Πλίνθοι και κέραμοι

Τέλος τριμήνου και οι συζητήσεις στο Γραφείο  είναι για άλλη μια φορά για τη «βαθμολογία». Ακούω την κουβέντα λίγο πιο πέρα. Τους είπε ο Σύμβουλος να βάλουν «καλούς βαθμούς» ώστε να επιλέξουν οι μαθητές το μάθημά τους και του χρόνου. Διαφορετικά μπορεί να μην έχουν σχολείο να διδάξουν και να μετακινηθούν σε άλλη περιοχή…

Ελληνική εκπαίδευση του 21ου αιώνα και ένας νέος διάλογος για την Παιδεία ξεκίνησε. Με τον κλασσικό ελληνικό τρόπο. Βάζω τους «δικούς μου» σε μια επιτροπή,  καλώ τους άλλους να μου πουν τη γνώμη τους και στο τέλος θα γίνει αυτό που θέλω εγώ. Δεν το μαρτυράω όμως απ’ την αρχή για να φανεί ότι είναι αποτέλεσμα του «διαλόγου». Με συνοπτικές φυσικά διαδικασίες γιατί ο χρόνος πιέζει. Μέχρι να έρθει ο επόμενος Υπουργός Παιδείας για να κάνει και αυτός τον δικό του διάλογο, για να πάρει τη σκυτάλη ο μεθεπόμενος και ο μεταμεθεπόμενος και…
~ ~ ~
Οι αναλφάβητοι του 21ου πρώτου αιώνα δεν θα είναι εκείνοι που δεν μπορούν να διαβάσουν και να γράψουν, αλλά εκείνοι που δεν θα μπορούν να μάθουν, να ξεμάθουν και να ξαναμάθουν» κάπου διάβασα ότι έλεγε ο Alvin Toffler[1] και νομίζω ότι έχει απόλυτο δίκιο.

Κοιτάζω και  τα πρώτα κείμενα του νέου εθνικού διαλόγου και βλέπω να περιγράφονται οι παθογένειες τους ελληνικού σχολείου για άλλη μια φορά. Άρχισα να ασχολούμαι με τα της εκπαίδευσης πριν από 40 χρόνια και  αν κατεβάσω απ’ τη βιβλιοθήκη ένα βίβλο που διάβαζα στα νεανικά μου χρόνια θα δω τις ίδιες διαπιστώσεις:

«…Η επίσημη παιδεία, αύτη με τούς υπουργούς, τις παράτες, την επίδειξη, τις εξετάσεις στηρίζεται στην περιφρόνηση του μαθητή, στο σκλάβωμα του μυαλού του και στην αδιαφορία για τα αισθήματά του! Το δικό μας το σχολειό έχει έναν ανώτερο σκοπό. Έχει σκοπό να βοηθήση τις νέες και τους νέους που θα το παρακολουθήσουν να γείνουν άνθρωποι. Να μάθουν να βλέπουν με τα δικά τους μάτια, νάκουνε με τα δικά τους αυτιά, να σκέφτωνται με το δικό τους κεφάλι, να αισθάνωνται με τη δική τους καρδιά και όχι μονάχα να παπαγαλίζουν ξένες σκέψεις και αισθήματα. Ο παπαγαλισμός δεν είναι σκέψη, ούτε αίσθημα, όπως ο παπαγάλος δεν είναι άνθρωπος.» έγραφαν π.χ. το 1922 στην εφημερίδα «Η Νεολαία», όργανο τη ΟΚΝΕ [2].

Κάτι συμβαίνει που δεν έχει να κάνει με την Παιδεία μόνο αλλά είναι πιο βαθύ.  Έχει να κάνει με την πορεία αυτής της χώρας στο χρόνο τις αγκυλώσεις που κουβαλάει και τον τρόπο που κτίστηκε.

Έχουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που στηρίζεται διαχρονικά στην παπαγαλία και στην επίφαση της διδασκαλίας των «ανθρωπιστικών σπουδών». Εκπαιδεύουμε υποτίθεται το πνεύμα των μαθητών μας και τελικά το καταστρέφουμε μέσα από ένα βομβαρδισμό γνώσεων ασύνδετων μεταξύ τους. Μιλάμε για ίσες ευκαιρίες στη μόρφωση για όλα τα παιδιά και έχουμε δημιουργήσει ένα «απαιτητικότατο» σχολείο που ξεπετάει πρώτα τους «διαφορετικούς» μαθητές του και στη συνέχεια ευνουχίζει αυτούς που τα «καταφέρνουν».

Χρόνια τώρα συζητάμε για πόσους δασκάλους θα διορίσουμε και όχι τι θα κάνουν αυτοί δάσκαλοι, πόσα σχολεία θα χτίσουμε και όχι τι θα κάνουμε μέσα σ’ αυτά τα σχολεία, πόσες υποστηρικτικές δομές θα δημιουργήσουμε και όχι πως δουλεύουν αυτές οι δομές. Ζητάμε εργαστήρια και τα όργανα αραχνιάζουν στις προθήκες αχρησιμοποίητα, οι υπολογιστές παλιώνουν στα κουτιά τους.  Διεκδικούμε επιμορφώσεις χωρίς να μιλάμε για τις επιμορφώσεις που συμμετέχουμε. [3] Θέλουμε ένα «άλλο σχολείο» και μόλις αυτό το «άλλο σχολείο» μας ξεβολεύει τότε διαπιστώνουμε ότι θέλουμε ένα «άλλο» του άλλου σχολείου.

Χρόνια τώρα η  δημόσια «συζήτηση» για τα βιβλία εξαντλείται για το αν θα βάλουμε τους σκοτωμούς και τους βιασμούς των Τούρκων στα βιβλία της Ιστορίας ή αν η Γλώσσα καταστρέφεται απ’ την καινούρια γραμματική!

Χρόνια τώρα παραζαλισμένοι μικροαστοί βγάζουν λόγους για την σπουδαιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης, μιλάνε για ταξικούς φραγμούς στη μόρφωση (sic) και κάθε απόγευμα τρέχουν σαν τρελοί τα παιδιά τους σε κάθε φροντιστήριο που μπορείς να φανταστείς.

Έχουν όμως όλα τη λογική τους. Οι σύντροφοι του ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ με τη λειτουργία αυτής της εκπαίδευσης στήριζαν ένα τεράστιο πελατειακό σύστημα  όπου όλοι λίγο πολύ απλά βολευόταν. Και από κοντά τους και οι σύντροφοι της κάθε φύσης Αριστεράς μονίμως αγχωμένοι μην τους κατηγορήσουν για ρεφορμιστές και συμβιβασμένους. Να συζητάνε άλλα στις παρέες και άλλα να λένε δημόσια.

Έχουν όμως όλα τη λογική τους. Σχολεία που χτιζόταν και συντηρούνταν ανάλογα με τις επιλογές τοπικών κομματαρχών και όχι πραγματικών αναγκών, χιλιάδες εκπαιδευτικοί που διοριζόταν και τακτοποιούνταν σε θέσεις κοντά στο σπίτι μέσα απ΄ ένα τεράστιο πλέγμα αποσπάσεων, μεταθέσεων, τοποθετήσεων, μια συνδικαλιστική νομενκλατούρα που ζούσε και θέριευε απ’ αυτά και έφερνε και τα αντίστοιχα ψηφουλάκια.

Έχουν όμως όλα τη λογική τους. Βιβλία που γράφονται και επιμορφώσεις που γίνονται με κριτήριο να απορροφηθούν τα «κονδύλια» χωρίς να αξιολογούνται ποτέ, εκπαιδευτικές δράσεις που εμφανίζονται και εξαφανίζονται σαν διάττοντες αστέρες στα σχολεία ανάλογα με τα κονέ στα Υπουργεία, ένα εξεταστικό σύστημα που συντηρεί εκτός από τις χιλιάδες διορισμένους εκπαιδευτικούς και χιλιάδες άλλους στα φροντιστήρια και την παραεκπαιδευση.

Διάλογος ξανά και σκέφτομαι: Εφτά δασκάλους έβαλε η συντρόφισσα Διαμαντοπούλου στην Πρώτη Δημοτικού με το «Νέο της Σχολείο». Εφτά δασκάλους στην πρώτη Δημοτικού ΜΟΝΑΔΙΚΟ φαινόμενο σε όλη την Υφήλιο. Με τα πρωτάκια να τρέχουν σαν ζαλισμένα κοτόπουλα και να ψάχνουν κάπου να σταθούν. Και τις επόμενες χρονιές το ίδιο βιολί. Και περιμένεις μετά να φτιάξεις ωρολόγια προγράμματα με «παιδαγωγικά κριτήρια»,  να συνδέσεις αντικείμενα, να δημιουργήσεις σχέσεις. Ποιος θα το συζητήσει αυτό; Και αν δεν είναι σωστό να μπαίνουν εφτά ποιος θα «διώξει» τους έξι;

[1] https://goo.gl/S7KG2s
[2] https://goo.gl/vCVTXo
[3] https://goo.gl/lF55WU

Ίσως είναι το επάγγελμα, ίσως είναι κάποια γονιδιακή ιδιοτροπία αλλά αισθάνομαι άσχημα και άβολα όταν διαφορετικές προσεγγίσεις της ιστορίας οδηγούνται στη δημόσια διαπόμπευση από ανημέρωτους τις περισσότερες φορές ανθρώπους ή πολύ περισσότερο όταν καταλήγουν στις αίθουσες των δικαστηρίων.

Πάντα ο τελικός σκοπός είναι ίδιος. Να φιμωθεί το «διαφορετικό» για να μην «μολύνουν» με το σπέρμα της αμφιβολίας τη νιρβάνα μας και τον τακτοποιημένο κόσμο που φτιάχνουν οι σχολικές ιστορίες και οι γενικόλογες «εύκολες» προσεγγίσεις βασισμένες μόνιμα στο δίπολο του καλού και του κακού.

Τον Heinz Α. Richter τον «γνώρισα» το 2011 σε μια παρουσίαση βιβλίου του στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» [1] για τη μάχη της Κρήτης [2] και τις κριτικές που ακολούθησαν [3]. Κράτησα τότε τα απόκομμα των εφημερίδων και σημείωσα το όνομα του βιβλίου για να το διαβάσω αλλά έμεινε για χρόνια μια ακόμη καταγραφή στη σταθερά ογκούμενη λίστα των βιβλίων που Θα Ήθελα Να Διαβάσω Αλλά Δεν Διάβασα.

Πέρασαν 4 χρόνια από την έκδοση του βιβλίου και είχα ξεχάσει τον Heinz Α. Richter – η λίστα των ΘΗΝΔΑΔΔ έχει μεγαλώσει πολύ και το βιβλίο του είχε κρυφτεί στις πίσω σελίδες – όταν άκουσα ξανά το όνομά του πριν λίγες μέρες, στη συζήτηση για τις προγραμματικές δηλώσεις, από τον σύντροφο Υπουργό Π. Καμμένο. [4]

Με το γνωστό του πάθος, αποκλειστικά προερχόμενο απ΄ την αγάπη του για την πατρίδα και τα ιερά και τα όσια της φυλής, ο σύντροφος Υπουργός έκλεισε την ομιλία του καταχειροκροτούμενος απ’ τους υπόλοιπους συντρόφους της πρωτοδεύτερης φορά αριστεράς με μια αναφορά στη δίκη που γίνεται στην Κρήτη με κατηγορούμενο τον Richter γι’ αυτά που γράφει στο βιβλίο του. Μια δίκη που στηρίζεται στο περιβόητο άρθρο 2 του αντιρατσιστικού νόμου!!! [5]
Όποιος, βροντοφώναξε, είναι εναντίον αυτής της δίκης κάνει κακό στην κοινή εθνική πολιτική!!!

Ψάχνοντας στο διαδίκτυο για το θέμα είδα να στήνεται ξανά ένα γνώριμο σκηνικό. Διαχρονικά «εθνικά μυγιάγγιχτοι» αλλά και η νέα φουρνιά αυτής της περίεργης αριστερής «εθνικοφροσύνης» άρχισαν σε αγαστή συνεργασία να κουνάνε αυστηρά το δάχτυλο γιατί ένας ιστορικός δεν γράφει τη «σωστή» ιστορία και τολμά να μην αναγνωρίζει τη σημαντικότητα σε πλανητικό επίπεδο όλων όσων έγιναν και γίνονται σ’ αυτή τη χώρα. Κάποιοι πήγαν ένα βήμα παραπέρα βαπτίζοντας τον σοσιαλδημοκράτη συγγραφέα αναθεωρητή της «σωστής» ιστορίας και Νεοναζιστή!!!

Και επειδή «εθνική» πολιτική και «σωστή» ιστορία χωρίς έναν σουβλιστό Αθανάσιο Διάκο δεν λέει, να πάλι τα πτώματα, να πάλι το μαύρο δάκρυ γιατί πάνε να μας μαγαρίσουν οι ανθέλληνες το παρελθόν. Οι πιο προχώ δε ανακάλυψαν και το καταχθόνιο σχέδιο που βρίσκεται από πίσω. Ο Richter έγραψε το βιβλίο για να μην μας δώσουν οι Γερμανοί τις κατοχικές οφειλές τους και ξελασπώσει η δύσμοιρη πατρίδα. [6] Άσε που ο κύριος καθηγητής είναι Γερμανός, άρα από χέρι κρυφός ναζιστής και νεοταξίτης.

Καλά κάνουμε λοιπόν που τον δικάζουμε γιατί στην Ελλαδίτσα το έχουμε παράδοση οι εισαγγελείς, οι συνταξιούχοι στρατιωτικοί και οι παπάδες να αποφασίζουν για το τι είναι τελικά και τελεσίδικα ιστορία [5] και να υπερασπίζονται την καθαρότητά της από τα κάθε φορά μιάσματα. Οι υπόλοιποι, ιστορικοί και μη,να ασχοληθούν καλύτερα με τις χελώνες στα Γκαλαπάγκος και σίγουρα να μην λένε δημόσια τις απόψεις τους.

Γράφει η συντακτική ομάδα του Ιου:

«…η μοναδική δίωξη με βάση το άρθρο 2 του Ν.4285 που έχει γνωστοποιηθεί μέχρι σήμερα δεν στρέφεται κατά κάποιου ναζιστή που καλεί σε επανάληψη του Ολοκαυτώματος, αλλά εναντίον ενός γνωστού Γερμανού ιστορικού που υποστηρίζει απλώς θέσεις για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη μάχη της Κρήτης οι οποίες αποκλίνουν απ’ όσα πρεσβεύει η επικρατούσα στη χώρα μας άποψη.

Θέσεις που κάθε άλλο παρά σύμφωνους μας βρίσκουν ως ερευνητική ομάδα, η ποινική όμως δίωξη των οποίων σηματοδοτεί μια εξέλιξη επικίνδυνη για την επιστημονική έρευνα και τις δημοκρατικές ελευθερίες στον τόπο μας.» [7]

για να συμπληρώσει ο Bαγγέλης Καραμανωλάκης:

«…Η δίωξη του Χανς Ρίχτερ για τα όσα έγραψε για τη Μάχη της Κρήτης ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην –ούτως ή άλλως πολύπαθη– ιστορία της ελευθερίας του λόγου στη χώρα μας. Καλό είναι να κλείσει το γρηγορότερο. Να κλείσει γιατί ανοίγει ξανά, έστω και στην προσπάθεια να υπηρετηθεί ένας ευγενής σκοπός, έναν ιδιαίτερα επικίνδυνο δρόμο. Να κλείσει γιατί μια μελέτη όσο προβληματικές, ανυπόστατες, ακόμα και απεχθείς απόψεις περιέχει πρέπει να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής κριτικής και διαλόγου, αντιπαράθεσης, και όχι ποινικής δίωξης. Με αυτή την έννοια, η δίωξη Ρίχτερ, που δείχνει ξεκάθαρα πόσο επικίνδυνη είναι η διάταξη αυτή του αντιρατσιστικού νόμου, μπορεί, εν τέλει, να είναι μια ευκαιρία: για να θέσουμε ξανά το ζήτημα της άμεσης κατάργησής της.» [8]

και να τονίσει ο κ. Α. Λιάκος

«…Η μέθεξη στη διαμάχη γύρω από την ιστορία, σημαίνει ότι η υποστασιοποιημένη ιστορία (προϋπόθεση και αποτέλεσμα της ταύτισης ιστορίας και παρελθόντος) έχει αντικαταστήσει τη θρησκεία ως δημιουργός ταυτοτήτων. Αυτή είναι μια γενικότερη τάση, παρατηρείται σε όλες τις δυτικές κοινωνίες σε βάθος χρόνου και αναπτύσσεται στο βαθμό που υποχωρεί ο χριστιανισμός ως οργανικό σύστημα πεποιθήσεων και συναισθημάτων. Και στην Ελλάδα συμβαίνει αυτό, αλλά με την ιδιομορφία ότι η θρησκεία είχε πολιτικοποιηθεί και αποκτήσει εθνικά χαρακτηριστικά από τον 19ο αιώνα, πράγμα άλλωστε που έδωσε στην εκκοσμίκευση των νοοτροπιών ένα ιδιαίτερο χαρακτήρα συνύφανσης του θρησκευτικού ως εθνικού με το εθνικό ως ιερό. Ιερό σημαίνει άβατο, και η είσοδος της ιστορίας στο άβατο του εθνικού ιερού σημαίνει ακύρωση της ιστορίας ως μιας εκκοσμικευμένης πρακτικής. Πάνω στο υπόβαθρο αυτό, που είναι παραγωγικό ως προς την παραγωγή συνειδησιακών στάσεων, αναπτύσσονται διάφορες στρατηγικές που διαπερνούν το πολιτικό φάσμα εγκαρσίως, και κυρίως ένα άγχος που αναζητά να αντισταθμίσει το στραπατσαρισμένο σήμερα με το αρυτίδωτο χτες. Πάντως με τα υλικά αυτά έχει δημιουργηθεί μια νέα εθνικοφροσύνη η οποία θέτει τα όρια και την ατζέντα του τι λέγεται και τι δεν λέγεται στη δημόσια σφαίρα, ποιος επιτρέπεται να μιλά και ποιος όχι. Ακόμη περισσότερο αναδιατάσσει τον πολιτικό χάρτη. Το συνταγματικό τόξο δεν συμπίπτει με το ‘εθνικό’ τόξο.» [9]

[1] http://goo.gl/q3kVUo
[2] http://goo.gl/OBCHeK
[3] http://goo.gl/hh3lLg
[4] http://goo.gl/0V1uZ4
[5] http://goo.gl/QNvRpo
[6] http://goo.gl/gWHWQK
[7] http://goo.gl/PsTFZu
[8] http://goo.gl/08D6cE
[9] http://goo.gl/A3g5EK