Τριών Ιεραρχών σήμερα, μάθημα δεν είχε, αργία δεν ήταν, μάλλον μια περίεργη «σχολική γιορτή» που χρόνια τώρα την ξεπετάμε συνοδεύοντας συνήθως ελάχιστα πιτσιρίκια με τις γαλανόλευκες στις εκκλησίες, χρωματίζοντας βαριεστημένα τα φωτοτυπημένα πρόσωπα των Τριών Ιεραρχών με κάθε δυνατή απόχρωση και ανακυκλώνοντας ιερά τσιτάτα του στιλ

«Όπως οι μέλισσες διαλέγουν το νέκταρ από τα λουλούδια, έτσι κι εσείς να διαλέγετε αυτά που διαβάζετε κλπ κλπ»

~~~

Τις προηγούμενες μέρες είχε στηθεί μια ακόμη ανούσια διαμάχη, σαν αυτές που ταλανίζουν σταθερά το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Μάχες που ανακυκλώνουν ξεπερασμένα δίπολα «προοδευτικών» – «συντηρητικών» με τους ρόλους να εναλλάσσονται ανάλογα με το ποιος κυβερνάει.

Είναι αργία – δεν είναι αργία.
Είναι γιορτή – δεν είναι γιορτή.
Η γιορτή να γίνει ανήμερα ή την παραμονή.
Πάμε εκκλησία – δεν πάμε εκκλησία.

~~~

Το Υπουργείο Μας, αφού έστησε όλο αυτό το σκηνικό και στην αρχή τάχθηκε με το μέρος της «ημέρας ξεκούρασης από τον εκπαιδευτικό κάματο», στο τέλος ώριμες σκέψεις τους στιλ «ποιος έχει όρεξη να μαλώνει με τους παπάδες» υπερίσχυσαν, πέταξε και το μπαλάκι στους συλλόγους διδασκόντων που φυσικά τίμησαν δεόντως την παράδοση της ημέρας, τα αρτίδια και το καφεδάκι μετά στην πλατεία, με τα πιτσιρίκια να απολαμβάνουν τηλεόραση στο σπίτι και παιδικές χαρές.

~~

Γράφει η κ. Έφη Γαζή στο βιβλίο της «Ο δεύτερος βίος των Τριών Ιεραρχών, Μια γενεαλογία του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού»:

«…Η εκκλησιαστική εορτή των Τριών Ιεραρχών κατά τον 11ο αιώνα λειτούργησε ως δείκτης της σχέσης των «ιερών γραμμάτων» με τη «θύραθεν παιδεία» αλλά και κατέδειξε το Πατριαρχείο ως προνομιακό ελεγκτή αυτής της σχέσης.
[..]
Η εκχριστανισμένη εκδοχή του «ελληνίζειν» προέβλεπε την αποκάθαρση του τελευταίου από στοιχεία ξένα ή αντίπαλα προς τη χριστιανική μεταφυσική (και μέσα σε μια ιδιαίτερα δύσκολη διαδικασία) διαμορφώθηκε το έδαφος για την επιλεκτική σχέση της χριστιανικής θεολογίας με την αρχαία ελληνική διανοητική παραγωγή.
[…]
Η αυτόνομη εκπαιδευτική εορτή των Τριών Ιεραρχών όμως είναι προϊόν των εκπαιδευτικών μηχανισμών του νεοελληνικού κράτους. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών ανέλαβε ηγετικό ρόλο σ’ αυτήν τη διαδικασία, ενώ τη σκυτάλη παρέλαβαν οι υπόλοιπες βαθμίδες της εκπαίδευσης.
[…]
Η θρησκευτική/εκκλησιαστική παράδοση εθνικοποιείται, ενώ παράλληλα η διαδικασία συγκρότησης της εθνικής παράδοσης θρησκευτικοποιείται και εκκλησιαστικοποιείται σε τέτοιο βαθμό, ώστε τελικά οι Τρεις Ιεράρχες θυμίζουν «μαγικές εικόνες». Κάθε φορά που τις κοιτάζεις, αλλάζουν μορφή
[…]
Η θεματική του «ελληνοχριστιανικού πολιτισμού» έρχεται και επανέρχεται στους πανεπιστημιακούς λόγους από τα μέσα πλέον του 19ου αιώνα, αναδεικνύοντας τόσο την αυξανόμενη ισχύ της «επινοημένης παράδοσης» όσο και τη σκλήρυνσή της όταν οι πολιτικές της χρήσεις καθίστανται ολοένα και περισσότερες – δηλαδή στο Μεσοπόλεμο καθώς και κατά τη μετεμφυλιακή περίοδο.
Αυτές οι πολιτικές χρήσεις σηματοδοτούν τον καθεστωτικό και φρονηματιστικό χαρακτήρα του λόγου περί «ελληνοχριστιανικού πολιτισμού» κυρίως από τα μεσοπολεμικά χρόνια και εξής, καθώς τον συνδέουν με το περίφημο «κοινωνικό πρόβλημα» και τον ορίζουν ως κυματοθραύστη των εναλλακτικών ιδεολογικών και πολιτικών προτάσεων διαχείρισης του τελευταίου.
[…]
Ο «ελληνοχριστανικός πολιτισμός» πρόβαλε σ’ αυτό το σχήμα ως προϊόν μιας ιστορίας που έχει τις απαρχές της στην ύστερη Αρχαιότητα. Σύμφωνα μ’ αυτήν τη λο­γική, δεν απαιτείται καμιά «ευρωπαϊκή» μεσολάβηση για την ανάδειξη της αρχαίας Ελλάδας και κανένα διαφωτιστικό πρόταγμα, αφού η Εκκλησία έχει διαχειρισθεί αυτά τα ζητήματα ήδη από την εποχή του Συνοδικού της Ορθοδοξίας.»[1]

Και του χρόνου!

[1] Ο δεύτερος βίος των Τριών Ιεραρχών, Έφη Γαζή, Νεφέλη, 2004