιώτικα». Κι εδώ ακριβώς οφείλεται η παρεξήγηση με τον Στρος Καν. Ο φουκαράς μεγιστάνας με το που ξεστόμισε το όνομά του, είδε τη θεσσαλή καμαριέρα να τρέχει ωρυόμενη στους διαδρόμους της πολυτελούς σουίτας, και να φωνάζει βοήθεια. Η άμοιρη παρερμήνευσε το «στρώσ’ καν’». Δηλαδή «στρώσε και κάντο».
Αυτά και καλό καλοκαίρι!!!

Κώστας Χριστοδουλής

Πλίνθοι και κέραμοι Χ3 Κείμενα που γράφτηκαν όχι για να ενημερώσουν, να καθοδηγήσουν. Κείμενα, αφορμές ελπίζουμε για συζήτηση.
Πλίνθοι και κέραμοι Χ3 Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμένοι διαφορετικών ανθρώπων έχοντας μαζί με τα δικά μου κείμενα σκέψεις του Θανάση Βάσιου, και του Κώστα Χριστοδουλή

*ελπίδα η [αρχ. ελπίς]: α.η σχετική ή απόλυτη βεβαιότητα ότι θα συμβεί κάτι | ό,τι ελπίζει, προσδοκά κάποιος. β. το πρόσωπο ή το πράγμα από το οποίο ελπίζει κάποιος κάτι. Ελπίδα: Μια λέξη με δύναμη. Φορτισμένη με θετική ενέργεια. Μια λέξη που μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους. Να βοηθήσει να ανατραπούν δεδομένες καταστάσεις.

*ελπίδα η [αρχ. ελπίς]: Kαμιά ελπίδα σωτηρίας δεν έχουν. Kαμιά ελπίδα δεν υπάρχει. Διαψεύδεται η ελπίδα. Φρούδες ελπίδες, μάταιες, ανώφελες. Ελπίδα: Μια λέξη που έχει μέσα και το σπέρμα της απογοήτευσης. Μια λέξη που μπορεί να αδειάσει γρήγορα απ’ την ενέργειά της. Και στην πολιτική η ελπίδα γρήγορα μπορεί να διαψευστεί. Γρήγορα η ανικανότητα και η αδυναμία της Νέας Δημοκρατίας να δώσει απαντήσεις σε χρόνια αλλά και καθημερινά προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας θα σταματήσει να είναι το άλλοθι για την πολιτική του ΠΑΣΟΚ. Γιατί όλοι είμαστε πια πιο υποψιασμένοι. Γιατί όλοι περιμένουμε τα όμορφα τα λόγια τα μεγάλα να γίνουν και καθημερινές πράξεις. Γιατί το «πρώτα ο πολίτης» πρέπει από σύνθημα να γίνει πράξη.

«Βιάζεσαι – βιάζεσαι!!!» Μου λέει ο Σπύρος από απέναντι.

Δεν βιάζομαι καθόλου. Έχω πολύ μεγάλη υπομονή. Η καθημερινότητα όμως βιάζεται. Αυτή επιβάλλει τους ρυθμούς της, αυτή απαιτεί τα βήματα και όχι η επιθυμία η δική μου…

*ελπίδα η [αρχ. ελπίς]: H ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία, για να δηλώσουμε ότι ο άνθρωπος ελπίζει πάντα ως την τελευταία στιγμή. …αλλά αν πεθάνει δεν θα υπάρχει τίποτε άλλο

*Από το Λεξικό της κοινής νεοελληνικής του Ιδρύματος Μ. Τριανταφυλλίδη

Σκυμμένος στο γραφείο κοιτάω το ωρολόγιο πρόγραμμα του σχολείου. Νοέμβρης μήνας και λείπουν ακόμα δάσκαλοι. Χαμένες ώρες μαθημάτων για το τίποτα. Αποτέλεσμα της ανικανότητας; της αδιαφορίας; ανθρώπων που τους επιλέγουμε να μας διοικούν και να λύνουν προβλήματα. Τον 21ο αιώνα η Ελλαδίτσα μας δεν έχει καταφέρει ακόμα να έχει δασκάλους στην ώρα τους στα σχολειά και να μην λείπουν βιβλία.

«Βιάζεσαι!!!» η φωνή του Σπύρου στο κεφάλι. «Τώρα ανέλαβαν και βρήκαν ένα μπάχαλο. Θα έρθουν…»

Πλιγκ!!!

Ο ήχος από τον υπολογιστή.

Η ματιά πέφτει στην οθόνη. «Έχετε ένα νέο μήνυμα».

Ασυναίσθητα το χέρι ανοίγει το ιμέιλ:

4ο Γραφείο, κοινοποίηση από το Υπουργείο, 6 σελίδες επισυναπτόμενο. θέμα: «Αλλαγή τίτλου του Υπουργείου» …παρακαλούμε να αλλάξετε… ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ 1. Τα περιθώρια σελίδας θα είναι 2,5 (αριστερά) και 1,5 (πάνω). Προβλέπεται η χρήση νραμματοσειράς «Calibri». Εναλλακτικά, σε περιπτώσεις προβλημάτων συμβατότητας κ.ο.κ. μπορεί να γίνεται η χρήση της γραμματοσειράς «Arial», με αντίστοιχο μέγεθος γραμμάτων. Οι τίτλοι χωρίζονται σε τρεις ενότητες, όπως φαίνονται στη συνέχεια: 2. Το εθνόσημο θα είναι ασπρόμαυρη εικόνα με μέγεθος 42X42 pixels. Το μέγεθος γραμμάτων της 1ης σειράς (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ) είναι 12 Το μέγεθος γραμμάτων της 2ηζ σειράς (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) είναι 11 Το μέγεθος γραμμάτων της 3ης σειράς (ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ) είναι 10 κλπ κλπ κλπ

6 σελίδες οδηγίες και υποδείγματα για μη γίνει κανένα λάθος…

…Νοέμβρης μήνας δάσκαλοι λείπουν στα σχολεία. Ώρες χαμένες για να λουφάρουν κάποιοι ελέω υψηλών γνωριμιών και απ’ τις πρώτες ενέργειες του «νέου» Υπουργείου ήταν να μας δώσει οδηγίες για το πόσα εκατοστά περιθώριο πάνω και δεξιά θα έχουν τα υπηρεσιακά έγγραφα. Και το σημαντικότερο. Το εθνόσημα να έχει διαστάσεις 4χ4 πιξελ. Στη γραμματοσειρά πρέπει να αναγνωρίσω πως είναι πιο ευέλικτο. Αν δεν έχουμε καλιμπρι μπορούμε να επιλέξουμε και αριαλ.

6 σελίδες με τον χαρακτηρισμό ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ

Η εκπαίδευση μπαίνει στην νέα ηλεκτρονική εποχή με αιχμή του δόρατος το Γουόρντ!!!

Βιάζομαι!!! Να φύγω…

Είπες «Θα πάγω σ’ άλλη γη, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα.

Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή.

Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή…»

…

Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες.

Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς

τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς

και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.

Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μη ελπίζεις—

δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό…

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης

…Δεν μπορώ να φύγω…

Εδώ θα μείνω…

Αναζητείται ανάκαμψη… (Βάσιος Αθανάσιος)

---

Πέρασε ένας χρόνος και κάτι μέρες από τη μέρα κατάρρευσης της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας Lehman Brothers, μέρα που θεωρείται ότι ξέσπασε η μπόρα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Σήμερα οι μεγάλοι οικονομικοί οργανισμοί, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και ο ΟΟΣΑ, αναζητούν μια ακτίνα ανάκαμψης. Τα μαύρα σύννεφα της ύφεσης όμως, καλύπτουν τον παγκόσμιο οικονομικό ουρανό και είναι περισσότερο πιθανό να ξεσπάσει μια νέα μπόρα, παρά να έρθει η ξαστεριά της ανάκαμψης. Τα μέτρα που πήραν μέχρι σήμερα οι κυβερνήσεις των Δυτικών χωρών ήταν πακέτα πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων ή Ευρώ για να στηρίξουν το τραπεζικό σύστημα. Να στηρίξουν, δηλαδή, εκείνους που με τις υπερβολές και τα μεγάλα ρίσκα στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν γρήγορα και όσο το δυνατόν μεγαλύτερα κέρδη, δημιούργησαν τις συνθήκες να ξεσπάσει η κρίση. Η δικαιολογία για τη στήριξη είναι ότι, αν κατέρρεε το τραπεζικό σύστημα θα γυρίζαμε στην «εποχή του λίθου». Πράγματι, έστω και με μερικές απώλειες, το τραπεζικό σύστημα διασώθηκε και εν μέσω κρίσης παρουσιάζει μεγάλη κερδοφορία. Τα πακέτα στήριξης δόθηκαν, πέρα από τη διάσωση του τραπεζικού συστήματος και για να αυξηθεί η ρευστότητα στην αγορά, να δοθούν δάνεια στις επιχειρήσεις, ώστε να ανακάμψει και η πραγματική οικονομία. Οι τραπεζίτες όμως, εφαρμόζοντας την τακτική « κάηκε η γριά στο κουρκούτι φυσάει και το γιαούρτι», δίνουν τα δάνεια με το σταγονόμετρο, ακόμη και σε παλιούς καλούς πελάτες. Στην ουσία κάθονται πάνω στα «χρυσά αυγά» των πακέτων στήριξης, βελτιώνουν τη δική τους οικονομική θέση και πού και πού σπάζουν και κανένα «χρυσό αυγό» και το μοιράζονται μεταξύ τους τα «χρυσά παιδιά». Είναι μάλιστα σε αναμονή, ώστε με την πρώτη ευκαιρία να εφαρμόσουν την παλιά τακτική για γρήγορα κέρδη. Και η αγορά; Η αγορά, οι βιομηχανίες, οι επιχειρήσεις, η πραγματική οικονομία δηλαδή, στενάζει από έλλειψη ρευστότητας. Το χρήμα είναι συγκεντρωμένο στις τράπεζες, στους μεγάλους διεθνείς επενδυτικούς οργανισμούς, όπως και σε χώρες τις ανατολικής Ασίας (Κίνα). Όπως όμως, είπε και ο Άγγλος Φιλόσοφος Φραγκίσκος Βάκων: «Τα χρήματα είναι σαν την κοπριά. Αν τα σκορπίσεις τριγύρω, κάνουν καλό. Αν τα μαζέψεις σ’ ένα σωρό, βρωμάνε απαίσια». Γι αυτό και η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε ύφεση, με εξαίρεση κάποιες χώρες της ανατολικής Ασίας (Κίνα, Ινδία) που κι αυτές όμως άρχισαν να παρουσιάζουν μείωση ανάπτυξης. Μέσα στις δύσκολες αυτές συνθήκες, οι βιομηχανίες και οι επιχειρήσεις, προκειμένου να αμβλύνουν τις συνέπειες της κρίσης και να βελτιώσουν την οικονομική τους θέση, κατέφυγαν στον εύκολο δρόμο των απολύσεων των εργαζομένων και των περικοπών στους μισθούς. Αυτή η τακτική, μαζί με κάποιες μικρές ενισχύσεις από τις κυβερνήσεις ( μικρές σε σύγκριση με τη βοήθεια στις τράπεζες) μπορεί να έφεραν κάποια πρόσκαιρη βελτίωση, μακροπρόθεσμα όμως, οι στρατιές ανέργων που δημιούργησαν και δημιουργούν, δεν θα έχουν τη δυνατότητα να καταναλώσουν τα προϊόντα που αυτές παράγουν. Οπότε ανοίγει ένας φαύλος κύκλος που δημιουργεί ύφεση και κανείς δεν ξέρει πώς θα κλείσει. Εκείνοι όμως που πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα της κρίσης, που συγκλονίζει την παγκόσμια οικονομία, είναι οι εργαζόμενοι. Μέσα σε ένα χρόνο έχουν χάσει τόσα δικαιώματα, όσα το παγκόσμιο εργατικό κίνημα με αγώνες και θυσίες κατέκτησε σε έναν αιώνα. Με τις συνεχείς απολύσεις οι στρατιές των ανέργων αυξάνονται και πληθύνονται. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια καταργείται με τις ενοικιάσεις εργαζομένων. Η εκμετάλλευση από τους εργοδότες με τη μέθοδο της μερικής απασχόλησης γίνεται καθεστώς. Ο προσχηματικός περιορισμός της αμοιβής εργασίας με τις τρεις ή τέσσερις ημέρες εργασίας την εβδομάδα είναι κανόνας. Η εντατικοποίηση της εργασίας και η απειλή της ανεργίας οδηγούν σε αυτόκτονίες στους χώρους εργασίας. Το εργατικό κίνημα βαδίζει ανάποδα στην ιστορική του διαδρομή. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η διεύρυνση του οικονομικού χάσματος μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σε απόλυτη φτώχεια. Έχουν, δηλαδή, ημερήσιο εισόδημα κάτω από 1 δολάριο. Για αυτούς κρίση υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει στο μέλλον ανεξάρτητα από αυτό που εμείς ονομάζουμε οικονομική κρίση. Την ίδια στιγμή το πλουσιότερο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει περισσότερο από το 40% του παγκόσμιου πλούτου. Στις ΗΠΑ τα ποσοστά φτώχειας αυξήθηκαν στο 13,2% του πληθυσμού. « Κανείς δεν πρέπει να εκπλήσσεται από τη διεύρυνση των ανισοτήτων. Η ανεργία πλήττει κατά προτεραιότητα τους απλούς εργαζόμενους, καθώς δεν διαθέτουν «χρυσά αλεξίπτωτα» όπως αυτά που απολαμβάνουν τα ανώτερα στελέχη», λέει ο οικονομολόγος του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ Ρίτσαρντ Φρίμαν. Αλλά και στη χώρα μας το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕΑΔΕΔΥ καταγράφει σε έκθεσή του δραματική έξαρση της φτώχειας και επιδείνωση των οικονομικών ανισοτήτων. Και μπορεί σήμερα η διεύρυνση του οικονομικού χάσματος να μην δημιουργεί ρήγματα στην κοινωνία, λόγω και της ψυχολογίας του φόβου που καλλιεργείται, όσο όμως το χάσμα θα μεγαλώνει, ο φόβος θα μετατρέπεται σε οργή και οι κοινωνικές συγκρούσεις θα είναι αναπόφευκτες. Πού είναι λοιπόν τα σημάδια ανάκαμψης που βλέπουν οι διεθνείς οργανισμοί; Μπορεί τεχνητά, σύμφωνα με διάφορες μετρήσεις η ύφεση να δείχνει πως παρέρχεται. Για τα εκατομμύρια νοικοκυριά όμως, που αντιμετωπίζουν ανεργία και τεράστια χρέη, οι οικονομικοί δείκτες δεν έχουν καμιά σχέση με την καθημερινή πραγματικότητα. Θα έχουμε δηλαδή σε παγκόσμια κλίμακα το φαινόμενο που είχαμε στην Ελλάδα, όπως είχε πει ο Γεώργιος Παπανδρέου: « Οι αριθμοί ευημερούν , οι Έλληνες(άνθρωποι) πένονται!»

Έχω ένα όραμα… …πρώτα να ενεργούν και μετά να μιλούν…

---

Έχει πολύ ενδιαφέρον να παρακολουθείς τις δηλώσεις των υπουργών τις πρώτες μέρες ανάληψης των καθηκόντων τους. Ακόμη και αν ανήκουν στην ίδια κυβέρνηση «ανακαλύπτουν» μια άσχημη κατάσταση που βέβαια υπόσχονται να τη διορθώσουν. Αν δε έχουμε και αλλαγή κυβέρνησης τότε οι «ανακαλύψεις» τους είναι ακόμη μεγαλύτερες και η έκπληξη και «αγανάκτηση» του νέου Υπουργού τεράστια!!! …Έτσι παρακολούθησα και τις δηλώσεις της νέας μας Υπουργού για τις χιλιάδες των αποσπασμένων εκπαιδευτικών στο Υπουργείο Παιδείας και σε άλλες υπηρεσίες άσχετες με το εκπαιδευτικό έργο. Για τις χιλιάδες των αποσπασμένων σε περιοχές που ΔΕΝ έχουν ανάγκη εκπαιδευτικών με αποτέλεσμα στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις να υπάρχουν τμήματα στο κόκκινο όσο αφορά τον αριθμό μαθητών, να υπάρχουν κενά σε εκπαιδευτικούς. Προσωπικά το ομολογώ δεν περίμενα να μένει τόσο έκπληκτη. Μπορούσε να είχε ρωτήσει τους συντρόφους της Υπουργούς και βουλευτές που ψήφισαν το 1998 το νόμο που επιτρέπει τις αποσπάσεις εκπαιδευτικών σε υπηρεσίες εκτός εκπαίδευσης. Τους ίδιους που ψήφισαν το 2002 το νόμο που έδινε τα μόρια της οργανικής στους βολεμένους. Μπορούσε να είχε ρωτήσει τους συντρόφους της στη ΔΟΕ για τις αποσπάσεις που ζητάνε κάθε χρόνο να γίνουν και τις καταγγελίες που κάνουν αν δε γίνουν. Γιατί δε μπορεί να μην είχε ακούσει όλα αυτά τα χρόνια για τα ατέλειωτα χαρτιά και τηλέφωνα από δεξιούς – πασόκους αριστερούς για να εξυπηρετηθεί «το παιδί» γιατί έχει πρόβλημα… Να κάνει την οργανική του θέση σε μια καρέκλα στο Υπουργείο Παιδείας και όχι στις Κυκλάδες. Αλλά να παίρνει βέβαια τα μόρια των Κυκλάδων ώστε να πετύχει μετά «με το σπαθί του και αξιοκρατικά» τη μετάθεση. Για να πάει στο χωριό στα Τρίκαλα, να είναι κοντά στην οικογένεια και να κάνει μαζί με άλλους 4 μάθημα σε 20 πιτσιρίκια. …Και η Ντίνα, η Βάσω, η … ο … να τρελαίνονται με 26 πρωτάκια… Να τις βλέπω να τελειώνουν το ωράριό τους και να καταρρέουν… «Πάλι γκρινιάζεις…» λέει ο Γρηγόρης. «Κάναμε κι εμείς παλιότερα αποσπάσεις αλλά είχαμε ένα μέτρο. Δεν αποσπούσαμε δέκα χιλιάδες αλλά πέντε.» Πάσο… Αν το πρόβλημα είναι μόνο αριθμητικό και όχι ουσιαστικό. Η Νέα Δημοκρατία το παραξεφτίλισε αλλά το ερώτημα παραμένει: Γιατί ένας εκπαιδευτικός που σπούδασε για να διδάσκει στα παιδιά, που διορίστηκε για το σκοπό αυτό, που πληρώνεται για το σκοπό αυτό να κάνει τον κλητήρα και τον γραφιά σε ένα γραφείο; Γιατί χρειάζεται ο Διευθυντής Εκπαίδευσης π.χ. της Δ’ Αθήνας ιδιαιτέρα γραμματέα δασκάλα ή νηπιαγωγό; Δεν μπορεί ένας απόφοιτος Λυκείου να σηκώνει τα τηλέφωνα να κανονίζει τα ραντεβού και να φέρνει τον καφέ; Κατανοώ ότι μπορεί να υπάρχουν εκπαιδευτικοί που για διάφορους αντικειμενικούς λόγους δεν μπορούν να διδάξουν. Ας γίνει η μετάταξή τους στις διοικητικές υπηρεσίες του Υπουργείου. Και να αναλάβουν τη δουλειά αυτή μέχρι να πάρουν σύνταξη. Οργανωμένα, με συνέχεια και κατά συνέπεια αποτελεσματικά. Οι υπόλοιποι όμως; Τι χρειάζονται σ’ αυτές τις υπηρεσίες; Ποια προβλήματα λύνουν με βάση αυτό που σπούδασαν και διορίστηκαν; Γιατί στη θέση ενός εκπαιδευτικού που μπορεί ανάλογα με τα ρουσφέτια να αλλάζει και κάθε χρόνο δε διορίζεται για παράδειγμα ένας διοικητικός υπάλληλος με τα κατάλληλα προσόντα για να ασχοληθεί με την μηχανογράφηση του Γραφείου μόνιμα και σταθερά; Και ας διοριστεί ένας εκπαιδευτικός λιγότερος. Έτσι κι αλλιώς περισσεύουν 10.000 κατά τα λεγόμενα του Υπουργείου.

«Βιάζεσαι!!!» η φωνή του Σπύρου στο κεφάλι. «Τώρα ανέλαβαν και βρήκαν ένα μπάχαλο.»

Περιμένω…

Και ακούω:

Να λένε ότι θα μπει τάξη.

Να λένε ότι θα γίνει μια ορθολογική κατανομή του εκπαιδευτικού προσωπικού.

Περιμένω… Μέχρι τον Ιούνιο που θα γίνουν οι αποσπάσεις.

Για να δω αν πάλι εκπαιδευτικοί θα συνεχίσουν να κάνουν τον κλητήρα και τον γραφιά

στις Διευθύνσεις και τα Γραφεία εκπαίδευσης.

Για να δω αν εκπαιδευτικοί θα συνεχίσουν να κουβαλάνε τα χαρτοφυλάκια βουλευτών, νομαρχών,

παπάδων και πανεπιστημιακών.

Για το αν θα έχουμε τους δασκάλους στην ώρα τους στα σχολεία…

Περιμένω τα αυτονόητα…

…και όσο περιμένω διαβάζω και στον Ριζοσπάστη (25/10]2009) την «αριστερή κριτική»: «…Είναι επίσης άκρως αποκαλυπτικό ότι στην τοποθέτησή της στη Βουλή, ορμώμενοι από τα κενά, η υπουργός Παιδείας άρχισε να αγορεύει για τις… αποσπάσεις των εκπαιδευτικών σε άλλες διοικητικές υπηρεσίες(!) αφήνοντας να εννοηθεί ότι αντί για μαζικές προσλήψεις εκπαιδευτικών που υπαγορεύουν οι σύγχρονες ανάγκες θα «μερεμετιάσει» το σύστημα των αποσπάσεων…». Αλήθεια τι ακριβώς εννοούν και επιθυμούν οι σύντροφοι;

Έχω ένα όραμα… …της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης…

---

Μ’ αρέσουν πολύ οι δηλώσεις για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Για την κατάργηση της περιττής γραφειοκρατίας, την απλούστευση των διαδικασιών. Απελευθερώνονται ώρες και ανθρώπινο δυναμικό για πιο ουσιαστική δουλειά. Γίνεται πιο γρήγορα αυτό που θες και με λιγότερο κόπο… Αγόγγυστα λοιπόν συμπλήρωσα όλα τα στοιχεία του σχολείου στη κεντρική βάση δεδομένων του ΥΠΕΠΘ. Τόσοι δάσκαλοι, τόσα παιδιά, τόσοι αλλοδαποί τόσοι παλιννοστούντες. Αυτοί απουσιάζουν, αυτοί ήρθαν, τόσα χρόνια υπηρεσίας έχει ο Σπύρος, τόσες ώρες διδάσκει ο Μανόλης… και πάει λέγοντας. Έγραφα στον υπολογιστή και ο Ευθύμης απέναντι όλο να μου λέει: «Βγάλε μου κι ένα αντίγραφο να το έχω». Κι εγώ όλο να γκρινιάζω. «Είσαι οπισθοδρομικός, το μέλλον είναι εδώ. Τι τη θέλεις τη χαρτούρα; Τα περνάμε μία στον υπολογιστή και μετά τα έχουν όλοι!» Αυτός να χαμογελά και να ξαναλέει. «Βρε βγάλε μου ένα αντίγραφο να το έχω…»

Πλιγκ!!!

Ο ήχος από τον υπολογιστή.

Η ματιά πέφτει στην οθόνη. «Έχετε ένα νέο μήνυμα.».

Ασυναίσθητα το χέρι ανοίγει το ιμέιλ.

4ο Γραφείο, κοινοποίηση από το Υπουργείο: Παρακαλείστε να συμπληρώσετε το παρακάτω έγγραφο για τις ανάγκες της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας: …πόσοι δάσκαλοι, πόσα παιδιά, πόσοι αλλοδαποί πόσοι παλιννοστούντες… κλπ κλπ κλπ …να το στείλετε στο Γραφείο, αυτό στη Διεύθυνση, αυτή στο Υπουργείο και αυτό στη Στατιστικής Υπηρεσία… Γραπτά εννοείται σ’ έναν πίνακα. Το κοιτάω και σκέφτομαι φωναχτά: «Μα γιατί δεν παίρνουν τα στοιχεία από τη βάση δεδομένων του Υπουργείου;» Ο Ευθύμης απέναντι χαμογελάει και ξαναλέει. «Βρε βγάλε μου ένα αντίγραφο να το έχω και θα τον κάνω εγώ τον πίνακα…» Μ’ αρέσει αυτή η ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Μια να περνάς τα στοιχεία στον υπολογιστή και μετά να τα ξαναπερνάς στο χαρτί… Πολύ μ’ αρέσει… «Βρε βγάλε μου ένα αντίγραφο να το έχω…» Δίκιο έχει… Βιάζομαι… Θα περιμένω…

Πολλές φορές συζητάμε για την υλικοτεχνική υποδομή, τα βιβλία, τα αναλυτικά προγράμματα. Πάντα όμως η συζήτηση επιστρέφει στη δική μας δουλειά, τη δική μας παρέμβαση. Σ’ αυτό το πλαίσιο θυμήθηκα  ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ  στις  07/04/2008 που επιμελήθηκε ο Τάκης Μίχας. Στηρίζεται σε μια παγκόσμια έρευνα για την ποιότητα των εκπαιδευτικών συστημάτων. Τώρα που περιμένουμε ένα ακόμη δισεκατομμύριο για την εκπαίδευση οι προβληματισμοί που εμπεριέχει είναι άκρως ενδιαφέροντες.

---

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε μια χώρα δεν εξαρτάται ούτε από τις κρατικές δαπάνες, ούτε από το μέγεθος της τάξης, ούτε από τον «προοδευτικό» χαρακτήρα των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων! Εξαρτάται από έναν και μοναδικό παράγοντα: την ποιότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού. Τα επιτυχημένα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο είναι εκείνα που καταφέρνουν να εντάσσουν στο διδακτικό τους προσωπικό τους πιο ταλαντούχους. Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει η έρευνα την οποία έκανε η γνωστή εταιρεία συμβούλων McKinsey. Στόχος της ογκώδους έρευνας που πραγματοποιήθηκε τα έτη 2000 με 2007 ήταν να εντοπίσει τους παράγοντες εκείνους που παίζουν τον καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας παιδείας. Από τις 122 μελέτες του ΟΟΣΑ, μόνο οι 9 έδειξαν ότι η μείωση των μαθητών ανά τάξη και η αύξηση καθηγητών βελτιώνει τις μαθητικές επιδόσεις. Οι άλλες 103 κατέγραψαν ως κυριότερο παράγοντα την ποιότητα του εκπαιδευτικού Παίρνοντας ως άξονα αναφοράς τις επιδόσεις των διάφορων εκπαιδευτικών συστημάτων στον κόσμο όπως προκύπτει από τη γνωστή έκθεση Piza του ΟΟΣΑ καθώς και άλλες ανάλογες μελέτες καθώς και συνεντεύξεις με πάνω από 100 ειδικούς, πολιτικούς και εκπαιδευτικούς σε όλο τον κόσμο, η έρευνα της McKinsey προσπάθησε να εντοπίσει τα κοινά στοιχεία τα οποία έχουν όλα τα top εκπαιδευτικά συστήματα όπως της Φινλανδίας, της Σιγκαπούρης, της Νότιας Κορέας κ.λπ. Ένα από τα πρώτα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι οι δαπάνες για την παιδεία καθώς και το μέγεθος της τάξης δεν φαίνεται να παίζουν ουσιαστικό ρόλο στις επιδόσεις των μαθητών. Μεταξύ των ετών 1980 και 2005, οι δημόσιες εκπαιδευτικές δαπάνες στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στις ΗΠΑ ανά μαθητή αυξήθηκαν κατά (αποπληθωρισμένο) 73%. Την ίδια περίοδο οι ΗΠΑ προσέλαβαν περισσότερους δάσκαλους/καθηγητές με αποτέλεσμα η αναλογία εκπαιδευτικών/μαθητών να μειωθεί κατά 18%. Το μέγεθος των τάξεων στις ΗΠΑ το 2005 ήταν το μικρότερο στην ιστορία της χώρας. Όμως οι επιδόσεις των μαθητών το 2005 παρέμειναν στα επίπεδα του 1980. Ανάλογα είναι και τα αποτελέσματα και σε άλλες χώρες. Μεταξύ των ετών 19952004 χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία, η Αυστραλία, η Σουηδία, η Νορβηγία, η Ολλανδία και η Ιαπωνία αύξησαν θεαματικά τις δαπάνες τους για την παιδεία. Όμως οι μέσες επιδόσεις των παιδιών στα μαθηματικά ηλικίας 13 και 14 ετών, είτε παρέμεναν οι ίδιες είτε χειροτέρευσαν. Τα τελευταία έτη κάθε χώρα στον ΟΟΣΑ αύξησε τον αριθμό του εκπαιδευτικού προσωπικού σε σχέση με τον αριθμό των μαθητών. Όμως όλες οι έρευνες δείχνουν ότι η μείωση του μεγέθους της τάξης δεν έχει σημαντικές επιπτώσεις στις επιδόσεις των μαθητών. Από τις 112 μελέτες, μόνο οι 9 έδειξαν ότι υπάρχει ένας θετικός συσχετισμός. Οι άλλες 103 βρήκαν είτε ότι δεν υπάρχει καμιά σχέση είτε ότι υπάρχει αρνητική σχέση δηλαδή η μείωση του αριθμού των μαθητών σε μια τάξη όχι μόνο δεν βελτιώνει τις επιδόσεις αλλά ενίοτε τις χειροτερεύει. Η εξήγηση είναι απλή: στο βαθμό που η μείωση του μεγέθους των τάξεων σημαίνει περισσότερους καθηγητές, αυτό συνεπάγεται με σταθερό το επίπεδο των δαπανών αφ’ ενός λιγότερα χρήματα για κάθε καθηγητή και αφετέρου και αυτό είναι το πιο σημαντικό μειωμένες απαιτήσεις στην επιλογή του διδακτικού προσωπικού. Ο κυριότερος παράγοντας που φαίνεται να επηρεάζει τις μαθητικές επιδόσεις είναι η ποιότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού. Διάφορες μελέτες που λαμβάνουν υπόψη τους όλους τους παράγοντες δείχνουν ότι οι μαθητές που διδάσκονται από καλούς εκπαιδευτικούς θα προχωρήσουν με τριπλάσια ταχύτητα από ότι μαθητές με κακούς εκπαιδευτικούς. Οι επιπτώσεις για τον μαθητή, σύμφωνα με την έκθεση, ενός χαμηλής ποιότητας δασκάλου στα πρώτα χρόνια του σχολείου, μπορεί όχι απλώς να είναι αρνητικές αλλά και μη αντιστρέψιμες. Όπως δείχνει μια σειρά ερευνών, οι μαθητές που δεν κάνουν αρκετή πρόοδο τα πρώτα χρόνια στο δημοτικό σχολείο, λόγω ενός κακού δασκάλου, έχουν ελάχιστες πιθανότητες να ανακάμψουν αργότερα. Τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα στρατολογούν συστηματικά τους πιο προικισμένους για να τους εντάξουν στο εκπαιδευτικό προσωπικό. Αυτό το επιτυγχάνουν μέσω της αυστηρής επιλογής των ατόμων που θα φοιτήσουν σε παιδαγωγικές ακαδημίες ή ανάλογα ιδρύματα. Τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο στρατολογούν τους δασκάλους από το κορυφαίο 5% 30% των αποφοίτων. Στην Κορέα από το 5%, στη Φινλανδία από το 10% και στο Χονγκ Κονγκ και τη Σιγκαπούρη από το 30%. Αντίστροφα τα κακά εκπαιδευτικά συστήματα συνήθως ελκύουν τους χειρότερους. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη Μέση Ανατολή όπου το επίπεδο της παιδείας είναι ιδιαίτερα χαμηλό οι δάσκαλοι προέρχονται από το χειρότερο 30%. Το ίδιο παρεμπιπτόντως ίσχυε και μέχρι πρόσφατα στις ΗΠΑ! Ένα άλλο χαρακτηριστικό στοιχείο των καλών εκπαιδευτικών συστημάτων είναι ότι δίνουν μεγάλη έμφαση στη σωστή επιλογή των ατόμων που θα αναλάβουν ηγετικό ρόλο στο σχολείο (διευθυντές, γυμνασιάρχες λυκειάρχες). Όλες οι έρευνες δείχνουν ότι χωρίς έναν αποτελεσματικό και ικανό ηγέτη, ένα σχολείο είναι αδύνατο να αναπτύξει μια κουλτούρα υψηλών προσδοκιών ή να προσπαθεί να επιτύχει συνεχή βελτίωση. Ο μοναδικός ρόλος και η μοναδική υποχρέωση του διευθυντή ενός σχολείου είναι να επιβλέπει την ποιότητα της διδασκαλίας του απασχολούμενου εκπαιδευτικού προσωπικού. Δεν έχει καμιά άλλη γραφειοκρατική υποχρέωση, έτσι ώστε να μπορεί να αφοσιωθεί απερίσπαστα στο έργο του, που είναι η βελτίωση της διδασκαλίας των υφισταμένων του.

Καπνοαπαγόρευση;
Η υπόθεση σηκώνει τσιγάρο! (Κώστας Χριστοδουλής)

---

Ήταν τέλη της δεκαετίας του ’80, όταν ο μέντορας και σύζυγος της Άννας Βίσση, ο γνωστός τραγουδοποιός Νικόλαος Καρβέλας, τάραζε τα νερά της δισκογραφίας μ’ ένα προφητικό και άκρως επαναστατικό τραγούδι. Ήταν λίγο μετά, αφότου το οιδιπόδειο σύμπλεγμα του Νίκου εκφραστεί στο πρόσωπο της sexy θείας Λόλας με τα πρόστυχα τα μαύρα τα εσώρουχά της, made in Kallithea. Ακόμα ηχεί ο επιτακτικός τρόπος με τον οποίο ο Καρβέλας, με το πετσετέ μαλλί, τραγουδούσε ως απόλυτος ροκάς στην Άννα Βίσση, το επίκαιρο όσο ποτέ: «ή το τσιγάρο ή εγώ, τελεσίγραφο». Η Άννα ανήμπορο κορίτσι τότε, περίμενε υπομονετικά να εκτοξευθεί η διεθνής της καριέρα στα ύψη, για να μπορέσει να σταθεί στα πόδια της και να απαντήσει στο τελεσίγραφο του μέντορά της. Αυτό δεν άργησε να γίνει. Μετά την τεράστια επιτυχία της στην Eurovision, όπου ακόμη παραμιλάει σύμπασα η Ευρώπη, βρήκε το σθένος όχι μόνο να παραμείνει φανατική καπνίστρια και στο δίλλημα του Νίκου να απαντήσει «τσιγάρο» αλλά τον καταράστηκε λέγοντάς του «απόψε θέλω να βγεις, μ’ όλες τις τσούλες της γης». Έκτοτε ο Καρβέλας παραπαίει καλλιτεχνικά φτιάχνοντας κιτς τραγουδάκια –μάλλον παρατραγουδάκια και συμβιώνοντας με την Ανίτα Πάνια, ενώ αντίθετα η Άννα Βίσση, φέτος το καλοκαίρι τραγούδησε στο Ηρώδειο. Με τον ίδιο απολυταρχικό τρόπο έρχεται τώρα και το Υπουργείο Υγείας βάζοντας ως Δαμόκλειο σπάθη σε όλους μας το ίδιο δίλλημα, με τη διαφορά, πως οι απαντήσεις σαν της Αννούλας, θα πληρώνονται με 500 ευρα. Όλα αυτά βέβαια έχουν μια εθνική βάση: να προστατέψουμε το σύστημα Υγείας που είναι προ των πυλών να τιναχτεί στον αέρα εξαιτίας των ασθενειών του πνεύμονα. Άντε πες τώρα στους κατοίκους του Ασπρόπυργου και της Ελευσίνας, καθώς και στους ενοίκους της οδού Πατησίων, πως για τις χρόνιες νόσους του πνεύμονα ευθύνεται αποκλειστικά το τσιγάρο. Ακόμη κι η φουκαριάρα η μάνα μου δεν θα είχε τόση πρεμούρα να κόψω το τσιγάρο, όση το Υπουργείο Υγείας. Είναι βλέπετε η καινούργια πολιτική υγείας που ακολουθείται στην Ευρώπη. Μην εκπλαγείτε αν σε μερικά χρόνια, με την ίδια λογική μας κόψουν το κρέας, επειδή αυξάνει τη χοληστερίνη, η οποία είναι κι αυτή μια σοβαρή αιτία ασθενειών. Το τσιγάρο, εκτός από απόλαυση, θεωρείται από πολλούς ο μοναδικός φίλος που καίγεται για σένα στις δύσκολες στιγμές. Πόσα βράδια δεν τα έχουμε περάσει καταρρίπτοντας το ρεκόρ των Ολυμπιακών αγώνων στη σκυταλοδρομία, αφού η σκυταλοδρομία των τσιγάρων είναι μοναδική: με την καύτρα της τελευταίας τζούρας, ανάβεις το επόμενο. Ακόμη το τσιγάρο εκτελεί χρέη ρολογιού, αφού είναι πολλές οι φορές, που ο χρόνος μετριέται μ’ αυτό. «Έλα μωρέ, ένα τσιγάρο δρόμος είναι…», ή «ένα τσιγάρο και φύγαμε» είναι οι συνηθισμένες φράσεις των καπνιστών και όχι μόνο. Δε χρειάζεται να αναφέρουμε την αξία του τσιγάρου στη διαδικασία του έρωτα και της συνεύρεσης των ζευγαριών. Είναι ο αφέτης που κηρύττει την έναρξη και τη λήξη των «εχθροπραξιών», αφού «ένα τσιγάρο πριν κι ένα τσιγάρο μετά», σηματοδοτεί την πλήρη επιτυχία της συναίνεσης των ζευγαριών. Η αλήθεια είναι πως η βιομηχανία του τσιγάρου, εδώ και χρόνια, αργά αλλά σταθερά έχει καταφέρει να ταυτίσει το τσιγάρο με κάθε δραστηριότητα της ζωής μας. Σ’ αυτό, εκτός από τη διαφήμιση βοήθησε και ο κινηματογράφος ο οποίος στις δεκαετίες του ’60 και του ’70 έκανε καλή δουλειά και πέρασε στο υποσυνείδητο το τσιγάρο ως απαραίτητη συντροφιά σε κάθε μας κίνηση. Χρειάζεται σκέψη για τη λύση ενός προσωπικού ή κοινωνικού προβλήματος; Η φλόγα του τσιγάρου είναι απαραίτητη για την καλύτερη δυνατή λύση. Υπάρχει μοναξιά; Μελαγχολία; Κούραση; Χαρά; Το τσιγάρο εκεί, πιστός σύντροφος όπως η σκιά που δε μας αποχωρίζεται ποτέ. Πώς λοιπόν, κύριε υπουργέ, μας ζητάς να ξεφύγουμε απ’ αυτόν τον εθισμό κι απ’ αυτή την απόλυτη ταύτιση; Οι fan της 7ης Τέχνης έχουν ταυτίσει πολλούς αγαπημένους τους ηθοποιούς, μ’ ένα τσιγάρο στο στόμα. Όταν αναφερόμαστε στη Rita Heyworth πάντα θα μας έρχεται στο μυαλό η κλασική σκηνή με την πανέμορφη Gilda να φυσά νωχελικά τον καπνό της έτοιμη για το πιο αισθησιακό στριπτίζ στην ιστορία του κινηματογράφου, έστω αν αυτό το έκανε βγάζοντας μόνο το γάντι της. Το ίδιο ισχύει με τη Lauren Bacall και τον Humphrey Bogard, που τους μάθαμε στην ταινία «Η σειρήνα της Μαρτινίκα», όπου ξεκίνησε ο έρωτάς τους, όταν η Bacall μπαίνοντας στο μπαρ ζητά φωτιά… για να ανάψει το τσιγάρο της. Να θυμηθούμε τον Gable, από τους πιο γοητευτικούς του κινηματογράφου, που τον έχουμε ταυτίσει μ’ ένα πούρο στο στόμα, κυρίως στην κλασική ταινία «Ο Παίχτης», αλλά και οι «σκληροί» του Hollywood, όπως ο Marlon Brando, o James Dean κ.ά. φωτογραφίζονταν πάντα μ’ ένα τσιγάρο στο χέρι ή στα χείλη. Επίσης ας θυμηθούμε τις ντίβες της εποχής, τη Sophia Loren Marlene Dietrich, αλλά και τη σημερινή Monica Belucci και την πιο χαρακτηριστική σκηνή των ημερών μας, με την Sharon Stone να απολαμβάνει τη λάμψη της γοητείας της στο Basic Instict. Δεν ξεχνάμε βέβαια τον Robert De Niro, Nicolson και πολλούς άλλους που δε χάνουν την ευκαιρία να απολαύσουν ένα πούρο μπροστά στο φακό, αλλά και τη δική μας τη Μελίνα Μερκούρη που πάντα ήταν μ’ ένα τσιγάρο αναμμένο. Το μεγαλύτερο πρόβλημα θα το έχει η Λιάνα Κανέλλη, η οποία εισήγαγε στον τηλεοπτικό φακό τη «σκυταλοδρομία τσιγάρων» που αναφέραμε παραπάνω, και τώρα είναι αναγκασμένη ή να εξαφανιστεί από την τηλεόραση ή να ξεσπάει τα νεύρα της στους καλεσμένους. Άσε που επικρατεί ένα μπάχαλο με τις οδηγίες και τους κανονισμούς που ακόμη δεν έχουν φτάσει στα χέρια των καταστηματαρχών. Οι απορίες είναι πολλές… Ό,τι καπνίζει, συλλαμβάνεται; Αν ας πούμε, σε μία ταβέρνα καπνίζει το τζάκι γιατί έχει νοτιά, θα το συλλάβουνε; Ο ναργιλές επιτρέπεται; Η πίπα; Το τσιμπούκι; Το πιο ωραίο όμως είναι, πως για την τήρηση των κανονισμών που τώρα θεσμοθετούνται, θέλουν να πετάξουν το μπαλάκι στη Δημοτική Αστυνομία. Αυτό σημαίνει πως βρέθηκε το άλλοθι για να μεταφέρει ο σερίφης της πόλης μας το γραφείο του στο καφενείο, έτσι ώστε να ελέγχει άμεσα τους παραβάτες και να κόβει τις κλήσεις πάραυτα. Εκτός κι αν οι θαμώνες κάνουν τα στραβά μάτια και τον αφήνουν να κερδίζει στην «ξερή», έτσι ώστε να κάνει κι αυτός «τη στραβή μύτη» και να μη μυρίζει τον καπνό από τα τσιγάρα. Μεγάλη προσοχή κι αυτοσυγκράτηση χρειάζεται στους δημόσιους χώρους όταν βρισκόμαστε σε κατάσταση ντερτιού και καψούρας, γιατί ελλοχεύει ο κίνδυνος να πέσουμε στην παγίδα και να τραγουδήσουμε τα απαγορευμένα από το Υπουργείο τραγούδια, όπως:

1. Στο άδειο μου πακέτο απόψε μπήκες Φ. Νικολάου
2. Τσιγάρο ατέλειωτο – Σ. Μάλαμας
3. Στο τσιγάρο που κρατώ – Γ. Κότσιρας
4. Τα τσιγάρα, τα ποτά και τα ξενύχτια – Χ. Κυριαζής
5. Ανάβω δυο τσιγάρα – Χ. Αλεξίου
6. Τι σου ’κανα και πίνεις τσιγάρο στο τσιγάρο – Π. Πάνου
7. Άναψε το τσιγάρο – Μ. Αγγελόπουλος
8. Πρωινό τσιγάρο – Νότης Μαυρουδής.
9. Τι μου τη χάρισες λοιπόν την ταμπακιέρα
10. Smoke on the water – Deep Purple
11. Cigarettes and Alcohol – Oasis
12. Smoke, smoke that cigarette – Willie Nelson

Έχω ένα όραμα μια σκέψη…

---

Ωρομίσθιος στην εκπαίδευση… Μισθός με την ώρα.. Μάθημα με την ώρα… Εκπαιδευτικοί να τρέχουν από σχολείο σε σχολείο. Κομματιασμένη «εκπαίδευση». Λίγο από εδώ, λίγο από εκεί. Ένας ολόκληρος κόσμος μέσα στα σχολεία, δίπλα μας αλλά τόσο μακριά μας. Νέα παιδιά οι περισσότεροι, με τη φλόγα πολλές φορές να τρεμοσβήνει κάτω από τις καταθλιπτικές καταστάσεις που κουβαλάνε στο τέλος κάθε μήνα από διευθυντή σε διευθυντή για να «βεβαιώσει» την παρουσία τους. Αγώνας για λίγα ευρώ που πάντα έρχονται μετά από πολύ καιρό. Αγώνας για να συγκεντρωθεί μια προϋπηρεσία, το σκαλοπάτι που θα βοηθήσει τη πολυπόθητη είσοδο στο «πάνω μέρος» της εκπαίδευσης. Στους μόνιμους… Να τους γράψουμε στους συλλόγους μας!!! Είναι ένα κομμάτι από εμάς. Μαλώματα στη Γενική Συνέλευση της Δ.Ο.Ε. Για τη συνδρομή που θα πληρώνουν. Για το αν θα ψηφίζουν και με ποιες διαδικασίες. Να τους γράψουμε στους συλλόγους μας!!! Είναι ένα κομμάτι από εμάς. Και κοντά σ’ αυτό ο συνηθισμένος διαγωνισμός επαναστατικότητας. Να διοριστούν όλοι!!! Τώρα!!! Τ’ ακούω όλα αυτά και νιώθω πως είναι πολύ υποκριτικά. Έχω την αίσθηση πως το μάλωμα γίνεται για τους ψήφους τους και όχι για τα προβλήματά τους. Έχω την αίσθηση πως πρέπει να βρουν τις δικές τους συλλογικότητες και να ψηλαφίσουν τους δικούς τους δρόμους που θα βελτιώσουν την καθημερινότητά τους. Να στηριχτούν στις δικές τους πλάτες και μετά να το παίξουμε εμείς «προστάτες». Ίσως θα πρέπει να μελετήσουμε καλύτερα την ιστορία με τις συλλογικότητες των αναπληρωτών όταν καταργήθηκε η επετηρίδα. Και δεν εννοώ φυσικά την πάλαι ποτέ Π.Ε.Α.Ε… …Και αυτοί κι εμείς…

Κι εκεί που όλα είχαν τελειώσει να και ο Γιάννης ο Στεφανίδης με το κείμενο του.  Αυθαίρετες σκέψεις και αυθαίρετα μπαί­νει στο τέλος αυτού του φυλλαδίου. Συμμετοχή της τελευταίας στιγμής γιατί χατίρι δεν μπορώ να χαλάσω σε φίλους που εκθέ­τουν τον εαυτό τους και τις σκέψεις τους… Γιατί σήμερα έχουμε ανάγκη από το να εκθέτουμε τις σκέψεις μας. Έστω και αυθαίρετα… Έστω και την τελευταία στιγμή…

Πλίνθοι και κέραμοι λοιπόν Χ4

Μπάρμπα – Γιάννη γιατί δούλευες με τα κανάτια ;

---

Δεκαετία του 1870. Στους δρόμους της Αθήνας κυκλοφορεί ο Μπάρμπα Γιάννης ο κανατάς. Τα κανάτια του είναι περιζήτητα. Έξι μέρες της βδομάδας, ο Μπάρμπα Γιάννης, ρακένδυτος και ξυπόλυτος, περιφέρεται με τον ψωραλέο γαϊδουράκο του στους δρόμους της Πλάκας και του Ψυρρή, πουλώντας τα κανάτια του Και την Κυριακή, με ύφος εκατομμυριούχου χρυσοκάνθαρου, …κάνει τη μεγαλοπρεπή εμφάνισή του στην πλατεία Συντάγματος, ευσταλής και ωραίος. Καλοζωισμένος δανδής, ντυμένος με την τελευταία λέξη της μόδας. Με ένα σάλι βαρύτιμο στον ώμο, το μπαστουνάκι με την ασημένια λαβή στο χέρι και πούρο Αβάνας στο στόμα.. Να γιατί δούλευα με τα κανάτια κυρ δάσκαλε, το επάγγελμα του κανατά ήταν προσοδοφόρο. Είχα κάνει λεφτά που μου επέτρεπαν ζωή «λουσάτη».

Κυριακή 5 Οκτώβρη 2008 …εφημερίδα αναφερόμενη στον Μπαρμπα Γιάννη: … «Τι ήτο κατά βάθος;» ο Μπάρμπα Γιάννης, «Τρελός ή φιλόσοφος; …. `Η μεγαλοφυής και μέγας φαρσέρ και σατιριστής, ο οποίος εκορόιδευσε, εγλέντησε και ενέπαιξεν εκατόν και πλέον χιλιάδας έξυπνων δήθεν και εκ συνθήκης σοβαρών Αθηναίων;»… …φθάνει μόνον να φορεί γάντια διά να εισέλθει εις τον καλόν κόσμον και μ’ ένα υψηλό καπέλο είχε μάθει, φαίνεται ότι εις το ρωμέικο ημπορείς να έχεις πέρασιν χωρίς κεφάλι, όχι όμως και χωρίς καπέλο του λούσου κατόρθωσε να γίνει εις μίαν εβδομάδα πανελλήνιος. …Απλούς καραγκιόζης, … Ή μεταρρυθμιστής και επαναστάτης κοινωνικός… Ή μήπως εξ υπολογισμού, διά να κερδίσει όνομα, φήμην, πελάτας, κέρδη και ευμάρειαν;

…..………………………………………..

Δεκαετία του 2010. Στα σχολεία της Αθήνας ( και όχι μόνον ) κυκλοφορεί ο Μπαρμπα Γιάννης ο Έλληνας δάσκαλος. Οι μαθητές του τον αγαπούν πολύ αλλά μερικές φορές τον λυπούνται το φουκαρά όπως περιφέρεται από σχολείο σε σχολείο φτάνοντας ιδρωμένος και κατάκοπος. Τους μιλά για μια όμορφη κοινωνία που μπορούν να διαμορφώσουν με αξίες και ιδανικά ,με ανθρώπινη κατανόηση και αγάπη για το περιβάλλον και απορούν που το βρίσκει το κουράγιο να τους μιλά για θέματα που ούτε στα δευτεροκλασάτα παιδικά προγράμματα δεν «παίζουν» πια στην τηλεόραση. Φαίνεται πως δεν έχει κατανοήσει ακόμα ότι «εις το ρωμέικο ημπορείς να έχεις πέρασιν χωρίς κεφάλι, χωρίς νόησιν, όχι όμως και χωρίς μέσον, χωρίς την χείραν η οποία θα σε ανυψώσει ως τον φελόν εις τον αφρόν… εσύ λοιπόν γιατί δουλεύεις κυρ δάσκαλε εις ένα επάγγελμα που δεν σου επιτρέπει ζωή « λουσάτη»;

…..………………………………………..

Κυριακή 3 Μαΐου 2009 …εφημερίδα αναφερόμενη στον Μπαρμπα Γιάννη το δάσκαλο: Δάσκαλε, γιατί δίδασκες; (τους μαθητές σου….) Οι αυριανοί δάσκαλοι, όμως, φαίνεται πως είναι ρεαλιστές. Έτσι, το 90,6% προτιμά το συγκεκριμένο επάγγελμα επειδή προσφέρει σταθερές και σίγουρες συνθήκες εργασίας. Το 86% διότι αφήνει περισσότερο χρόνο ενασχόλησης με τη δική του οικογένεια. Το 84,3% λόγω του μεγαλύτερου διαστήματος διακοπών. Το 76% εξαιτίας της εύκολης επαγγελματικής αποκατάστασης… Το 69,9% γιατί το θεωρεί ξεκούραστο επάγγελμα!!!!!!!!!!!!!!

…..………………………………………..

Και δυο σκόρπιες σκέψεις …. Ίσως και να ΄ναι συναφείς: Αν και όλες οι κοινωνίες δημιουργούν οι ίδιες τις φαντασιακές σημασίες τους (δηλαδή τους θεσμούς, τους κανόνες, τις πεποιθήσεις, τις αντιλήψεις κτλ.), δεν έχουν όλες συνείδηση του γεγονότος αυτού….. Πολλές κοινωνίες συγκαλύπτουν τον κοινωνικό χαρακτήρα της θέσπισης των σημασιών τους, αποδίδοντας τη θέσμιση και τη θεμελίωσή τους σε εξωκοινωνικούς παράγοντες. Πώς θα ήταν τα μέσα ενημέρωσης αν δεν εγκλωβίζονταν στον ξύλινο πολιτικό λόγο, στα δρώμενά του και στο «ψέμα αίμα – σπέρμα»; Κ. ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ, Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΣΗΜΑΝΤΟΤΗΤΑΣ ….Υπάρχει μια νοοτροπία που θέλει να τα απλοποιήσει όλα. Κι αναρωτιέμαι γιατί; Γιατί οι άνθρωποι δεν πρέπει να μοχθούν; Γιατί ο καρπός τού μόχθου περιφρονείται τόσο πολύ, ενώ τόσο ανάγκη τον έχουμε τώρα; …. Αναρωτιέται λοιπόν κανείς τι θα παραλάβει και από ποιους η νέα γενιά με την οποία τόσο πολύ ασχολείται η παρούσα κατάσταση. Τι σκοπό έχουν άραγε οι υπεύθυνοι που μεταχειρίζονται τόσο άσχημα την κοινωνική ενημέρωση; Τι τέλος πάντων θέλουν να παραδώσουν και από ποιους το παρέλαβαν;

Για την αυθαίρετη σύνταξη:  Γιάννης Στεφανίδης, Δάσκαλος