2 Δεκεμβρίου 2016

Φεύγουν ένας ένας

Φεύγουν ένας ένας.
Παιδιά των δύσκολων εποχών που φτιάξανε τον κόσμο, το δικό μας κόσμο. Όσο καλύτερα μπορούσαν.

Μεγαλωμένοι στα χρόνια της Κατοχής, έζησαν με τον θάνατο δίπλα τους, δούλεψαν σκληρά, πολύ σκληρά για να μη μας λείψει τίποτα. Όρθιοι μέχρι την τελευταία στιγμή χωρίς να σταματούν να προσφέρουν στην οικογένεια, στο σόι όλο, χωρίς να ζητάνε ανταλλάγματα.

– Έφερα λίγα αβγά για το παιδί.
– Δεν ήταν ανάγκη θείε.
– Πάρτα. Εμείς έχουμε.

Ισχυρές προσωπικότητες όλο πείσμα που τους κράτησε όρθιους στα δύσκολα χρόνια. Που μας έκανε να τους κοντράρουμε όταν με τα μυαλά της άγριας νεότητάς μας θεωρούσαμε ότι τα ξέραμε όλα.

Μαλάκωσαν σιγά σιγά στα γεράματα, συρρικνώθηκαν σε μικρές φιγούρες που καθόταν στον ήλιο και έλεγαν ξανά και ξανά ξεθωριασμένες ιστορίες από το παρελθόν, συζητούσαν ξανά και ξανά κάθε πρωί για το «τι καιρό θα κάνει σήμερα», μετρούσαν τα σπίτια γύρω τους και τις καρέκλες στο καφενείο που άδειαζαν όλο και συχνότερα. Περήφανα γεροντάκια που όμως δεχόταν με καρτερικότητα τις δικές μας φωνές, τα δικά μας μαλώματα, τις δικές μας γκρίνιες, γιατί δεν ζούσαν «όπως πρέπει», «όπως τους λέγανε οι γιατροί». Με το μόνο άγχος τους πια να «φύγουν» στα ξαφνικά, στα γρήγορα, για να μην ταλαιπωρήσουν «τα παιδιά». Ακόμα και στο θάνατο η δική μας καλοπέραση ήταν στο μυαλό τους.

Πρώτος, πριν χρόνια, έφυγε ο θείος Λάκης, φέτος, στην αρχή του φθινοπώρου, ο θείος Στάθης, χθες ακολούθησε ο θείος Λαμπράκης.

«Να ζήσετε να πάρετε τα χρόνια τους», «να ζήσουμε να τους θυμόμαστε» κτλ κτλ αλλά το κενό πάντα μένει όσο και αν ο χρόνος θα το απαλύνει. Τα πρόσωπά τους θα έρχονται συνεχώς στην επιφάνεια, πιο έντονα κάθε φορά που θα επιστρέφουμε στους τόπους των παιδικών μας χρόνων, φέρνοντας ξανά και ξανά στο προσκήνιο όλες εκείνες τις στιγμές μαζί τους που έφτιαξαν αυτό που είμαστε σήμερα.

Και η μεγάλη φωτογραφία στον τοίχο της πατρικής κρεβατοκάμαρας θα τους έχει και τους πέντε, ζωντανούς και πεθαμένους μαζί, να κοιτάζουν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, τον κόσμο με τα μάτια της νιότης τους.

Category: Πλίνθοι & κέραμοι | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Φεύγουν ένας ένας
16 Νοεμβρίου 2016

Ξεθωριασμένο αλλά μας κρατάει

Μια η γιορτή στις 28 Οκτωβρίου, τώρα η γιορτή του Πολυτεχνείου και κάνουμε συνεχώς άλματα μπρος πίσω στην Ιστορία. Απ’ την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τις ηρωικές μάχες των μυστακοφόρων προγόνων, στις πίσω, δύσκολες σελίδες του βιβλίου, στον πόλεμο του ’40, στον εμφύλιο, τη δεκαετία του ’50 και του ’60, στη Χούντα και τη μεταπολίτευση.

Δυσκολεύομαι πολλές φορές να μιλήσω. Παλιότερα ήμουν πιο σίγουρος, πιο απόλυτος στις απαντήσεις. Τώρα βλέπω στα πρόσωπα των μαθητών μου τα εγγόνια των «νικητών» και των «νικημένων» το καθένα να κουβαλάει ξεθωριασμένες τις μνήμες της οικογένειάς του. Ξεθωριασμένες αλλά ακόμα υπαρκτές.

«Γιατί κύριε έγινε ο Εμφύλιος;» «Οι ξένοι φταίνε μου είπε η γιαγιά μου.» «Τους σκότωσαν στο χωριό όλους οι αντάρτες.» «Ο παππούς μου ήταν στον ΕΛΑΣ.» «Στον Εθνικό Στρατό δεν ήταν οι καλοί;» «Ο θείος μου ήταν στο Πολυτεχνείο.» «Δεν έκανε δρόμους ο Παπαδόπουλος;»

Εντεκάχρονα κι εγώ. Μια άλλη γενιά. Ή μάλλον ένα χάσμα γενεών, αλλά το παρελθόν να μας κυνηγάει. Πώς να τους εξηγήσεις χωρίς να προσβάλλεις, χωρίς να επιβάλλεις τα δικά σου βιώματα;

Παλιά ήμουν πιο απόλυτος. Πιο σίγουρος στις απαντήσεις. Ίσως γι’ αυτό και δεν μου ανοιγόταν. Κυριαρχούσε η αυθεντία του δασκάλου.

Σαπρίκης Χρίστος

Τώρα δυσκολεύομαι πολλές φορές να τους απαντήσω. Όχι στα γενικά για τον φασισμό, τη δικτατορία, την ελευθερία. Ούτε να διαχειριστώ τα «επαναστατικά» φορμαλιστικά των σχολικών εορτών. [1] Αυτά είναι «εύκολα». Για τα άλλα δυσκολεύομαι. Για τον Εμφύλιο, τον διχασμό. Για τους «καλούς» και τους «κακούς» όταν μιλάς σε τόσο προσωπικό επίπεδο.

Περάσανε τόσα χρόνια και νιώθω ότι δεν είμαστε ακόμα σαν κοινωνία έτοιμη να κλείσουμε τις πληγές μας. Να αναμετρηθούμε με το μέλλον. Μας κρατάει το παρελθόν. Ξεθωριασμένο αλλά μας κρατάει.

Πώς να διδάσκουν άραγε τη σύγχρονη Ιστορία αλλού στα 11χρονα;


[1] https://goo.gl/eGEI6G

Category: Πλίνθοι & κέραμοι, Στους Imaginistes | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ξεθωριασμένο αλλά μας κρατάει
9 Νοεμβρίου 2016

Φωτογραφήματα

Ισορροπώντας,
στο ψηλότερο σημείο.
Αδιαφορώντας
για τα ριπές του ανέμου,
για τους άλλους.
Απολαμβάνοντας
τη μοναξιά της κορυφής.


Φωτογραφήματα.
Το κλικ της μηχανής και το κλικ της σκέψης που ενώνονται.
Αυτή η ικανότητα του ανθρώπινου μυαλού να κάνει περίεργους συνειρμούς.

Category: Πλίνθοι & κέραμοι | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Φωτογραφήματα